فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٩٢١

نَعَّرَ

نامند ؛ « نَظِيرُ السَّمت » در علم ستاره شناسى نقطهء مقابل سمت الرأس است ؛ « مَنقطع النظير » : به معناى بىمانند ، يگانه و بىهمتاست .

النَّظِيرَة

النَّظِيرَة - للمفرد و الجمع مذكَّراً و مؤَنَّثاً : بزرگ و سرور و برگزيدهء قوم ، - ج نظائر : مؤنث ( النَّظِير ) براى مانند و همتا و مساوى است ؛ « نَظِيرةُ القومِ او الجيشِ » پيشرو قوم يا پيشقراول لشكر .

النَّظِيف

النَّظِيف - ج نُظَفَاء : پاك و تميز .

النَّظِيفَة : مؤنث ( النّظِيف ) است .

النَّظِيم : شعر منظوم و مانند آن .

نَعَا

نَعَا - - نُعَاءً [ نعو ] السنَّورُ : گربه آواز داد .

نَعَى

نَعَى - - نَعْياً و نَعِيّاً و نُعْيَاناً [ نعي ] لنا و إلينا فلاناً :

خبر مرگ او را به ما داد ؛ « نَعَاه بِمَوتِ فُلانٍ » خبر مرگ فلانى را به او داد ، - ه الشيءَ : به چيزى او را آگاه نمود ، - القومَ :

مردم را به دفن مردهء از دست رفته اش دعوت نمود ، - عَلى الْقَوم شَهواتهم : قوم را از شهوات و خواسته‌هاى آنها نكوهش كرد ، - فلانٌ : در زبان متداول به معناى شكايت از روزگار و بدى حال است .

النَّعَائِم

النَّعَائِم - ( فك ) : يكى از منازل قمر كه به شكل شترمرغ است و عبارت از هشت ستارهء آسمانى است .

النَّعَّاب : صيغهء مبالغه بر وزن ( فَعّال ) است ، - ( ح ) : جوجهء كلاغ .

النَّعَّابَة

النَّعَّابَة - « ناقةٌ نَعَّابةٌ » : شتر تندرو .

النِّعَاج

النِّعَاج - « نِعاجُ الرَّمْلِ » : گاو .

النَّعَّار : فتنه انگيز ، آنكه بسيار سعايت و فتنه انگيزى كند ، آنكه بسيار فرياد كشد ، - ( ح ) : پرنده اى كوچك به شكل قنارى سبز ، رگ يا زخمى كه از آن خون جارى باشد .

النَّعَّارَة : مؤنث ( النَّعَّار ) است ، آبخورى سفالى كه هنگام نوشيدن آب از آن آواز دهد ؛ « امرأةٌ نَعّارة » : زن بد زبان و سليطه .

النُّعَاس : چرت زدن قبل از خواب ، آغاز خواب رفتن .

النَّعَّاسَة

النَّعَّاسَة - « امرأَةُ نَعَّاسَةٌ » : به معناى ( ناعِسَة ) است .

النَّعَّاق : كلاغ پر بانك و صدا .

النَّعَّال : كفاش ، كفشدوز .

نَعَامْ : به معناى ( نَعَمْ ) آرى و بله مىباشد .

النَّعَام : اسم شبه جمع است كه مفرد آن ( النَّعَامَة ) باشد ، بيابان پهناور و بىآب ؛ « النَّعَام الصّادر » : در علم ستاره شناسى نام چهار ستاره از منازل قمر است ؛ « النَّعَّام الوَارِد » : نيز نام چهار ستارهء ديگر از منازل قمر است .

النُّعَامَى

النُّعَامَى - ج نَعَائم : باد جنوب .

النَّعَامَة : بخشش ، شادى و خورسندى ، راه روشن و آشكار ، پرچم يا نشانى كه براى راهنمائى مردم در بيابان بر پا كنند ، هر بنا يا ساختمانى كه بر روى كوه بر پا شده باشد ، صخره اى كه در كنار چاه قرار گرفته باشد ، پوستهء مغز سر ، نَفْس ، تاريكى ، كف پا ، ناداني ، گروه مردم ، - ج نَعَام و نَعَامَات و نَعَائِم ( ح ) : شتر مرغ . ( اين كلمه در مذكر و مؤنث كاربرد يكسان دارد ) ، مذكر اين پرنده را ( الظَّلِيم ) و گروه آن را ( بَناتُ الهَيْق ) نامند . اين جانور پر زيبائى دارد كه در آرايش و زينت به كار برده مىشود . و كلمهء ( النَّعامة ) نيز ضرب المثلى است در گريختن و نفرت و خنگى و نادانى ؛ « ابنُ النّعامة » : بر استخوان ساق پا اطلاق مىشود ؛ « نَفَرَتْ نَعَامَتُه » : بدرود زندگى گفت ؛ « جاءَ كالنَّعَامَة » : مأيوس و زيان ديده آمد ؛ « اصَمُّ عن نعامةٍ » : سختتر از نَعَامَة است ، زيرا شتر مرغ هر چه را كه به بيند از آن مىگريزد .

نَعَبَ

نَعَبَ - - نَعْباً و نُعَاباً و نَعِيباً و نَعَبَاناً و تَنْعَاباً الغرابُ :

كلاغ آواز داد ، بنا بقولى كلاغ خبرى بد داد ، - المُؤَذِّنُ : اذانگو موقع اذان گردن خود را كشيد و سر خود را به حركت در آورد ، - - نَعْباً تِ الإِبلُ : شتران در راه خود گردنها را كشيدند .

النَّعْب

النَّعْب - مص ، « ريحٌ نَعْبٌ » : بادى كه تند بوزد .

نَعَتَ

نَعَتَ - - نَعْتاً ه : او را توصيف به خوبى و نيكى كرد ، - الكَلِمَةَ : براى كلمه صفت آورد .

نَعِتَ

نَعِتَ - - نَعَتاً : در وصف ديگرى مبالغه و تكلَّف نمود .

نَعُتَ

نَعُتَ - - نَعَاتَةً الرجُلُ : آن مرد همواره سرشت او با صفات حسنه و اخلاق نيكو بوده است ، - الفرسُ : اسب نيك نژاد و پيشتاز بود .

النَّعْت

النَّعْت - مص ، - ج نُعُوت : صفت ، - مِنَ الْخَيْل : اسبان پر سابقه در مسابقه‌ها كه مورد ستايش زبانها باشند ؛ « شَيءٌ نَعْتٌ » : چيزى بسيار خوب .

النُّعْتَة

النُّعْتَة - يقال « هو نُعْتَةٌ » : در نهايت بزرگى و بلند مقامى يا زيبائى است .

النَّعْتَة

النَّعْتَة - من الخيل : مرادف ( النَّعْت ) است .

نَعَجَ

نَعَجَ - - نَعَجاً و نُعُوجاً اللونُ : رنگ سفيد خالص و پاك شد ، - تِ النَّاقَةُ فِى سَيْرِها : شتر ماده سريع و تند راه رفت .

نَعِجَ

نَعِجَ - - نَعَجاً و نُعُوجاً اللونُ : به معناى ( نَعَجَ ) است ، - نَعَجاً الرجُلُ : گوشت ميش خورد و ثقل كرد و قلب او ناراحت شد .

النَّعَج

النَّعَج - مص ، سفيدى خالص .

النَّعِج : آنكه گوشت ميش بخورد و به امتلاء معده دچار شود .

النَّعْجَة

النَّعْجَة - ج نِعَاج و نَعَجَات ( ح ) : گوسفند ماده .

نَعَرَ

نَعَرَ - - نَعِيراً و نُعَاراً الرجُلُ : نعره كشيد ، - العِرْقُ بالدّم : خون از رگ بيرون و روان شد يا خون با صدا بيرون آمد و روان شد ، - - نَعْراً فِى الْبِلَاد : روانه شهرها شد ، - الى فُلانٍ : نزد او آمد ، - فى الأَمْر : به پا خاست و كوشش كرد ، - القومُ : قوم بهيجان شدند و گرد هم در آمدند ، - الرَّجُلُ : آن مرد مخالفت و امتناع نمود .

نَعِرَ

نَعِرَ - - نَعَراً الحمارُ أو الفرسُ : خرمگس در بينى خر يا اسب داخل شد و آن را ناراحت كرد .

نَعَّرَ

نَعَّرَ - - تَنْعِيراً [ نعر ] السهمَ : تير را با انگشت چرخانيد تا به قوام آن پى ببرد .

النَّعِر : مردى كه در يك جا همواره بند نشود