سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

فهرست لغات و اصطلاحات

با واژهء « درستى » مقايسه كنيد

حلالى : حلال 109 / 5

خاست و نشست : نشست‌وبرخاست 49 / 6

128 / 15 « نشست‌وخاست »

143 / 4 « نشستن و خاستن »

خاص ، با خاص گرفتن : توقيف كردن ، ضبط كردن 133 / 7

( راحة الصدور ص 171 س 3 « و در هر شهرى . . . ضياع و ضريبه با خاص گرفت » )

خدمت كردن : تعظيم كردن ، احترام گزاردن 50 / 9 : 64 / 20 : 67 / 19 : 111 / 13 :

142 / 13 : 159 / 14 : 205 / 9 : 239 / 11 :

240 / 14 : 291 / 21

خريطه : كيسه ، پرونده 38 / 17

( تاريخ بيهقى ص 48 س 8 ح 2 )

خسر : ( به ضم اول و دوم ) پدر شوهر ، پدرزن 153 / 13 : 219 / 20

خطر : وقار ، بزرگى 200 / 19 : 207 / 21 : 251 / 3

( تاريخ بيهقى ص 8 س 14 )

خليفه : نايب ، وكيل مأمور 31 / 17 : 32 / 1

( نوروزنامه ص 3 س 11 و حاشيهء ص 80 )

خوار : آسان 108 / 5

خوار : حقير 65 / 12 : 127 / 5 : 209 / 6

خواركاى : غفلت 85 / 5

خوارى : بىاحترامى 208 / 19 : 323 / 11

خود : خودبخود ، به هيچ روى ، اصلا 36 / 10 ، 13 : 78 / 8 : 79 / 11 : 105 / 13 :

107 / 9 : 161 / 6 : 167 / 2 : 186 / 10 :

273 / 13 : 295 / 2 : 308 / 16

( نصيحة الملوك ص 101 س 1 « سر را با اهل نبايد گفتن بنا اهل خود چون بگويند » )

خوردنين : خوردنى 23 / 20 : 291 / 18

خورد و برد : قماربازى ، برد و باخت 121 / 12

خورسند : خرسند 195 / 5

خوسپيدن : خسپيدن 195 / 5

خوفتن : خفتن 194 / 14 : 249 / 2

خويشتن ساخته : 122 / 10

اين عبارت ضد عبارت 122 / 19 « خويشتن - دار » به نظر مىرسد ( تاريخ بيهقى ص 177 س 18 ح 1 )

خويش‌كار : به خود مشغول 89 / 6

خياره : برگزيده ، ممتاز 99 / 5 : 113 / 18 : 152 / 14 : ( زين الاخبار ص 59 س 9 : تاريخ بيهقى ص 150 س 8 :

ص 244 س 18 : ص 252 س 13

خيش : يك نوع پارچهء كتانى زبر 113 / 11 : 114 / 6 « خيش‌خانه »

( تاريخ بيهقى ص 121 س 7 « در كوشك باغ عدنانى فرمود تا خانه‌اى برآوردند خواب قيلوله را و آن را مزملها ساختند و خيشها آويختند چنان كه آب از حوض روان شدى و بطلسم بر بام خانه شدى و در مزملها بگشتى و خيشها را تر كردى » :

تاريخ برامكه ص 59 س 8 « خانه‌اى ديدم خيش آويخته » )

خيل تاش : خداوند خيل 141 / 16 135 / 5 « خداوندان خيل » :

164 / 3 « سرخيلان »

( تاريخ بيهقى ص 6 س 2 ح 4 )

دا : پايه ، اساس 273 / 18 « دايش »

درايستادن : دست به كار شدن 53 / 9 ( تاريخ بيهقى ص 30 س 9 ح 4 )

درست كردن : ثابت كردن 107 / 6 : 111 / 14

درستى : اثبات 179 / 13 : 185 / 2

درمگانه : معادل مبلغ يك درم 30 / 6 : 37 / 3 درمگانه . . . بنيم درم از درمى نيم درم 279 / 14

( قابوس‌نامه ص 86 س 22 « يكدرم گناه را نيم درم عقوبت فرمايى » )