مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ١١٣
[ 54 ] املح « « 1 » » الشعراء مولانا واصفى
[ [ و اين مطلع پركار آبدار نيز زادهء طبع ظريف و فهم لطيف اوست .
به زنجيرم چو كرد از بيقرارى دلستان من * دلِ زنجير شد سوراخ سوراخ از فغانِ من « « 6 » » ] ]
[ 54 ] املح « « 1 » » الشعراء مولانا واصفى
[ 54 ] املح « « 1 » » الشعراء مولانا واصفى
از شاعران مشهور « « 2 » » و منشيان پرزور « « 3 » » است . دبيران عطاردفطنت سر بر خطّ انشايش مىداشته‌اند « « 4 » » و عمال در همه حال او را مشترى بوده بازار رعايتش را كاسد نمىگذاشته‌اند « « 5 » » . طبع دقيقش جامع مجموع « « 6 » » فضل و كمال ، و صانع مصنوع « « 7 » » فكر و خيال بوده و در بحار نظم غوص « « 8 » » عميق مىنموده و درر و لآلى متلألى معانى « « 9 » » را مىربوده . و تحصيل معمّا را به تكميل رسانيده بوده و به نوعى كه بىآن‌كه اسم مذكور باشد « « 10 » » معمّاهاى مشكل 37 را به غايت « « 11 » » تسهيل مىگشوده .
خدمت حافظ سلطانعلى مفتى فرمودند « « 12 » » كه خواجهء عطّار چهار معمّا به اسم " بابا " خواند و مولانا واصفى همه را شكافت بىآن‌كه اسم را ذكر كند . و اين معمّا از جمله معميّات مشهورهء اوست به اسم " بابا دوست " « « 13 » » .
هر گه كه كنم « « 14 » » نامِ خوشش را تكرار * گويم دو سه بار و باز گويم دو سه بار
هرگاه كه " دو " را " سه بار " گويند ، " بابا دو " حاصل مىشود « « 15 » » و باز " دو " را كه سه بار گويند ، لفظ « ست » بحصول پيوسته ، " بابا دوست " مىشود « « 16 » » .
گويند مولانا كاتبى « « 17 » » چهارصد معنى خاص دارد كه زادهء طبع اوست « « 18 » » و يكى از آن معانى خاصّ او « « 19 » » در اين بيت واقع شده « « 20 » » :
( 6 ) . H , K , P عبارات داخل قلاب را ندارد ( 1 ) . P ذكر جميل + املح ( 2 ) . K , P پرزور ( 3 ) . P مشهور ( 4 ) . P داشته‌اند ( 5 ) . P بازار رعايتش داشته‌اند ( 6 ) . K مجموعه ( 7 ) . K , P مصنوعه ( 8 ) . P غواصى ( 9 ) . و درر لآلى معانى ( 10 ) . P به تكميل رسانيده بىذكر اسم ( 11 ) . H , P به تسهيل ( 12 ) . P فرموده ( 13 ) . P ملّا بىذكر اسم شكافت اين معمايش به اسم بابادوست نيك واقع شده . معما به اسم بابادوست ( 14 ) . P بكنم ( 15 ) . P هر گه كه دو را سه بار گويد بابا حاصل مىشود ( 16 ) . B « بابا » ندارد ؛ باز كه دو را سه بار گويد شش مىشود و از شش بيت خواست ( 17 ) . P مولانا كاتبى را گويند ( 18 ) . P « كه . . . اوست » ندارد ( 19 ) . P « خاص او » ندارد ( 20 ) . P + است