مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ١٤١
[ 87 ] ذكر جميل مولانا شمس الدين محمد جامى « « 1 » »
بلبل بوستان كمال و نطق رباينده‌اش طوطى شكّرستان مقال بوده . اشعار خوب و گفتار مرغوب دارد و چنان معلوم شده « « 4 » » كه در سنّ شباب به شتاب از اين خراب‌آباد دنى به عالم عقبى و دار خلود و بقا انتقال نموده « « 5 » » . و حضرت خجستهء فرجامى - قدّس سرّه السّامى - مرثيه [ اى ] بهر او نظم كرده‌اند مشتمل بر چند بند . و يك بند از آن اين است « « 6 » » :
نظم
من بودم از جهان و گرامى برادرى * در سلكِ نظم درِّ گرانمايه گوهرى
زان سان برادرى كه در اطوارِ علم و فضل * چون او نزاد ما درِ ايّام ديگرى
در بوستانِ فضل سرايندهء بلبلى * در آسمانِ « « 7 » » علم درخشندهء اخترى
خورشيدِ اوجِ فضل محمّد كه بر دوام * پيشِ قدم ز نورِ قدم داشت رهبرى
يك شمّه از شمايلِ او گر كنم بيان « « 8 » » * جمع آيد از مكارمِ اخلاق دفترى
دردا و حسرتا كه ز باغِ جهان برفت * ناخورده از نهالِ كمالاتِ خود برى
چون او نديده ديدهء ايّام قرنها * روشندلى ، دقيقه‌شناسى ، سخنورى
اين نكته گوش دار كه درِّ گرانبهاست * نظمِ بديعِ اوست ولى حسبِ حال ماست
غزلى از گفتار ملّا محمّد مذكور در ذيل اشعار خود حضرت مولوى آورده‌اند و بغايت مناسب حال واقع شده « « 9 » » قايل را همين سعادت بسنده است ، و هو هذا :
غزل
رفتى و درد و داغِ توام يادگار ماند * صد حسرت از تو بر دلِ امّيدوار ماند
بلبل كشيده « « 10 » » رنج گلستان و عاقبت * گل را صبا ربود و ازو بهره خار ماند
دريا شد « « 11 » » از سرشك كنارم ولى چه سود * زان گوهرِ يگانه دلم بر كنار ماند
اى يارِ مهربان به كرم « « 12 » » دستگيريى * كز دست رفت كارم و كارم ز دست ماند « « 13 » »
در حيرتم كه از دلِ ريشم اثر نماند * وين سوز و بىقرارى من « « 14 » » برقرار ماند
آن كس كه بود آرزوى جان ز دست رفت * اين « « 15 » » جانِ زارْمانده ندانم چه كار ماند
خارى همى خليد مرا در دل از گلى * آن گل نماند در دلم اين خار خار ماند
( 4 ) . P مىشود ( 5 ) . P از اين خراب آباد به عالم عقبى انتقال نموده ( 6 ) . P و حضرت خجسته فرجام در مرثيه او فرموده ( 7 ) . P آستان ( 8 ) . P گر بيان كنم ( 9 ) . P , H اين غزل از گفتار ملا محمد مذكور است كه حضرت مولوى در ذيل اشعار خود آورده‌اند ( 10 ) . P كشيد ( 11 ) . P اى يار ( 12 ) . P ز كرم ( 13 ) . P دستم ز كار ماند ( 14 ) . P دل ( 15 ) . P وين