نصاب الصبيان ( فارسى ) — الصفحة ٢
مقدّمه بر نصاب الصبيان
و سى هشت متر از سطح دريا ارتفاع دارد ، و در 32 درجه و 23 دقيقه و 62 درجه و 5 دقيقه طول و عرض جغرافيايى واقع است ، و در چهار راه جادهء هرات و قندهار و سيستان قرار دارد . اين شهر در حمله مغول ويران گشت و سپس از نو بنا گرديد و از اواخر قرن هفتم آبادى پيشين خود را بازيافت .
در زمان نادرشاه افشار بدست لشكريان قزلباش بتاراج رفت . امروز شهرى كوچك است و بالغ بر پانزده هزار تن جمعيت دارد . « 1 »
فراه در كتب جغرافيايى عرب به صورت ( فره ) ذكر شده است ، و در كنار رودى به همين نام قرار دارد . اين رودخانه از كوهستان غور برمىخيزد و پس از عبور از ولايت غور بايالت سيستان وارد مىشود و به شهر فراه ميرسد .
صاحب حدود العالم مينوسد :
« فره شهركى است گرم‌سير و اندر وى خرماست و ميوه‌هاى بسيار » « 2 » .
ابن حوقل در صورة الارض مينويسد كه : فره در دشتى واقع و محلى پهناور است . خانه‌هايش از گل ساخته شده و شصت دهكدهء جداى از هم و مزارع بسيار دارد . از باغستانهاى آن ميوه‌هاى فراوان و بخصوص خرما بدست ميآيد . « 3 » مقدسى در احسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم مينويسد كه : شهر فراه دو محله دارد يكى مخصوص اهل سنّت است و ديگرى مخصوص خوارج « 4 » ، در يك منزلى جنوب فره‌پلى است كه بر روى وادى فره يعنى رودخانه فراه بسته‌اند ،
( 1 ) - Encyclopedie de ; L'Islam Nouvelle Edition Tome II . P . 801 ( 2 ) - حدود العالم من المشرق الى المغرب طبع دانشگاه تهران ص 12 ( 3 ) - ابن حوقل : صورة الارض ج 2 ص 430 ( 4 ) - احسن التقاسيم ص 306 و معجم البلدان ياقوت ج 3 ص 888 طبع اروپا