كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٦

مهم‌ترين شواهد علماى اخبارى براى قطعيّت صدور روايات كتب اربعه

اخبار صحيح امام باقر و امام صادق عليهما السلام و سنّت‌هاى ثابت و مورد عمل باشد .

وى پس از حكايت كلام پرسنده ، در پاسخ او مىگويد :

خدا را شكر كه تأليف چنين كتابى را برايم ميسّر نمود و اميدوارم چنان باشد كه تو خواستى .

استدلال علماى اخبارى ، با عبارت كلينى ، چنين است :

عبارت ياد شده ، به صراحت ، دلالت دارد كه همهء اخبار الكافى ، صحيح و مقطوع الصدور است ، و ترديدى نيست كه منظور كلينى از صحيح ، اصطلاح قدماى شيعه است ؛ چون صحيح به اصطلاح علماى متأخّر ، در عصر او مطرح نبوده است . « 1 »

نويسنده ، در بررسى اين استدلال ، از قول صاحب‌نظران نقل مىكند كه گفته‌اند :

علاوه بر اين كه كلام مؤلّف بر مدّعاى اخباريان دلالتى ندارد ، وجه و مستند شهادت شيخ كلينى نيز مُحرز نشده است . پس استدلال با عبارت ياد شده به مدّعاى اخباريان ، از دو جهت ، مورد مناقشه است :

1 . قصور دلالت كلام مؤلّف از مدّعاى اخباريان . يعنى كلينى ، كتاب خود را به همان گونه‌اى كه از او خواسته شده ، تأليف نمود ، ولى اين گونه سؤال و جواب ، دلالت نمىكند كه هر چه در كتاب الكافى وجود دارد ، قطعى الصدور باشد . علاوه بر اين ، امور ديگرى وجود دارد و تأييد مىكند كه نمىتوان همهء اخبار الكافى را صحيح و قطعى الصدور دانست . از جمله ، روايات بسيارى از غير اهل بيت عليهم السلام نقل شده است كه نمىتوان آنها را قطعى الصدور دانست و ديگر ، ارجاع كلينى در اخبار متعارض بر مرجّحات منصوصه است و اگر همهء اخبار ، معلوم الصدور بود ، ارجاع ، معنا نداشت .

( 1 ) . همان ، ص 272 .