كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى ) — الصفحة ٢١

4 / 1 . اجازه در كتب درايه

« گذرانيدن » و نيز به معناى « دستور دادن » و « روا داشتن » است . « 1 »

در علم الحديث ، طُرق تحمّل ( دريافت ) حديث را بر هفت نوع مىدانند كه عبارت‌اند از :

- شنيدن از استاد ؛

- خواندن بر استاد كه « عرض » نيز ناميده مىشود ؛

- اجازه ؛

- مُناوله ؛

- كتابت ؛

- اعلام ( يعنى خبر دادن استاد ) ؛

- وِجاده ( يعنى نقل از خطّ استاد ) . « 2 »

4 / 1 . اجازه در كتب درايه

4 / 1 . اجازه در كتب درايه

در علم درايه ، در ذكر انواع طرق تحمّل حديث ، از اجازه و اقسام آن ، سخن به ميان مىآيد . كهن‌ترين مأخذ درايهء شيعه كه در آن ، در بارهء اجازه ، بحث شده ، بداية الدرايةى شهيد ثانى و شرح آن ، موسوم به الرعاية فى شرح بداية الدراية است . شهيد ثانى در تعريف اجازه و اقسام آن مىنويسد :

اجازه ، يكى از طُرق تحمّل ( دريافت ) حديث است و اقسام مهمّ آن ، چهار قسم‌اند :

اوّل ، آن كه مجيز ، نقل كتاب يا حديث معيّنى را به شخص معيّن ، اجازه دهد مثلًا بگويد : « اجازه دادم تو را تا كتاب الكافى را روايت كنى » .

دوم : آن كه مجيز ، نقل كتاب يا حديث غير معيّنى را به شخص معيّن ، اجازه دهد .

مثلًا بگويد : « أجزتُك مسموعاتى » .

( 1 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 6 ، ص 596 . ( 2 ) . فائق المقال فى الحديث و الرجال ، مهذب الدين احمد بن عبد الرضا بصرى ( م 1085 ق ) : ص 34 - 35 .