سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٩

فهرست لغات و اصطلاحات

شايد اين اسم ناشى از آن است كه در حكومت سامانيان مجموع مواجب لشكر بيست ميليون درهم بوده كه اين مبلغ را هر سه ماه مى - پرداختند .

بيشه‌پرور : جنگل‌نشين 286 / 18

پذرفتارى : قبول 206 / 3

پذيره شدن : پيشواز رفتن ، استقبال كردن 235 / 19 « پذيرهء او شدند »

پرنده : يك نوع قاصد 117 / 2

پروانه : 118 / 3

( مفاتيح العلوم ص 64 « الفرانق الحامل للخرائط و يقال خادم بالفارسيه پروانه » ) از متن ما مستفاد مىشود كه پروانه يك نوع پيك خاص بود كه فرمان‌هاى شفاهى را از كاخ سلطنتى بديوان مىرساند .

پوستين در پوستين كسى افتادن غيبت كردن 287 / 1

پيرزى : خورده ريز 101 / 4 « پيرزىفروشان » ( بيرزى ؟ ؟ ؟

N

)

پيش‌باز : پيشواز ، پذيره

33 / 15 « پيش او بازآمد » :

155 / 15 « پيش شاه بازرفت » :

268 / 7 « پيش آن دو كس بازشدند »

پيكار : جنگ ، نبرد 37 / 13

تا : حتى 16 / 8 « يا » (

NP

) : 98 / 10 « يا » (

NP

) من چنان حدس مىزنم كه در اين موارد كلمهء « تا » بمعنى حتى درست و اصلى باشد

( كيمياى سعادت ص 177 س 8 كه در اين مورد بجاى « يا » نسخهء مجلس « تا » دارد :

ص 225 س 11 : ص 238 س 15 )

تابان : تاوان 86 / 18 ( تابان

N

)

تاريخ : تاريخ‌گذارى ، تعيين تاريخ روز يا ماه يا سال 13 / 4

تباه كردن : بيزار كردن ، دشمن ساختن 145 / 10 : 149 / 2

تبرا : ابراء 104 / 19

تبرا : اجتناب 265 / 10

تخليط : آشوب 137 / 4

تريد : نان ريزه در آب‌گوشت ، تليد 196 / 2

تسويغ ( وادرار ) : مستمرى 131 / 8 : 192 / 21 : 322 / 10

تعرف : بررسى 44 / 16 (

P

)

تغابن : افسوس ، حسرت خوردن 50 / 15 : 75 / 8 : 155 / 2

( بوستان باب 3 بيت 184 : گلستان باب 8 ص 182 س 11

« حذر كن و آنچه دشمن گويد آن كن * كه بر زانوزنى دست تغابن »

توان : بايد ، شايد 59 / 14 « نتوان » :

102 / 11 « بتوانى » :

199 / 20 ، 21 « تواند بود » :

224 / 18 : 240 / 19 « ضايع نشايد كرد »

(

N

) كه اينجا نسخه‌هاى ديگر و تاريخ برامكه « نتوان » دارند .

( نزهت‌نامه زير عنوان سگ « به همه حال اين را موجبى تواند بود » )

توفير : افزونى در عايدات 329 / 6

توفير : صرفه‌جويى 172 / 12 : 223 / 16 ، 20 :

255 / 12 : 320 / 15

تولد كردن ( فعل لازم ) : تولد شدن 20 / 80 : 31 / 11 : 96 / 4 : 148 / 12 :

242 / 11 : 256 / 5 : 322 / 8

تير :

92 / 18 « چنان كه آفتاب دو تير بالا برآيد »

در اين مورد نسخه‌هاى

CK

« دو نيزه » دارند

( كيمياى سعادت ص 189 س 18 « تا