گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٠

باب حروفى كه از همز افتاده است در رسم مصحف بر غير قياس

باب حروفى كه از همز افتاده است در رسم مصحف بر غير قياس

باب حروفى كه از همز افتاده است در رسم مصحف بر غير قياس

والهمز الاوّل في المرسوم قل ألف * سوى الّذى بمراد الوصل قد سطرا

وهمزهء اوّل در موسوم خط بگوى الف است « 1 » جز آنچه به مراد وصل نوشته شد . « 2 »

فهؤلاء بواو يبنؤمّ به * ويبنؤمّ فصله كلّه سطرا

پس هؤلاء « 3 » به واو است همزهء أو ، يبنؤمّ « 4 » به أو . ويبنؤمّ پس همه را پيوسته بنويس همچو يك كلمه همهء أو از روى نوشتن .

أئنّكم ياء ثاني العنكبوت وفي ال * أنعام مع فصّلت والنّمل قد زهرا

أئنّكم « 5 » ياء دوّم عنكبوت است ودر انعام أئنّكم با فصّلت ونمل به درستى روشن شد .

وخصّ في أئذا متنا إذا وقعت * وقل أئنّ لنا يخصّ في الشّعرا

وخاص گردان در أئذا متنا « 6 » از آن إذا وقعت . وبگوى أئنّ لنا « 7 » خاص كرده مىشود در شعراء .

وفوق صاد أئنّا ثانيا رسموا * وزد إليه الّذى في النّمل مدّكرا

وبالاى صاد يعنى والصّافّات أئنّا لتاركوا « 8 » دوّم را نوشتند به ياء . وزيادة كن آن را كه

( 1 ) . ح : يعنى هرجا كه همزه در اوّل كلمه افتد خواه مفتوح وخواه مكسور وخواه مضموم با الف نوشته مىشود همچو إبراهيم وآزر وآدم وأولئك وأمر وأخذ وأيّوب وألّا وإلّا ه . ( 2 ) . ح : يعنى همزه در اوّل بود امّا بر اوّل كلمه زائدى درآيد كه به سبب آن همزه بر اوّل نماند ه . ( 3 ) . بقره / 31 و 85 ؛ آل عمران / 66 ؛ نساء / 41 و 51 و 78 و 109 و 143 ؛ مائده / 53 ؛ انعام / 53 و 89 ؛ أعراف / 38 و 49 و 139 ؛ انفال / 49 ؛ يونس / 18 ؛ هود / 18 و 78 و 109 ؛ حجر / 66 و 68 و 71 ؛ نحل / 86 و 89 ؛ اسراء / 20 و 102 ؛ كهف / 15 ؛ أنبياء / 44 و 65 و 99 ؛ فرقان / 17 ؛ شعراء / 54 ؛ قصص / 63 ؛ عنكبوت / 47 ؛ سبأ / 40 ؛ ص / 15 ؛ زمر / 51 ؛ زخرف / 29 و 88 ؛ دخان / 22 و 34 ؛ محمّد / 38 ؛ انسان / 27 ؛ مطفّفين / 32 . ( 4 ) . طه / 94 . ( 5 ) . عنكبوت / 29 ؛ انعام / 19 ؛ فصّلت / 9 ؛ نمل / 55 . ( 6 ) . واقعه / 47 . ( 7 ) . شعراء / 41 . ( 8 ) . صافّات / 36 .