كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣
2 . نشانهاى سماع و انهاء و بَلاغ و مقابله و قرائت در نسخههاى الكافى
مفصلتر تكرار مىشد ، و در ضمن آن معمولًا اجازهء نقل روايت نيز به شاگرد داده مىشده است .
به استناد نشانهاى بلاغ مىتوان مصحّحان نسخهها و كسى را كه نسخه نزد وى تصحيح شده ، شناسايى كرد .
در اين جا چند نمونه از اين نشانها براى ارائهء سبك و سياق آنها ، تقديم مىشود :
نشان سماع شيخ حرّ عاملى
اين نشان را شيخ حرّ عاملى براى حاجى رضا قُلى در سال 1078 ق ، نوشته است .
نسخهاى از الكافى كه حاوى اين نشان است ، در آستان قدس رضوى به شمارهء 13052 نگهدارى مىشود . « 1 » جلسات درس الكافى شيخ حُر در مشهد مقدّس ، در جوار بارگاه ملكوتى امام رضا عليه السلام تشكيل مىشد . شيخ حُر ، در حواشى نسخهء ياد شده ، نشانهاى متعدد سماع نگاشته كه يكى از آنها را پس از پايان تدريس ، در انتهاى كتاب أطعمه ، در حاشيهء نسخه ، به خط مبارك خود ، تحرير نموده و نصّ آن ، چنين است :
أنهاه المولى الكامل النبيل التقى النقى الوفى الصفى الولى الحاجى رضا قلى - عامله اللَّه بلطفه الخفى و الجلى - قرائةً و ضبطاً و مقابلةً و تصحيحاً و تحقيقاً و أفاد فى أثناء المذاكرة اكثر ممّا استفاد ، و ذلك فى مجالس آخرها اواخر شهر رمضان المعظّم سنة 1078 . حرّره محمد الحرّ العاملى .
نشان سماع شيخ صالح بحرانى
متن نشان سماعى كه ملّا صالح بن عبد الكريم بحرانى در سال 1070 ق ، در نسخهاى از الكافى در آخر كتاب الأيمان و النذور براى ملّا محمدنقى تحرير نموده و در اثناى آن به وى اجازهء نقل روايت نيز داده است ، چنين است :
( 1 ) . اين نسخه بخش فروع الكافى را شامل مىشود و محمد بن خواجه شاه على قاينى ، آن را در سال 1073 ق ، درمشهد رضوى كتابت نموده است ( ر . ك : فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 14 ، ص 421 ) .