قانون در طب ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٧
فصل دوم : تشريح شريان وريدى
ريه « 1 » كه به طرف پشت قرار دارد ، مجاور مىباشد ، شريان وريدى در بخش قدامى ريه فرو رفته و به صورت بخش‌ها و شاخه‌هايى در آن پراكنده مىباشد .
بنابر آنچه گذشت هرگاه بين دو نياز اين شريان - يعنى نياز به استحكام و نياز به سلاستى كه باز و بسته شدن و تراوش آنچه تراوش مىشود به عهده آن است . - مقايسه‌اى صورت پذيرد ، نياز به سلاست نسبت به استحكام و ستبرى جرم بيشتر احساس مىگردد .
2 . شريان ديگر كه بزرگ‌تر مىباشد و ارسطو طاليس آن را اورتى « 2 » ناميده است ، در ابتداى رويش از قلب دو شاخه مىفرستد كه بزرگ‌ترين آن به دور سطح قلب دايره مىزند و در اجزاى آن پراكنده مىگردد ، « 3 » و شاخه كوچك‌تر ، قلب را دور مىزند و در حفره راست قلب « 4 » پراكنده مىگردد .
تنة به جا مانده از شريان اورتى پس از دو شاخه ياد شده ، از قلب جدا مىشود و به دو بخش تقسيم مىگردد : بخش بزرگ‌تر ( آئورت نزولى ) به سوى پايين شايستگى دارد سرازير گردد و بخش كوچك‌تر ( آئورت صعودى ) به سوى بالا شايستگى دارد صعود نمايد .
بخش شايسته به سوى پايين نسبت به ديگرى از قطر بيشترى آفريده شده است ، زيرا اين بخش به سوى اعضايى از بدن گسيل مىگردد كه تعداد آن بيشتر و قطر آنها بزرگ‌تر است ، و آن اعضايى از بدن مىباشد كه پايين قلب قرار گرفته‌اند .
بر محل خروج شريان اورتى سه غشاى سفت « 5 » از داخل به سوى خارج وجود دارد ، « 6 » كه اگر تعداد آن يك يا دو عدد بود ، فايده « 7 » مورد نظر حاصل نمىگرديد مگر در صورت بزرگى
( 1 ) كه از بافت نسبتا سختى برخوردار است . ( 2 ) آئورت ( Aorta ) اصلىترين تنه شريانى است كه خون اكسيژن‌دار را از بطن چپ قلب به بافت‌هاى بدن مىبرد . ( ضروريات آناتومى اسنل ، ص 167 ) ( 3 ) شريان‌هاى كرونارى - اكليلى ( تاجى ( Coronary ) شريان‌هاى كرونارى راست و چپ بلافاصله در بالاى دريچه آئورتى از آئورت صعودى جدا مىشود . ( ضروريات آناتومى اسنل ، ص 163 ) ( 4 ) در جرم قلب از طرف داخل نه خارج . ( 5 ) دريچه سه لختى ( Tricuspid Valve ) دريچه سه لختى داراى سه لت قدامى ، جدارى و تحتانى است . ( ضروريات آناتومى اسنل ، ص 162 ) . ( 6 ) حكيم جيلانى در توصيف اين سه غشا مىگويد : از غشاهاى قلبى رويش مىيابد و رباطٌّهاى آن از داخل قلب به سوى خارج كه داخل اورتى باشد مايل مىگردد اين موضع بهترين جا براى باز شدن هنگام انبساط شريان و دفع روح و خون از قلب مىباشد و براى بسته شدن تا از بازگشت خون به قلب جلوگيرى نمايد . . . شكل آن هنگام باز شدن مانند سين در كتابت يونانى مىباشد . . . . ( 7 ) فايده مورد نظر چنانچه بيايد جلوگيرى از بازگشت خون شريانى به داخل بطن چپ قلب است .