مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٣

[ 228 ] ذكر مولانا محرمى « « 1 » »

در مجلس شيخ شمس الدين شانه - رفع اللّه شأنه - حضرت خضر - عليه السّلام - را در بيدارى ديدم و سخنش را شنيدم . چون ممكن بود ، تكذيب كرده نشد ، و به خود بىاعتقادى نيست . مدّتى در خدمت ابراهيم ميرزا [ بود ] و مىگفت كه رعايت بسيار مىيافتم « « 3 » » . و در تشخيص سخن دقت بسيار مىكند بلكه از مرتبهء اعتدال مىگذراند . و اين غزل از سخنان دقيق اوست :

غزل

به هر نگاه « « 4 » » تو از دل كشم آه دگر * بود كه آه شود باعثِ نگاه دگر

وطن به ديدهء من كن كه « « 5 » » نيست يوسف را * به غيرِ ديدهء يعقوب جلوه‌گاه دگر

بود به سوزِ دلم برق آه شاهد حال * چه حاجت از پىِ اثباتِ اين گواهِ دگر

كجا به دادِ من « « 6 » » آن شهسوارِ حُسن رسد * كه هست « « 7 » » بر سرِ هر راه دادخواه دگر

چو حاضرى شده‌ام پادشاه كشور عشق « « 8 » » * كه دارم از غمِ دل هر طرف سپاه دگر

و اين مطلع نيز از سخنان رنگين اوست :

مطلع

دريده جيبِ قبا گل زرشكِ پيرهنش * بنفشه بستهء بندِ قباى ياسمنش

[ 228 ] ذكر مولانا محرمى « « 1 » »

بيشتر اوقات به كتابت مشغول است . بىفضيلتى نيست طبع سليم و ذهن مستقيم دارد . و در مرثيه گفتن مشق بسيار كرده و نكو مىگويد .

بيت

كاسه را ساقى نكو پُر مىكند * كارِ نيكو كردن از پُر كردن است

يكى از اطبّا پرسيده است كه چگونه مولانا مرثيه‌اى بدين طول را زود به عرض مخاديم مىرساند ؟ در جواب گفته است كه فقير ملازم دكان شانم ، چون حكيم به علاج مشغول گشت ، فقير در فكر مرثيه مىشوم « « 2 » » . و اين غزل از سخنان نمكين رنگين اوست :

( 3 ) . P « و به خود . . . مىيافتم » ندارد ( 4 ) . P , K بود نگاه ( 5 ) . H , P من گرچه ( 6 ) . P به دامن ( 7 ) . P نيست ( 8 ) . P چه قاصرى من آن شهسوار كشور عشق [ 228 ] : ( 1 ) . P مولانا حجرى ( 2 ) . P « يكى از . . . مىشوم » ندارد