مقدمه اى بر فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٥٢

فصل چهارم : أدوار فقه شيعه

در نيمه أول وميانه قرن هفتم تنى چند از فقيهان صاحب نظر وجود داشته اند كه نوآورى هايى

داشته ( 224 ) وآراء وانظار آنان در كتاب هاى فقهى ذكر مى شود . مشهورترين اين فقهاء كه در واقع

پيروان نقاد مكتب شيخ شمرده مى شوند عبارتند از :

مهذب الدين حسين بن محمد نيلى ، فقيه أوائل قرن هفتم .

معين الدين سالم بن بدران مصرى ( زنده در 629 ) نگارنده تحرير الفرائض والمعونة .

زين الدين محمد بن قاسم برزهى نيشابورى ( زنده در 661 )

نجيب الدين محمد بن جعفر بن هبة الله بن نما ( م 645 )

سديد الدين يوسف بن مطهر حلى ( زنده در 665 )

أحمد بن موسى بن طاووس حلى ( م 673 ) مؤلف بشرى المحققين

يحيى بن سعيد حلى ( م 689 ) نگارنده جامع الشرايع ونزهة الناظر .

عماد الدين حسن بن علي طبري ( زنده در 698 ) نگارنده العمدة والفصيح المنهج ونهج العرفان

3 . محقق وعلامه - پيش تر گفته شد كه ميراث فقهى شيخ الطائفة به رغم وسعت وغناء

فرهنگى خود ، پراكنده وفاقد پختگى وانسجام لازم بود واين مجموعه حقوقى نياز مبرمى به ترتيب

وتدوين داشت . بسيارى از عناصر زنده اى كه شيخ از فقه سنى به فقه شيعي منتقل ساخت به خاطر

ناهمگونى با فقه شيعي وباقي ماندن در چهار چوب اصلى ، در اين سيستم جديد هضم نشد وجا

نيفتاد .

براي اين كه فقه شيعي بتواند از اين عناصر به نحوى شايسته استفاده كند طبعا مى بايست

تمامى سيستم ، تحول يافته وبه شكلى جديد با نظمى أصولي مدون گردد تا مطالب تازه در قالب

جديد هضم وجذب شود . محقق أبو القاسم نجم الدين جعفر بن حسن حلى ( م 676 ) نگارنده شرايع

الاسلام ومعتبر ومختصر النافع ونكت النهاية وتأليفات فقهى ديگر اين كار را به خوبى تمام انجام

داد .

أو فقه شيخ الطائفة را به درستى تهذيب كرد وآراء وانظار وى را در مسائل مختلف از

كتابهاى متعدد أو گرد آورد ومرتب نمود ، وفقه وى را به شكلى پخته ومنسجم وصولى مدون

ساخت واعتبار آن را كه با انتقادات ابن إدريس خدشه دار شده بود بدان باز گرداند . أو با آن

انتقادات به سختى مقابله كرد واز روش ومكتب فقهى شيخ الطائفة در برابر آن دفاع نمود .

نقش عمده محقق در فقه همين جمع وجور كردن وپيراستن وپخته ساختن فقه شيخ الطائفة

224 - ببينيد منتهى علامه : 4 .