زينت المجالس ( فارسى ) — الصفحة ٧٨٠
خوى
و پنجهزار دينار طلا در دفاتر قديم مسطور است و مزار فايض الانوار حضرت قطب الاولياء برهان العرفا سلطان الساكين شيخ صفى الدين و اولاد بزرگوارش در آنديار است و مطاف طواف خلق روزگار است و از ارباب جرايم هركه بدانجا پناه ميبرد از حوادث روزگار مصون و محروس ميماند
خلخال
خلخال
شهرى وسط بوده است و اكنون علم ولايتى شده كه قريب صد موضع باشد در قديم الايام بر سر كريوه ولايت خلخال كه از بلندى به آسمان دم مساوات مىزند چنان كه اثير گويد :
گه كرده خشك سينهء او را مطنجنه * مه برده سر كريوهء او را بميهمان
شهرى بوده فيروزآبادنام كه حاكم‌نشين آنديار بوده است و حاكم آنجا را قاجريان ميگفته‌اند و بعد از خرابى فيروزآباد خلخال حاكم‌نشين شد و اكنون آن نيز خرابست و در انولايت دره‌ايست به طرف آفتاب روى آن چشمه‌ايست كه آبش بتابستان يخ مىبندد و به طرف نسا چشمه‌ايست كه بيضه در آن ميپزد و در يكفرسخى خلخال كوهيست چون ديوارى راست بالا رفته مانند كوه بيستون بلندى آن دويست گز باشد و فرازش به شكل مخرجه كوهى تقريبا يازده گز بيرون آمده و آنمخرجه ذهابست و لا يزال قطرات از آن فروميريزد چنان كه دو آسياگردان آب ازان قطرات حاصل مىشود بنياد زرع خلخال از آن آبست و در آنحدود علف‌زارهاى نيكو است و ماست در آنجا چنان ميبندند كه بكارد مىبرند
دار البرز
دار البرز
ولايتى است در او صد پاره ديه باشد
شاهرود
شاهرود
ولايتى است متصل بهم كمابيش سى پاره ده باشد و شنال از معظمات آن ولايست و الحق آنقريه‌ايست بغايت خوش‌هوا در دره واقعشده و خانهايش بر بلندى و باغاتش در نشيب
بلوك پيشكين
بلوك پيشكين
در اين بلوك هفت شهر است و اكنون هريك از آنشهر ها به قدر دهى باقيمانده است اما
پيشكين
پيشكين
را اول ورامى گفته‌اند چون پيشكين كرجى حاكم آنجا شد بنام او معروف گشت
ارد ، و ارجاق
ارد ، و ارجاق
دو قصبه‌ايست آباد فيروز بن يزد - جرد بن بهرام گور ساخته و در قديم آن را شادفيروز ميخواندند و اورجاق پسر فيروز عمارت كرد
آهر
آهر
قصبه‌ايست مسود اوراق گويد كه در تابستان به آنجا رسيدم كه برودت هوا كثرت هبوب شمال و صبا بمرتبهء بود كه با وجود پوستين بدن از شدت برد آزار ميكشيد
كليبر
كليبر
قصبه‌ايست در ميان بيشهء افتاده و چند ولايت ديگر در اين بلوك هست كه ذكر زيادهء آن حاصلى ندارد
بلوك خوى
بلوك خوى
در اين بلوك چهار شهر بوده -
خوى
خوى
-