مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٧٢

[ 18 ] « * * * » ذكر جميل سند المحدّثين خواجه مولانا [ ابن ] روزبهان اصفهانى

و چون اين درّ شاهوار از بحر « « 105 » » طبع گوهر نثار آن عالى مقدار « « 106 » » به مجلس همايون آن « « 107 » » پادشاه خورشيد جبين جمشيد آيين رسيد ، مثل گل صد برگ به صد نشاط به طريق انبساط خنديده « « 108 » » و از آنجا كه طبع سحرانگيز و ذهن « « 109 » » رنگ‌آميز آن حضرت است آن غزل را بديهة جواب گفته « « 110 » » و به مجلس عالى خدمت « « 111 » » مولوى ارسال نموده است « « 112 » » . و از آن غزل « « 113 » » نيز سه بيت تحرير يافت :

نظم

نشايد مجمعى را گفت بزمِ عشُرت‌ْانديشان * كه نبوَد پرتوِ رويت به بزمِ عشرتِ ايشان « « 114 » »

بجز تشويش نبوَد تخت و تاج و اطلسِ شاهى « « 115 » » * خوشا كُنجِ فراغ و دلقِ گردْآلودِ درويشان

حسينىْوار از پيرِ مغان خواهم قدح نو شد « « 116 » » * ز دردِ جام جامى بادهء لعل « « 117 » » جگرريشان

تيمنّا پاره‌اى از عبارات حضرت ملّا آورده شد و حضرت يعقوب پادشاه ما بين بيست و سه سالگى فوت شده « « 118 » » . تاريخ « « 119 » » :

عمرِ آن خسروِ بلندْجناب * بود در عُشرِ سيّمين شباب « « 120 » »

[ مولانا بنايى مدّتى در خدمت يعقوب پادشاه مىبوده و به مدّاحيش مشغولى مىنموده . كتابى باغ ارم نام در بيان احوال پادشاه مرحوم تصنيف كرده . و اين ابيات از آن كتاب است كه در وصف خزينه گفته است :

مثنوى

بدره‌هايش ز سيم موج‌ْزنان * راست چون آستينِ سيم‌ْتنان

( 105 ) . P , H درياى ( 106 ) . P , K گوهربار آن اشراف نام ( 107 ) . P « آن » ندارد ( 108 ) . P مثل گل صد برگ نشاط خنديد ( 109 ) . K , P سحرانگيز + در ذهن ( 110 ) . P تمام غزل را گفته ( 111 ) . P جناب ( 112 ) . P , K نمود ( 113 ) . P « غزل » ندارد ( 114 ) . K , P عشرت‌انديشان ( 115 ) . P بجز تشويش نبود تختگاه اطلس شاهى ( 116 ) . P حسين‌وار از پير مغان جام قدح باشد ، در حاشيه نسخهء برى ، نوشده آمده ( 117 ) . P جام ( 118 ) . P « تيمنا پاره‌اى از عبارات ملا را برآورده شده در سال 866 يعقوب پادشاه ما بين بيست و سى وفات نمود » ( 119 ) . H , P « تاريخ » ندارد ( 120 ) . P سومين اسباب