سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٣

فهرست لغات و اصطلاحات

130 / 7 « با اين انگشترى همى شوريد »

( تذكرة الاوليا ح 2 ص 324 س 17 « چون چشم او بر من افتاد پاره‌اى نجاست بشوريد و بر من انداخت » )

شوريدن : شوريده شدن 167 / 4

صاحب بريد : رئيس چاپار 85 / 9 : 96 / 6

صاحب خبر : خبرگير

85 / 2 : 86 / 11 : 95 / 13 : 16 : 96 / 6

صاحب‌خبرى : خبرگيرى 95 / 14

صاحب طرف : مرزبان 120 / 4 : 159 / 13 : 202 / 21 : 229 / 16

( لغت فرس « مرزبان » را بمعنى صاحب طرف نوشته است : فارس‌نامه ص 60 س 9 )

صافى : صاف ، مسخر

45 / 10 : 64 / 18 : 88 / 13 : 154 / 21 :

203 / 2 : 222 / 4 : 223 / 16 : 300 / 13

صيحى : پرصدا 300 / 6 اين كلمه تا اندازه‌اى مورد ترديد است

ضمان كردن : بر عهده گرفتن 323 / 6

طاقت برسيد : طاقت بپايان رسيد 36 / 11 : 151 / 13 : 171 / 19 :

230 / 21 : 305 / 12

( تذكرة الاوليا ج 2 ص 13 :

مرزبان‌نامه ص 108 س 5 و ص 280 س 19 :

راحة الصدور ص 501 زير عنوان « رسيدن » :

تاريخ بيهقى ص 196 س 9 :

نفحات الانس 219 س 2 :

سعدى غزل 273

« جهد بسيار بكردم كه نگويم غم دل * عاقبت جان به دهان آمد و طاقت برسيد »

طرح : رجوع كنيد به « مطرح »

طرقوب : 204 / 3

( برهان قاطع « ترغوترقو نوعى از بافتهء ابريشمى سرخ‌رنگ باشد » )

ظاهره كردن : معنى ظاهر قرآن را ياد گرفتن 207 / 10 « قرآن ظاهره كرده است »

ظرايف : چيزهاى ممتاز ، طرايف 36 / 6 : 89 / 3 : 113 / 5 : 132 / 3 :

154 / 19 : 203 / 17 : 204 / 1 ، 5 :

205 / 17 : 206 / 5 : 274 / 20 : 291 / 2 :

308 / 15 :

با ملاحظه به همه نمونه‌هاى اين كلمه در سراسر كتاب مىتوان گفت كه ظرايف درست است نه طرايف .

عارض : صاحب ديوان عرض 211 / 16 : 288 / 9

عبره : برآورد ماليات يا محصولات 322 / 14 ( فارس‌نامه س

xxix

: مالك و زارع - فرهنگ )

عدل ج عدول : مرد درست‌كار و نيك‌نام 104 / 19 : 297 / 3

عميد : صاحب ديوان 162 / 7 : 201 / 1 ، 8 : 211 / 3 : 211 / 16 « عميد بغداد » : 211 / 17 « عميد خراسان و عميد خوارزم »

عميدى : منصب عميد 189 / 9

عوان : معاون ، ملازم ، نگهبان ، پاسبان ، سخت‌گير ، ستمكار 36 / 16 : 185 / 6 ، 8

( راحة الصدور ص 509 : نصيحة الملوك ص 11 س 7 ح 4 )

عوانى : سخت‌گيرى 197 / 10 ، 12

عيار : جوانمرد ، فتى

( قابوس‌نامه فصل 44 و ص 103 س 14 فصل 29 )

عيارپيشه : جوانمردپيشه 91 / 15

( حدود العالم فصل 26 بند 11 « جوانمردپيشه » )

عيارى : جوانمردى ، فتوة 23 / 21 « عيارى و شيرمردى »

غالى : متعصب 280 / 14

غرور : فريب 39 / 10 : 132 / 4

( راحة الصدور ص 144 س 19 )

فتنه شدن : شيفته شدن 11 / 243 « بر وى فتنه گشت »