مذكر احباب ( فارسى ) — الصفحة ٦٨

[ 18 ] « * * * » ذكر جميل سند المحدّثين خواجه مولانا [ ابن ] روزبهان اصفهانى

فصل اوّل از باب اوّل « * »

[ در ذكر جماعتى كه فقير ايشان را نديده و ايشان به سن شيخوخت رسيده‌اند و در بخارا مدفون‌اند . ] « * * »

[ 18 ] « * * * » ذكر جميل سند المحدّثين خواجه مولانا [ ابن ] روزبهان اصفهانى

از اعيان اصفاهان بوده « « 1 » » كه اعظم بلاد عراق عجم است . و او را كيقباد دار الملك خود ساخته بوده « « 2 » » ، بعضى از اقليم چهارم مىشمارندش « « 3 » » ، امّا نزد حكما از اقليم سيم « « 4 » » است . دور بارويش بيست و يك « « 5 » » هزار گام است ، طولش از جزاير خالدات « قوم « « 6 » » » و عرضش « « 7 » » « لب « « 8 » » » . طالع عمارتش « « 9 » » قوس است و هوايش به اعتدال و خاكش به مرتبه‌اى نيكوست كه هرچه در او « « 10 » » دفن كنند به زودى تباه نكند و غير از انار همهء ميوه‌ها در وى « « 11 » » خوب مىشود و آن « « 12 » » نيز از خوبى هواست . و در او عمارات عاليه بسيار است ؛ از آن جمله مدرسهء سلطان محمد سلجوقى است « « 13 » » كه اكنون مرقد « « 14 » » اوست و در آستانهء عمارت ، مهتر بتان « « 15 » » هند را بر رو « « 16 » » افكنده است و آن بت به وزن قريب به ده هزار من است و مشركان به وزن آن بت مرواريد اعلى مىداده‌اند « « 17 » » و به جهت ناموس دين و رواج اسلام آن بت را نفروخته « « 18 » » .

نظم

غمِ دين خور كه غَم‌غمِ دين « « 19 » » است * همه غمها فروتر از اين است

( * ) B , P « از باب اول » ندارد ( * * ) B , P عنوان داخل قلاب را ندارد ( * * * ) P در + ذكر ( 1 ) . H . . . اصفهان . . . ، P از اعيان صفاهان است ( 2 ) . P دار الملك ساخته ( 3 ) . P , H شمارند ( 4 ) . P سوم ( 5 ) . P بيست هزار ( 6 ) . P « قوم » ندارد ( 7 ) . P و عرضش از خط استوا ( 8 ) . « لب » ندارد ( 9 ) . P عارضش ( 10 ) . P در وى ( 11 ) . P « در وى » ندارد ( 12 ) . K اين ( 13 ) . P از جمله مدرسهء سلجوقى است ( 14 ) . K , P خوابگاه ( 15 ) . P و بر آستان او مهمتر بتان ( 16 ) . P برو ( 17 ) . K به وزن او مرواريد داده‌اند ( 18 ) . P و او به جهت ناموس و دين او را نفروخته ( 19 ) . P كه غم دين