مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٢

[ 187 ] ذكر جميل زبدة العلماء مولانا كيبك « « 1 » »

عروض « « 5 » » از متبحّران است . و در علم موسيقى بلند آوازگيش از مقام تقرير و تحرير بيرون است .

و در فنون شعر ذو فنون است . و تحصيل معمّا را به تكميل رسانيده ، معميّات مشكله را به تسهيل مفتوح مىسازد . و اين معمّا را بغايت نيكو گفته ، به اسم سيف :

نظم

تا دور شده است عارض گُل * بى خود شده دل شكسته بلبل

يعنى : دل شكستهء بلبل كه الف است بىدل شكستهء بلبل شود . يعنى بى الف شود ، سيف حاصل مىشود « « 6 » » . و بغايت نيكو واقع شده است . و اين قصيده را در مدح همايون پادشاه گفته :

مرا ساخته است اين سپهر بد اختر * ز هجران ماهى پريشان و ابتر « « 7 » »

[ 187 ] ذكر جميل زبدة العلماء مولانا كيبك « « 1 » »

از تركستان است « « 2 » » در صغر سنّ دست انابت به حضرت مولانا خواجگى - قدّس سرّه - داده ، و در طريق سلوك ثابت‌قدم گشته ، پاى از جادّهء استقامت بيرون ننهاده و به عقل كافى مجاهدهء نفس امّاره نموده . خلاصهء اوقات را در فصول شباب به هدايت ربّ الأرباب صرف علوم نموده است .

شمايل شيرين دارد و حديثش دلرباست . مشكات ضمير منيرش از مصابيح علوم دينى پرنور است و حصن حصين خاطرش از نور « « 3 » » مسائل يقينى معمور . طبع لطيفش بر نهج استقامت ، و ذهن سليمش در غايت سلامت « « 4 » » . و فوجى از تلامذه‌اش از مائده افادهء پرفايده‌اش استفاده نموده ، به مرتبهء مولويّت رسيده‌اند . و با وجود اسباب جاه شاهراه تواضع را از دست نمىدهد و قدم در جادهء تكبّر نمىنهد ، ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ . و گاهى به شعر التفاتى مىنمايد و چشم تألّف به معمّا نيز مىگشايد . تاريخ ولادت فرزند ارجمندش را نيكو گفته :

( 5 ) . B و در بحار عروض P بحور و عروض ( 6 ) . P يعنى اليف بى الف شود ، لف مىماند . چون از لام سى خواست شود مقصود حاصل مىگردد ( 7 ) . B , H « و اين قصيده . . . ابتر » را ندارد [ 187 ] : ( 1 ) . B كپك ( 2 ) . P ترك است ( 3 ) . P وفور ( 4 ) . P سلاست H + است