سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٨
فهرست لغات و اصطلاحات
به كار بردن لفظ « باز » بىافزودن هيچ حرف اضافه بمفهوم « باز بسوى » در نوشته‌هاى كهن آمده است
( فارس‌نامه ص
xxvii
: تذكرة الاوليا ج 2 ص 13 : تاريخ برامكه ص رسد : تاريخ سيستان ص كاس 14 )
در متن سير الملوك لفظ « با » هم به همين مفهوم ديده مىشود
270 / 8 « باز با پارس روم »
285 / 9 « خود بارى آمد »
باور كردن : ( فعل غيرشخصى )
149 / 18 « كس را باور نمىكرد » :
255 / 18 « باورش نمىكرد »
( سفرنامه ص 77 س 6 ح 7 )
با عبارت امروزهء « باورم نيست » و با فعل غيرشخصى « آرزو كردن » مقايسه كنيد .
بد داشتى : سختى 103 / 18
بر : 306 / 7
« سال بر دويست و هفتاد » :
آخر نسخهء
P
« سال بر نود و چهار » :
( لازار ص 404 بند 635 )
برآمدن : بالغ شدن ، برابر و مساوى بودن 25 / 7 : 38 / 8 : 92 / 14 : 94 / 13 :
155 / 14 : 309 / 7
( نصيحة الملوك ص 9 س 12 « هر نمازى از آن وى بهفتاد هزار نماز برآيد » )
برآمدن : محروم شدن ، بازماندن 75 / 5 : 76 / 6
برانداختن : برانداز كردن 124 / 16
بردادن : برشمردن 156 / 22
( تاريخ بيهقى ص 293 س 19 ح 3 )
برداشتن : طول كشيدن ، دوام آوردن 310 / 19 « و مدتى دراز برداشت »
319 / 7 « سى و اند سال فتنهء او برداشت »
( تاريخ بيهقى ص 6 س 1 ح 3 )
برداشتن : كوچ كردن 25 / 10 « از آموى برداشت »
برزن : محله 113 / 15
برزيدن : ورزيدن 151 / 1 : 218 / 16 :
283 / 6
برنا : مرد جوان 91 / 15 : 186 / 1
برناپيشه : جوانمردپيشه 91 / 6
( با « عيارپيشه » مقايسه كنيد )
برسرى : اضافى 144 / 10 ( ديوان عطار ص 789 )
بسامان : درست‌كار 328 / 4
بش : موى گردن اسب 59 / 1
( لغت فرس ص 218 )
بن ، از بن : كاملا ، تمام 185 / 13
( ديوان منوچهرى ص 98 س 12
« يكى را ز بن بيستگانى نبخشى * يكى را دوباره دهى بيستگانى » )
بوارد : خوردنيها يا نوشيدنيهاى سرد 171 / 11
بوش : گروه ، انبوه 61 / 7 (
P
)
بيدادى : بيداد ، ظلم 45 / 12 ، 18
بها : خوشا 275 / 12 « بها و نعمه » يعنى نعم المطلوب
بيران : ويران 16 / 16 : 177 / 11 :
194 / 11 : 214 / 1 : 251 / 13 :
284 / 2 : 308 / 8
بيرانى : ويرانى 177 / 3 ، 6 : 252 / 13
بيستگانى : 135 / 2 : 154 / 2 ، 3
( برهان قاطع « مواجب لشكريان و جيره و ماهيانهء نوكران » : تاريخ بيهقى ص 59 س 4 ح 1 : مفاتيح العلوم ص 65 س 5 « اصناف الارزاق فى ديوان خراسان ثلاثه :
احدها حساب العشرينية و هى اربعة اطماع فى الستة » ) اصل اين كلمه درست معلوم نيست . البته بايد آن را با توجه به استعمال « بيستگان » كه تنها بمعنى « بيست بيست » است توضيح نمود . بارتلد ( تركستان ص 230 ح 11 ) اظهار عقيده كرده است كه