قانون در طب ( فارسى ) — الصفحة ٤١٠
فصل يازدهم : تشريح مهره‌هاى خاجى
فصل دهم : تشريح مهره‌هاى كمر
فصل دهم : تشريح مهره‌هاى كمر
بر مهره‌هاى كمرى « 1 » خارها و بال‌هاى پهن وجود دارد و زوايد مفصلى تحتانى آنها عريض مىباشند بطورى كه به بال‌هاى محافظ ، شباهت پيدا نموده‌اند .
مهره‌هاى كمرى پنج عدد مىباشند و آنها همراه مهره‌هاى خاجى به منزلة پايه و اساس براى تمامى پشت مىباشند و مهره‌هاى كمر ، تكيه گاه و حامل براى استخوان شرمگاه « 2 » و رويشگاه عصب‌هاى پا « 3 » مىباشند .
فصل يازدهم : تشريح مهره‌هاى خاجى
فصل يازدهم : تشريح مهره‌هاى خاجى
مهره‌هاى خاجى « 4 » سه عدد مىباشند و نسبت به مهره‌هاى ديگر ، از تداخل مهره‌اى و چينش بسيار بالا و استحكام مفصلى برخوردارند « 5 » و پهن‌ترين بال‌ها را دارند و رشته عصب از سوراخ‌هايى درون مهره بيرون مىآيد كه به معناى حقيقى دو پهلوى مهره نمىباشد تا هنگام حركت مفصل سرين ايجاد تنگنا ننمايند ، بلكه نسبت بدان بسيار مايل بوده و به سمت جلو و عقب گرايش بيشترى دارند .
استخوان‌هاى ( مهره‌هاى ) خاجى ( در خصوصياتى چون بزرگى ، زوايد ، و . . . ) به استخوان‌هاى كمر مشابهت دارند .
( 1 ) قَطَن ( كمر Lumbar - ) ، بخشى از ستون مهره‌ها كه در طول از پشت تا عَجُز ( خاجى ) و در عرض از بين دو وَرِك ( سرين ) شروع مىشود ( نقل از شرح آملى ص 223 ) . ( 2 ) استخوان شرمگاه ( پوبيس ) از جلو به بعضى از مهره‌هاى كمرى متصل مىباشد . ( 3 ) اعصاب پا از مهره‌هاى كمرى منشأ مىگيرند و از مهره‌هاى خاجى به دليل ايجاد ناتوانى در آنها منشأ نمىگيرند . ( 4 ) بخش ساكرال ( Sacral ) ستون مهره‌اى به سمت جلو تقعر داشته و از 5 مهره ابتدايى كه به يكديگر جوش خورده و استخوان گوه‌اى شكل ( مثلثى ) به نام ساكروم ( Sacrum ) را ايجاد مىكنند ، تشكيل شده است . ( ضروريات آناتومى اسنل ، ص 27 ) ( 5 ) به گونه‌اى كه گويا استخوان يك پارچه‌اى گرديده است .