گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٨
مقدّمهء مصحّح
تقسيم‌بندى قرآن كريم كه به آن تجزئة يا تحزيب نيز مىگويند ، از زمان پيامبر أكرم - صلّى اللّه عليه وآله - آغاز گرديده وتاكنون مراحل مختلفي را پشت سر نهاده است .
در آغاز قرآن كريم را به هفت حزب تقسيم مىكردند ، كه عبارت بودند از :
حزب اوّل : بقره وآل عمران ونساء .
حزب دوّم : مائدة وانعام وأعراف وانفال وتوبه .
حزب سوّم : يونس وهود ويوسف ورعد وإبراهيم وحجر ونحل .
حزب چهارم : اسراء وكهف ومريم وطه وأنبياء وحجّ ومؤمنون ونور وفرقان .
حزب پنجم : شعراء ونمل وقصص وعنكبوت وروم ولقمان وسجده واحزاب وسبأ وفاطر ويس .
حزب ششم : صافّات وص وزمر وغافر وفصّلت وشورى وزخرف ودخان وجاثيه واحقاف ومحمّد وفتح وحجرات .
حزب هفتم : از سورهء ق تا آخر قرآن .
تحزيب قرآن كريم به هفت بخش جهت ختم آن در هفت روز صورت گرفته است .
همانطور كه مشاهده شد در تقسيم فوق ملاك انتها وابتداى سوره‌هاى قرآن كريم است .
در حال حاضر در برخى مصاحف چاپ شبه قارهء هند وآفريقا ، كلّ قرآن كريم به هفت منزل تقسيم مىشود . در اين تقسيم ، ملاك تعداد حروف است . ازاين‌رو گاه ابتدأ وانتهاى منزل در ميان سوره يا حتّى موضوع قرار مىگيرد .
امروزه در أكثر كشورهاى اسلامى ، قرآن را به سى جزء تقسيم مىكنند . اين تقسيم‌بندى جهت ختم قرآن كريم در سى روز مناسب است . أصولا اين‌گونه تقسيمات جهت ختم قرآن در يك زمان مشخّص يا قرائت قرآن در نمازهاى مختلف صورت مىگيرد .
خوانندگان محترم ، براي آشنايى بيشتر با تقسيمات قرآني مىتوانند به كتاب تقسيمات قرآني وسور مكّى ومدنى كه توسّط آقايان دكتر حميد رضا مستفيد وكريم دولتي به رشتهء تحرير