برهان شفا ( فارسى ) — الصفحة ١٠

2 . برهان شفاء :

زبان مصر ، بر اين ويرايش نظارت كرده و بر تمام مجلّدات آن مقدّمه نوشته است . با اين‌كه اين چاپ ويرايش جديدى مىطلبد ، با اين حال بدون هرگونه تصحيح ، در سال 1404 هجرى جزو مجموعه‌ى « منشورات مكتبة آية الله العظمى المرعشى النّجفى » ، به صورت افست تجديد چاپ شده است . صفحه‌بندى جلد اوّل منطق و جلد دوّم طبيعيّات در اين چاپ افست غلط و آشفته است .

2 . برهان شفاء :

2 . برهان شفاء :

« برهان » طبق تصريح ابن سينا ، در اوّل و آخر آن ، فنّ پنجم از منطق شفاء محسوب مىشود . در كتاب‌هاى كلاسيك منطق قديم چند مبحث مختلف در كنار هم قرار گرفته‌اند ؛ از ميان اين مباحث مختلف فقط مبحث قضايا و اشكال در حقيقت منطق محسوب مىشوند . مباحث الفاظ جزو معنىشناسى ، مبحث شعر جزو علم زيبائىشناسى و مباحث برهان ، جدل و سفسطه بايد جزو فلسفه‌ى علم محسوب شوند . محورهاى اصلىاى كه متن برهان شفاء را تشكيل مىدهند چنين‌اند :

الف - تقسيم علم به تصوّر و تصديق .

ب - معنى برهان و انواع آن .

ج - شرايط مقدّمات برهان .

د - مسبوق بودن هر علمى به علم ديگر .

ه - كيفيّت نيل به مجهولات از طريق معلومات و ارتباط آن‌ها .

و - ماهيّت علم يقينى ، يعنى : مساله‌ى تمييز علم از غير علم .

ز - مساله‌ى استقراء ، مشكل آن و راه حل آن ، و تفاوت آن با تجربه .

ح - نقل برهان از علمى به علمى ، يعنى : مساله‌ى تداخل علوم .

ط - مساله‌ى تمايز علوم .

ى - فضيلت بعضى از اشكال قياس بر بعضى ديگر .

ك - ماهيّت حدّ ، محدوديت‌هاى آن و شرايط آن .

ل - فرق علم و ظنّ .

م - سودمندى حس در اكتساب علم يقينى .

ن - چگونگى وقوع غلط در انواع استدلال‌هاى منطقى .

يا - چگونگى مشاركت حدّ و برهان .