قانون در طب ( فارسى ) — الصفحة ٣٧

تشريح اعصاب دماغى و ريشه اختلاف در آن

از عبارات شيخ الرئيس كه به ارتباط شريان ها و وريدها تصريح دارد انتهاى مبحث شريان ها مى باشد : « . . . وانما اصحبت الشرايين الاوردة لشيئين أحدهما لترتبط الاوردة بالغشية المجللة للشرايين وتستقى مما بينهما من الاعضاء والآخر ليستقى كل واحد منهما من الآخر » « 1 » همراهى شريانها با وريدها براى دو هدف مى باشد :

1 . وريدها به وسيله غشاهاى پوشاننده شريانى با شريان ها پيوند داده شوند و اعضاى واقع بين آن دو سيراب گردند . « 2 »

2 . شريان و وريد از يكديگر سيراب شوند .

بنابراين ريشه هايى از ارتباط بين شريان و وريد و نوعى گردش خون محيطى در تشريح گذشتگان ديده مىشود .

تشريح اعصاب دماغى و ريشه اختلاف در آن

تشريح اعصاب دماغى و ريشه اختلاف در آن

پاره اى از اختلاف ها در تشريح به مشاهده و كالبد شكافى بر نمى گردد ، بلكه منشأ اختلاف آرا در نوع تفسير و گزارش از مشاهده مى باشد كه اين ، ريشه پاره اى از تفاوت ها مى باشد .

از جمله اين اختلافات ، اختلاف نظر در مورد ازواج مغزى است كه كالبدشكافان گذشته هفت زوج فرض نموده اند و شيخ الرئيس نيز در قانون آن را بيان نموده است و امروزه دوازده زوج مى دانند .

شيخ در بحث تشريح عصب مغزى زوج پنجم مى گويد : « أما الزوج الخامس فكل فرد منه ينشق بنصفين على هيأت المضاعف بل عند أكثرهم كل فرد منه زوج . . . » « 3 » يعنى :

هر فرد از زوج پنجم به دو شاخه منشعب مى گردد به شكل دو لايه ( مضاعف ) بلكه

نزد بيشتر علماى تشريح هر فردى از آن در حقيقت يك زوج جداگانه از عصب

محسوب مىشود .

( 1 ) قانون ، چاپ بولاق ، ص 61 . ( 2 ) آملى مى گويد : بين وريد و شريان عضوى قرار ندارد پس مقصود از اعضاى واقع بين آن دو ، دو جانب آن دو مى باشد . ( 3 ) قانون ، چاپ بولاق ، ص 55 .