قراضه طبيعيات ( فارسى ) — الصفحة ١٦٣

حواشى و توضيحات

خوارزمشاهى نسخهء خطى ) .

عناصر چهارگانه .

عناصر اربعه ( برهان قاطع ذيل اسطقسات ) .

گوهران عنصرى ( مصنّفات افضل الدين كاشانى ص 89 ) .

گوهران مخالف « 1 » .

موادّ اربعه ( كشّاف اصطلاحات الفنون ؛ لغت‌نامهء دهخدا ذيل اركان ) .

در بسيارى از كتب نويسندگان بمسامحه طبايع ( يا مفردات طبايع يا طبايع مفردات يا چهار طبايع يا طبايع اربعه يا طبايع چهارگانه يا چهار طبع يا چهار طبيعت ) را كه حرارت و برودت و رطوبت و يبوست ( گرمى و سردى و ترى و خشكى ) باشد « 2 » معادل و مترادف با چهار عنصر آورده‌اند و احيانا ميان آراء طبيعيون ( فيزيولوگ‌ها ) با آراء طبايعيان ( يا اصحاب طبايع يا اهل طبايع يا طباعيان ) « 3 » خلط كرده‌اند ، رش : رسائل اخوان الصفا ج 3 ص 203 ( طبايع عناصر ) ؛ تاريخ يعقوبى جزء اول ص 91 ( طبايع اربعه اركان ) ؛ ابو الحسن على بن سهل ربّن طبرى ، فردوس الحكمة ص 14 ( طبايع عناصر ) ؛ حكيم ناصر ، زاد المسافرين ص 1 س 15 ( امّهات طبايع ) و ص 40 س 14 ( چهار طبع چهار عنصر ) و ص 48 س 4 ( طبايع

( 1 ) - اين مخالف گوهران را درهم آميزنده كيست * وين سه تركيب عجب ز آميزش انگيزنده كيست . اديب پيشاورى . ( 2 ) - Les natures ou les qualites naturelles ou les natures Partielles ou les qualites elementaires a savoir chaleur froidure , humidite , siccite . ( 3 ) - Humeurs .