مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٣

[ 243 ] ذكر قاسم ارسلان

زنگوله بر ناقهء طلب بسته و چون عشّاق بينوا از اصفهان گذر به عراق انداخته و بىانديشه مخالف در مقام همايون حسينى مقيم شده و به كوچك و بزرگ آن‌جا ملاقى گشته و از آنجا به طوف حرمين شريفين - زادهما اللّه شرفا و تعظيما - مشرّف شده و به بخارا مراجعت نموده به خدمت مخاديم رسيده و به نغمات ساز دلكش و آواز « « 7 » » بىغش سبب فتوح روح طالبان گرديده .

در شعر قوّتى داشت و بيشتر به مضمون گفتن « « 8 » » مقيّد بود . و اين مطلع آبدار از سخنان دلفريب اوست :

نظم

پهلوى دل ز دردِ تو هر استخوانِ من * باشد به تير آه كشيدن كمان من

[ 242 ] ذكر مولانا نيازى « « 1 » »

ولد مولانا سيد على قاضى « « 2 » » است . در سنّ شباب « « 3 » » به بىقيدى تمام به جانب كابل « « 4 » » و هند افتاد با جمعى نامناسب ملاقات نمود « « 5 » » . طبعش بىچاشنى نبود و اين مطلع از اشعار رنگين اوست « « 6 » » :

بيت

بر فلك نيست شفق ، بادهء گلفام من است * رندِ دُردى كشم و طاسِ فلك جام من است

[ 243 ] ذكر قاسم ارسلان

ولد ارسلان مشهدى « « 1 » » است كه از بىقيدان « « 2 » » مقرّر بوده و مصاحبت درويش روغنگر مىنموده . و مىگويند كه اين رباعى را در هجو مشهديان گفته :

( 7 ) . B , H « و آواز » ندارد ( 8 ) . B « و بيشتر . . . گفتن » ندارد ، H مضمون گويى [ 242 ] : ( 1 ) . P ملّا نيازى ( 2 ) . P « قاضى » ندارد ( 3 ) . P در صغر سن ( 4 ) . P « كابل » ندارد ( 5 ) . H , B « با جمعى . . . نموده » ندارد ( 6 ) . B و اين مطلع رنگين از اوست [ 243 ] : ( 1 ) . P ارسلان مهدى ( 2 ) . P از مقيمان