مناقب العارفين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧١

الحكاية

( 3 / 86 )

الحكاية

الحكاية

: از ياران قديم مرويست كه حضرت مولانا در مسجد قلعه روز جمعه تذكير مىفرموذ و مجلس به‌غايت گرم شذه بوذ و تمامت صدور و بدور حاضر بوذند و در بسط كلام و تقرير غرايب تفسير يد بيضا مىنموذ و درر « 4 » غرايب و امثال و حكايات و اشعار مناسب آيات نثار مىفرموذ و از هر گوشهء تحسينها و آفرينها تا به منجوق عيّوق مىپيوست و مدّاحان رباعيها مىگفتند و مقريان خوش‌الحال سحرها « 6 » مىكردند ؛ مگر فقيهى از سر علّتى كه در دل داشت گفته باشذ كه اغلب واعظان آياتى چند از قرآن مناسب وقت و ايّام اختيار مىكنند تا مقريان آن را مىخوانند و ايشان در آن باب استحضار كرده از هر كتابى و تفسيرى اقوال غريب فرومىشمرند و آن موافق طباع انام مىآيذ ، امّا واعظى كه بر افاضت معانى و ابداع لطائف قادر باشذ و در هر فنّى ماهر آنست كه به بديهه « 10 » از هر جائى كه حفّاظ بخوانند در آن باب خوض كنذ و از فوائد عجيب علماى عالم را محبّ خوذ گردانذ ؛ « 11 » همانا كه حضرت مولانا در عين آن استغراق بذآن فقيه اشارت فرموذ كه از قرآن مجيد سورهء كه به خاطرت آيذ بخوان تا عجايب « 13 » بينى ؛ سلطان و امرا و ساير خلق حيران اين اشارت گشتند ؛ همانا كه آن فقيه نانبيه « 14 » سورهء و الضحى را ( 93 ) فروخواند « 15 » ؛ حضرت مولانا فرموذ كه خواصّ حضرت الهى « 16 » كه جاسوس‌القلوب‌اند « 18 » ، چون در صحبت ايشان رسى بحضور دل و صدق تمام بنشين تا از سعادت سرمدى بىنصيب « 17 » نمانى

( 3 / 86 ) Z 51 آ B 47 آ K 112 131 , I , H ; 481 , I , T

( 4 ) درر ZK : در B - - ( 6 ) سحرها مىكردند ZKB : مناسب عشرها مىخوانند hK - - ( 10 ) به بديهه ZK : مد مهمه ( ! ) B - - ( 11 ) كرداند BK : كردانند Z - - ( 13 ) عجايب BK : عجيب Z - - ( 14 ) نا ZK : تا B - - ( 15 ) خواند BZ : خوانده K - - ( 16 ) خواص . . . الهى كه Z : خواص حضرت مولانا فرمود الهى كه B خاصان خدا عز و جلّ K - - ( 18 ) جاسوس القلوب BZ : جاسوس قلوب K - - ( 17 ) نصيب KZ : نصاب B