مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ١٠٩

[ 50 ] ذكر جميل خواجه كلان بيگ

از امراى معتبر بابر « « 1 » » پادشاه بوده و رعايت پادشاهانه يافته بوده و پادشاه مذكور مصاحبانه سلوك مىكرده . بعد از تسخير ملك هندوستان پادشاه او را به حكومت كابل و غزنى فرستاده‌اند ، « « 2 » » در اثناى راه اين مطلع را گفته و به خدمت پادشاه فرستاده « « 3 » » :

مطلع

اگر به خير و سلامت گذر ز سند كنم * سياه روى شوم گر هواى « « 4 » » هند كنم

بابر پادشاه - طاب مثواه - اين رباعى در جواب او نوشته ، روان كرده‌اند « « 5 » » :

شعر

يوز شكر كه بايرغه كريم غفّار * بيروى نيه هند و سند ملكى بسيار

گر هند نينك ايسغ تورماى سين * ساووغ يوزينى كوراى و يسانك غزنى يار

بشرهء مير چندان حرارتى « « 6 » » نداشته ، بنابراين اين رباعى « « 7 » » را به تعرّض حمل كرده ، و در جواب اين رباعى را گفته « « 8 » » :

اظهارِ ظرافت و لطافت قيلا سيز * هر نكته ديوز تومان كنايت قد قيلا سيز

گر هنداشتى تيشكارى ابر ماش نى او چون * ايسيغ پيردين ساووغ ظرافت قيلا سيز

اين به « « 9 » » خاطر پادشاه گران آمده و در جواب چيزى ننوشته . چون يك چندى بر اين گذشته « « 10 » » ، مير خواجه كلان « « 11 » » از اين تغافل بىطاقت شده ، اين مطلع را گفته « « 12 » » :

نظم

اى پادشاه خوبان تا كنى « « 13 » » تغافل * يادى نمىكنى هيچ از عاشقان كابل

اشعار لطيف بسيار دارد . و اين مطلع تركى از كلام بلاغت‌انجام اوست « « 14 » » :

( 1 ) . P « بابر » ندارد ( 2 ) . P , H و رعايت پادشاهانه يافته از هند او را به حكومت غزنين به كابل فرستاده‌اند ( 3 ) . P از راه اين مطلع را گفته ، فرستاده ( 4 ) . P گر كه ميل ( 5 ) . P اين معنى به طبع پادشاه گران آمده اين رباعى را گفته فرستاده ( 6 ) . P , H حرارت ( 7 ) . P بنابر آن اين را ( 8 ) . P در جواب گفته ( 9 ) . P اين سخن + به ( 10 ) . P « چون . . . گذشته » ندارد ( 11 ) . P مير ( 12 ) . P , H فرستاده‌اند ( 13 ) . K , P بود ( 14 ) . P اشعار لطيف مير بسيار است و اين كلام درربار اوست