قابوس نامه ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٨

تعليقات

تا مطربان زنند لبينا و هفت خوان * در پردهء عراق سر زير و سلمكى

( نقل از لغت نامهء دهخدا )

نيز رك . كتاب الادوار فى الموسيقى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 25 و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 12

ص 196 س 4 پردهء عشاق : آهنگى ديگر از موسيقى قديم است ؛ منوچهرى گفته است :

بر سر و زند : پردهء عشاق ، تدزو * ورشان ناى زند ، بر سر هر مغروسى

( منوچهرى ، ديوان 105 )

سعدى نيز گويد :

آواز خوش از كام و دهان و لب شيرين * گر نغمه كند ور نكند دل بفريبد

ور پردهء عشاق و صفاهان و حجازست * از حنجرهء مطرب مكروه نزيبد

« عشاق [ در موسيقى ] آوازيست ايرانى ، و آن در آوازهاى متعدد نواخته مىشود .

در پايان راست پنجگاه ، عشاق را مىنوازند و راست پنجگاه توسط آن تبديل به « نوا » مىگردد » ( فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) نيز رك . « پردهء راست » ص 437 همين كتاب و كتاب الادوار فى الموسيقى مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 20 و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 3 .

ص 196 س 4 پردهء زير افگند : نيز مقامى است از موسيقى ، رك . ابيات هندوشاه نخجوانى ص 437 همين كتاب : « پردهء راست » و كتاب الادوار فى الموسيقى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 24 و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 17 .

ص 196 س 4 پردهء بوسليك : « نام مقامى است از جمله دوازده مقام موسيقى » ( برهان قاطع ) ؛ نيز رك . ابيات هندوشاه نخجوانى ص 437 همين كتاب : « پردهء راست » و كتاب الادوار فى الموسيقى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 21 و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 5 .

ص 196 س 4 پردهء سپاهان : آهنگى ديگر از موسيقى قديم ، رك . ابيات هندوشاه نخجوانى ذيل « پردهء راست » ( ص 437 همين كتاب ) و دو بيت سعدى ذيل « پردهء عشاق » ( سطر 10 و 11 همين صفحه ) ؛ كتاب الادوار فى الموسيقى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 23 و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 14 .