مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ١٢١

[ 61 ] حيدر كلوچ « « 1 » »

برده ، در اداى معنى آن عاجز مانده بعد از آن اين مطلع « « 5 » » 40 را به عذرخواهى آن گفته : « « 6 » »

چنان طوطىْصفت حيرانِ آن « « 7 » » آيينهء رويم * كه مىگويم سخن امّا نمىدانم چه مىگويم

و به صيقل سخن زنگ ملالت از آيينهء دل اهل مجلس ربوده . اگرچه امّى بوده و از خط و سواد هيچ حظّى نداشته ، « « 8 » » امّا اين غزلش بغايت « « 9 » » خوش و دلكش واقع شده « « 10 » » و شهرت تمام دارد :

غزل

دلا مجنون‌ْصفت خود را خلاص از قيدِ عالم كن * رهِ صحراى محنت گير و رو در وادى غم كن

به هركس دوستى كردى « « 11 » » شد آخر دشمنِ جانت « « 12 » » * به خود گر نيستى دشمن به مردم دوستى « « 13 » » كم كن

به درد و داغِ نوميدى دوا از كس مجو اى دل * نه اظهارِ جراحتهاى خود ، نه يادِ مرهم كن

چو در خيلِ سگان يارِ جا يا بى غنيمت دان « « 14 » » * نمىگويم كنار از صحبتِ يارانِ همدم كن

منال از سُستى عهدِ بتانِ سنگدل حيدر * بناى عقل برهم زن ، اساسِ « « 15 » » عشقِ محكم كن

گويند « « 16 » » در عسكرى به مجلس همايون كامران پادشاه رسيده ، از او پرسيده‌اند كه : چه مذهب دارى ؟ او در جواب گفته : « « 17 » »

مطلع

طريقِ مذهب از رندانِ با مشرب چه مىپرسى * ز مشرب پرس رندان را تو از مذهب چه مىپرسى « « 18 » »

به جهت اين جواب بىقيدانه ديگر باره به او مقيّد نشده‌اند « « 19 » » .

( 5 ) . P عاجز آمد و اين مطلع ( 6 ) . P خوانده ( 7 ) . P در + آن ( 8 ) . P و به صيقل سخن زنگ از مرآت دل مىربوده از خط و سواد حظّى نداشته ( 9 ) . P « بغايت » ندارد ( 10 ) . P افتاده ( 11 ) . P , K كردم ( 12 ) . K , P جانم ( 13 ) . P دشمنى ( 14 ) . P چو در خيل سگان يار باشى خود غنيمت دان ( 15 ) . P بناى ( 16 ) . P « گويند » ندارد ( 17 ) . P پرسيده آمده كه چه مذهب دارى گفته كه ( 18 ) . P تو از رندان ز مشرب پرس از مذهب چه مىپرسى ( 19 ) . P « به جهت . . . نشده‌اند » ندارد