مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢

[ 62 ] مولانا صالحى « « 1 » »

از جملهء صلحا بوده اتفاقا « « 2 » » به شهرى افتاده و قطعه‌اى گفته و به يكى « « 3 » » از اكابر برده ، آن كس التفاتى نكرده و همان قطعه را به ديگر برده « « 4 » » ، او نيز مكابره كرده القصّه « « 5 » » به هركس كه رجوع كرده ، جز اين عمل كارى به ظهور نيامده . روزى اكابر آن ديار « « 6 » » جمع بوده‌اند ، يكى گفته كه شاعرى قطعه به ما آورده و ديگرى نيز گفته كه نزد ما نيز قطعه‌اى آورده « « 7 » » . چون تحقيق كرده‌اند « « 7 » » ، معلوم شده « « 8 » » كه يك قطعه را به همه گذرانيده « « 9 » » . چون ملّا صالحى از آن حال واقف شده ، اين قطعه را گفته « « 10 » » :

نظم « « 11 » »

بيتِ جنّت باد بر من صالحى ديگر حرام * گر كشم بيدارى و گويم براى سيم بيت

گر بود هر بيتِ من بر نامِ صد كس عيب نيست * زان كه از صد كس نشد حاصل بهاى نيم بيت

اكابر زبان اعتذار گشودند و به قدرش افزودند « « 12 » » [ [ و مولانا بنايى درين معنى قطعه‌اى نيكو گفته ، و گوييا قصدش امير على شير بوده ؛ زيرا كه مدحى نظم كرده بوده و به خدمت امير كبير برده . و چون مزاج مير مذكور به جانب بنايى اندك انحرافى داشته ، چندان التفات ننموده . همان مدح را مولانا بنايى به ديگرى گذرانيده ، و جايزهء نكو يافته . بعد از آن اين قطعه را گفته « « 13 » » ] ] :

قطعه

دخترانى كه بكرِ فكر « « 14 » » منند * هر يكى را به شوهرى دادم

آن‌كه كابين نداد و عنّين « « 15 » » بود * زو گرفتم « « 16 » » به ديگرى دادم

[ 62 ] :

( 1 ) . P صالح ( 2 ) . H , P روزى ( 3 ) . P و قطعه‌اى به يكى ( 4 ) . P به او التفات نكرده همان قطعه را به ديگرى داده ( 5 ) . P , K « القصه » ندارد ( 6 ) . P , K « آن ديار » ندارد ( 7 ) . K , P « و ديگرى . . . آورده » ندارد ( 7 ) . P چون ديده‌اند ( 8 ) . P شد ( 9 ) . P به همه كس گذرانيده است ( 10 ) . P چون صالحى واقف شده گفته ( 11 ) . H , P قطعه ( 12 ) . P اكابر زبان به اعتذار گشوده به عزّت و قدرش افزوده‌اند ( 13 ) . عبارات داخل قلاب در نسخهء P نيامده و بجاى آن اين عبارت آمده : « و ديگرى درين باب نيكو گفته » . ( 14 ) . P , H فكر بكر ( 15 ) . P عنّى ( 16 ) . P زان ستندم