كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٩

عقل طبيعى

است . « 1 » به نظر مىرسد با اين تعريف ، بسيارى از احاديثى كه دربارهء عقل در الكافى آمده‌اند ، به معناى عقل معادند و ويژگىها و فايده‌هاى اين عقل را بيان مىدارند . نظير اين كه امام هفتم عليه السلام فرمود :

يا هشام ! إنّ العقلاء زهدوا فى الدنيا و رغبوا فى الآخرة ؛ « 2 »

اى هشام ! عقلا از دنيا روىگردان‌اند و به آخرت رغبت دارند .

يا آن كه امام صادق عليه السلام فرمود :

العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان ؛ « 3 »

عقل ، چيزى است كه خداى رحمان ، با آن عبادت مىشود و بهشت به دست مىآيد .

چرا كه فقط عقل معاد است كه مىتواند چنين وصف شود .

عقل طبيعى

عقل طبيعى

همان عقل غريزى در انسان است كه سبب تمايز او از موجودات ديگر مىگردد و درافراد مختلف ، بر اساس فطرت نخستين ، متفاوت است « 4 » و به واسطهء همين عقل غريزى است كه انسان ، آمادگى براى به دست آوردن علوم نظرى « 5 » و توانايى بر ادراك حقايق را پيدا مىكند . « 6 » در حديثى از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت است كه فرمود :

ما قسم اللَّه للعباد شيئاً أفضل من العقل ؛ « 7 »

خداوند ، چيزى برتر از عقل به بندگانش ارزانى نفرموده است .

( 1 ) . تربيت عقلانى ، ص 50 . ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ح 12 . ( 3 ) . همان ، ح 3 . ( 4 ) . شرح اصول الكافى ، ص 177 . ( 5 ) . همان ، ص 159 . ( 6 ) . همان ، ص 157 . ( 7 ) . الكافى ، ج 1 ، ح 11 .