مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٨٤

[ 27 ] مولانا قبولى بخارى

و در تتبّع قصيدهء « « 8 » » خواجه خسرو اين بيت را نيكو گفته :

بيت

مال مدخل را امانت دان كه بكرِ ماهرو « « 9 » » * در بر عنيّن اگر صد سال خُفْتَد ، « « 10 » » دختر است

[ 27 ] مولانا قبولى بخارى

[ 27 ] مولانا قبولى بخارى

خوش‌صحبت و مقبول بوده . و حضرت شيبانى خان به صحبت او اقبال « « 1 » » مىنموده . در ايّام شباب - كه محلّ شتاب نفس است - به هوى و هوس گذرش بر حصار « « 2 » » افتاده و حضّار آن ديار « « 3 » » به مقدمش شادمان گرديده « « 4 » » به صحبت او اقبال نموده‌اند . الاح نام ضعيفه‌اى طبع نظم داشته ، به ملّا در مقام مشاعره كردن و بديهه گفتن درآمده « « 5 » » ، يكى از حاضران « « 6 » » اين بيت را « « 7 » » خوانده :

بيت

مژگانِ تو اى نگارِ رعنا * با ما صفِ جنگ مىنمايد

آن زن بيت « « 8 » » هجوآميزى در شأن ملّا گفته كه :

بيت

اين كون گشاده قبولى * صد كس زده زنگ مىنمايد

و ملّا نيز « « 9 » » در بديهه گفته : « « 10 » »

آن مرغ كه كنده‌اى پرش را * اشكم زده رنگ « « 11 » » مىنمايد

اهل مجلس منبسط گشته ، در اقبال ملّا افزوده‌اند ؛ و اين مطلع نيز از سخنان مقبول اوست :

چو گلرخان خط مشكين به ارغوان آرند * براى كشتنِ ما هر يكى نشان آرند


( 8 ) . P « قصيده » ندارد ( 9 ) . P كه گر يك ماهرو ( 10 ) . P خسبد [ 27 ] : ( 1 ) . P استفاده ( 2 ) . P , K به حاصر ( 3 ) . P و اهل حصار ( 4 ) . P گشته ( 5 ) . P مشاعره گشته ( 6 ) . P « حاضران » ندارد ( 7 ) . B « را » ندارد ( 8 ) . P « آن زن بيت » ندارد ( 9 ) . P و مولانا هم ( 10 ) . P گفته + كه ( 11 ) . P زنگ