فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٨٨٩

النَّارَنْج

ناحَى

ناحَى - مُنَاحَاةً [ نحو ] ه - روبروى هم قرار گرفتند .

ناحَبَ

ناحَبَ - مُنَاحَبَةً [ نحب ] ه على كذا - با او شرط بندى كرد ، - ه : بر او مفاخرت و رقابت كرد ، - ه الى فلانٍ : او را بدادرسى و محاكمه خواند .

ناحَرَ

ناحَرَ - مُنَاحَرَةٌ [ نحر ] ه - با او مبارزه و پيكار كرد .

النَّاحِر

النَّاحِر - فا ، « دائرةُ النَّاحِر » - شريان تحت ترقوه .

النَّاحِرَانِ

النَّاحِرَانِ - ( ع ا ) - دو رگ گردن كه با بريدن آن حيوان را ذبح كنند .

النَّاحِرَة

النَّاحِرَة - ج نَوَاحِر و نَاحِرَات - مؤنث ( النّاحِر ) است ، روز اول هر ماه ، روز آخر هر ماه يا آخرين شب هر ماه .

النَّاحِرَتَانِ

النَّاحِرَتَانِ - ( ع ا ) : دو رگ گردن كه با بريدن آن حيوان را ذبح كنند .

النَّاحِز

النَّاحِز - فا ؛ « بعيرٌ نَاحِزٌ » : شترى كه به درد سينه و سرفه دچار است .

النَّاحِس

النَّاحِس - « عامٌ ناحِسٌ » ج نَوَاحِسِ : سال خشك و بىبركت .

النّاحِط

النّاحِط - فا ، آنكه بسيار سرفه كند .

النَّاحِل

النَّاحِل - ج نُحُول : فا ، نازك و لاغر .

النَّاحِلَة

النَّاحِلَة - ج نَوَاحِل : مؤنث « النّاحل » است ؛ - « النَّوَاحِل » : شمشيرهائى كه بر اثر كاربرد بسيار لبهء آن نازك شده باشد .

النَّاحِي

النَّاحِي - ج نُحَاة [ نحو ] : فا ، دانشمند علم نحو .

النَّاحِيَة

النَّاحِيَة - ح نَاحِيَات وَنَواحِ و أنْحِيَة : مؤنث ( الناحى ) است ، طرف و سوى و جانب ؛ « من ناحِيَةٍ اخرى » از طرفى ديگر ؛ « من النّاحية السِّيَاسِيّة » : از جنبهء سياسى .

النَّاخِب

النَّاخِب - ج ناخِبُون : رأى دهنده در انتخابات .

النَّاخِر

النَّاخِر - ج نُخُر : كهنه و از هم گسيخته و پوسيده ، خوك وحشى درنده ، ح - خر و يا اسب .

النَّاخِرَة

النَّاخِرَة - مؤنث ( النّاخر ) است ، استخوانهاى پوسيده ، رمهء اسب و يا رمهء خر .

النَّاخِس

النَّاخِس - فا ، عارضهء گرى كه اطراف دم ، شتر پديد آيد ، بز كوهى .

النَّاخِص

النَّاخِص - « عجوزٌ ناخِصٌ » : پيرزنى كه پيرى او را لاغر و صورتش را پر چين و چروك كرده است .

النَّاخِل

النَّاخِل - فا ؛ « رَجُلٌ نَاخِلُ الصّدرِ » : مرد پند دهنده و نصيحت كننده .

نادَ

نادَ - نَوْداً و نَوَاداً [ نود ] : در اثر چرت زدن سرش به پائين تكان خورد .

نادَّ

نادَّ - مُنَادَّةً [ ندّ ] ه : با او مخالفت كرد .

نادَى

نادَى - مُنَادَاةً و نِداءً [ ندو ] الرجُلَ و بالرجُل : او را صدا زد ، - بِسرِّه : راز او را آشكار كرد ، - الشيءَ : آن را ديد و شناخت ، - فلاناً : با او در باشگاه همنشين شد ، با او مشورت كرد ، با او رقابت و فخر فروشى كرد ، - النبتُ :

گياه درخشيد و درهم پيچيده شد .

النَّادِب

النَّادِب - فا :

نادَحَ

نادَحَ - مُنَادَحَةً [ ندح ] ه : آن را بسيار و گسترده كرد .

النَّادِرِ

النَّادِرِ - فا ، آنچه كه كمياب و بر خلاف قياس باشد ، - من الكَلِم : سخن نادر و كمياب ، - من النَّقد : پول كم و اندك ، - من الجبل : بر آمدگى كوه ؛ - « نادِراً ما » :

كمتر ، بندرت .

النَّادِرَة

النَّادِرَة - ج نَوَادِر : مؤنث ( النادِر ) است ؛ « هو نادرةُ الزمان » : او يگانهء عصر خود است ؛ « النَّوادر » : به اين واژه در جاى خود مراجعه شود .

نادَغَ

نادَغَ - مُنَادَغَةً [ ندغ ] ه : با او مغازله كرد و عشق ورزيد .

نادَمَ

نادَمَ - نِدَاماً و مُنَادَمَةً [ ندم ] ه على الشراب : با او هم پياله شد .

النَّادِم

النَّادِم - ج نادِمون و نُدَّام : پشيمان .

النَّادِي

النَّادِي - ج أَنْدِيَة و نَوَادٍ و جج أَنْدِيَات [ ندو ] : فا ، باشگاه ، محل اجتماع مردم .

النَّادِيَات

النَّادِيَات - [ ندو ] : « نادِيَاتُ الشيءِ » : آغاز هر چيزى .

النَّادِيَة

النَّادِيَة - ج نادِيَات و نَوَادٍ : مؤنث ( النَّادِي ) است ؛ « نخلٌ ناديةٌ » : نخلى كه دور از آب باشد .

نارَ

نارَ - - نَوْراً و نياراً [ نور ] : روشن كرد ، - النّارَ من بعيد : آتش را از دور ديد ، - البعيرَ : شتر را داغ كرد ، - القومُ : آن عده فرار كردند ، - نَوْراً و نَواراً تِ الفتنَةُ : فتنه و آشوب برانگيخته و گسترده شد ، - تِ المرأةُ : آن زن از تهمت و بدگمانى مبرّى شد .

نارَ

نارَ - - نَيْراً [ نير ] الثوبَ : بر روى جامه نقش و نگار بافت .

النَّار

النَّار - [ نور ] : آتش ، ج انورُ و نِيران و نِيرَة ؛ ( اين كلمه معمولا مؤنث به كار برده مىشود ) ، رأى و نظر و سمَت ، دوزخ ؛ - « نارُ التَّهْوِيل » :

آتشى بود كه عرب در دوران جاهليت هنگام عهد و پيمان مىافروختند و در آن مقدارى نمك مىپاشيدند و آن را نشانه تأكيد بر پيمان مىدانستند ؛ « نارُ الإنذار » ؛ آتشى بود كه عرب هرگاه تصميم به جنگ مىگرفتند آن را مىافروختند و همين كه مردم آن را مىديدند گرد آن جمع مىشدند و لشكرى انبوه تشكيل مىدادند ؛ « نارُ الاستِكثار » : آتشى بود كه لشكر عرب هنگام ورود به سرزمينى كه براى جنگ آماده شده بودند بسيار مىافروختند و بسيار قربانى مىكردند تا دليلى بر كثرت آنها باشد و تصور نرود كه شمارهء آنها كم است ؛ - « نارُ القرى » : آتشى بود كه براى نشانهء آماده بودن غذا براى ميهمانان مىافروختند ، « جَبَلُ النار » : كوه آتشفشان ، نام ديگر آن ( البُركان ) است ؛ - « اوْقَدَ نارَ الحربِ » : آتش جنگ را بر افروخت ؛ « اشْهرُ من نارٍ على عَلَم » : بسيار معروف و مشهور .

النَّارَة

النَّارَة - [ نور ] : يك گل آتش . ( اين كلمه در زبان متداول رايج است ) .

النارَجيل

النارَجيل - ( ن ) : درخت نارگيل . ( اين كلمه فارسى است ) .

النَّارَجيلَة

النَّارَجيلَة - ( ن ) : يك دانه نارگيل ، ميوهء نارگيل ، قليان كه در زبان متداول به آن ( أركيلَة ) گويند .

النَّارَدِين

النَّارَدِين - ( ن ) : درخت نارون ، سنبل الطيب .

النَّارَنْج

النَّارَنْج - ( ن ) : نارنج ( اين كلمه فارسى