مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥

[ 287 ] ذكر جميل نتيجة الأوتاد و السّادات پادشاه خواجه

برادر عينى شيخ على خواجه‌اند . به فقير مىگفتند كه در صغر سن حضرت رسالت‌پناهى را - صلى اللّه عليه و سلّم - به خواب ديدم ، دست مبارك خود را بر سينهء من ماليده ، گفتند كه مىخواهى كه ترا از مشاهير سازم ؟ بعد از مدّتى كپك ميرزا را « « 1 » » دغدغهء تسخير اولوس « « 2 » » صاين خان به خاطر افتاد و چون اكثر آن جماعت مريد اجداد خواجهء مشاراليه بودند ، خواجه را واسطهء تسخير ساخته ، در لباس صدارت تربيت نمودند . و از آن وقت به جهت مهمّات مسلمين به سلاطين اختلاط مىكردند . و ايشان نيز خواجه را در كمال اعزاز رعايت كرده ، به مناصب مناسب ، مثل شيخ الاسلامى و صدارت و جملة الملكى معزّز مىگردانيدند . و در فتح دوّم هرى از صدارت به شيخ الاسلامى ترقّى نمودند . و اين مطلع را بدان تقريب فرمودند :

بيت

گرچه اوّل صدر ايلايب بيزنى بدنام استتيلار * لطف اتيب آخر هرى دا شيخ الاسلام استسلار

و مقصود ايشان از ملازمت كارسازى خلق بود وقتى كه كستن قراسلطان به سبب عارضه « « 3 » » به خلق نمىپرداختند ، خواجه شيخ الاسلامى را گذاشتند و اختبار در خانه را اختيار نمودند ، و به مضمون اين بيت كه :

بيت

در عمل كوش و هرچه خواهى پوش * تاج بر سر نه و عَلَم بر دوش

در هر لباسى كه مىبودند ، در سلسلة الذّهب حضرات خواجگان - قدّس اللّه أرواحهم - به مجاهدهء تمام مشغولى مىنمودند . و حضرت قطب الأقطابى شيخ المكرم و مخدوم المعظّم مولانا خواجگى كاسانى - قدّس سرّه - خواجه را در تصانيف شريف خود " شاهباز بلند پرواز " مىنوشتند .

و خال فقير عاليجاه هدايت‌پناه ميرزا شاه نقشبندى - كه مجاز حضرت مخدومى مشار اليه بودند و در سفر و حضر پيوسته به خواجه مؤانست و مجالست مىنمودند ، مىفرمودند كه شبى به [ 287 ] :

( 1 ) . B « را » ندارد ( 2 ) . K الوس ( 3 ) . P « و مقصود . . . عارضه » ندارد