سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٦
فهرست لغات و اصطلاحات
ملاهى : آلات موسيقى 121 / 8
ملطفه : نامه 38 / 18 ، 19 : 227 / 15 : 301 / 4
( راحة الصدور ص 512 : تاريخ بيهقى ص 3 س 11 )
ميانه‌حال : متوسط 122 / 12
ميانه كردن : دور شدن 92 / 20 ( فارس‌نامه ص
xxx
: تاريخ بيهقى ص 458 ح 1 و ص 702 )
نان‌پاره : حقوق ، مستمرى 21 / 11 : 37 / 11 : 45 / 5 : 138 / 8 :
147 / 15 : 154 / 15 : 156 / 4 : 205 / 7 :
252 / 14
در بعضى موارد به نظر مىرسد كه نان‌پاره يك نوع زمين عطائى بوده است همانند اقطاع اما نه مرادف با آن . شايد ترجمهء « طعمه » عربى بوده .
( فارس‌نامه ص 166 س 12 « نان پاره و قلاع داد » :
راحة الصدور ص 127 س 12 « اقطاع و نان‌پاره و جامگى » :
مفاتيح العلوم ص 60 س 2 « الطعمة : هى ان تدفع الضيعة الى رجل ليعمرها و يودى عشرها و تكون له مدة حياته فاذا مات ارتجعت من ورثته و القطيعة تكون لعقبه من بعده » )
نان‌پاره : نان دادن ، ميزبانى 157 / 4 : 173 / 1
اين معنى را بايد مورد شبهت دانست . در اين موارد شايد « نان‌پاره » اشتباهى بجاى « نان دادن » ضبط شده است .
نان دادن : مهمان‌نوازى 172 / 5 ، 6 ، 16 : 173 / 2 ، 8
ناوكيان : تيراندازان 103 / 14 ( ناوكيان
PC
: اوكيان
N
)
( تاريخ بيهق ص 51 س 20 ، ص 267 س 15 :
تاريخ سيستان ص 194 س 15 ح 6 :
شاه‌نامه « ناوك‌انداز »
صحاح الفرس ص 188 « ناوك اندازان » :
بوستان باب 5 بيت 20 « ناوك انداختى » )
نبرد : رقابت 136 / 13 « بنبرد يكديگر »
نرم‌گردنى : فروتنى 132 / 3
نزل : خوراكى كه بمهمان داده مىشود 235 / 17 ( تاريخ بيهقى ص 45 س 21 )
نشاط : ميل پادشاه ، مهمانى
161 / 3 « نشاط انس »
236 / 5 : 237 / 14 « نشاط شراب كرد »
( قابوس‌نامه فصل 19 « نشاط چوگان » :
تاريخ بيهقى ص 247 س 3 « نشاط شراب و شكار » :
معزى ديوان ص 828 « نشاط شراب » :
چهارمقاله م 3 حكايت 5 « نشاط شكار ماهى » )
نكال : كيفر عبرت‌آميز 249 / 21
نماز بردن : خم شدن ، احترام گزاردن 41 / 12
نوا : گروگان 138 / 2 ، 7 ( فارس‌نامه ص
xxx
)
نواسه : نواده ، نوه 312 / 11
نوائب : ماليات فوق العاده 252 / 15 (
d
)
( راحة الصدور ص 149 س 13 )
نوبت : كشيك ، موسيقى 181 / 9
نهادن : برابر شمردن 61 / 4 « او را با هزار مرد نهاده بودند »
( فارس‌نامه ص 102 س 11 « بمبارزى او را با هزار مرد برابر نهاده بودند » كه آنجا وجود واژهء « برابر » مورد ترديد است :
تاريخ سيستان ص 329 س 3 « و دو سوار تمام بودند چنان كه هر يكى بر هزار سوار نهاده بودند » )
نهنبن : سرپوش ، سرديگ 255 / 9
( صحاح الفرس ص 255 )
نيزه : رجوع كنيد به « تير »
نيند : نيستند 254 / 10
واجب كردن ( فعل لازم ) واجب بودن 79 / 6 : 86 / 7 : 99 / 14 : 124 / 12