فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٨٨٨

ناحَ

النَّاب

النَّاب - ج أنَيب و أَنْيَاب و نُيُوب و أنَايِيب [ نيب ] - دندان نيش ( مؤنث است ) ، - ج أنياب و نُيُوب و نِيب : ماده شتر سالخورده ؛ « نابُ القومِ » ج أنْياب : بزرگ قوم .

نابَأَ

نابَأَ - مُنَابَأةً [ نبأ ] ه - هر يك به ديگرى خبرى داد ، - القومَ : از آنها دور شد و همسايگى آنانرا رها كرد .

النَّابئ [ نبأ ] : فا ، مكان بلند و محدّب ؛ « رجُلٌ نابِى و سَيْلٌ نابِئُ » : مردى كه از جايى ديگر آمده باشد و يا سيلى ناگهانى كه معلوم نباشد از كجا آمده است .

النَّابِت

النَّابِت - فا ، هر گياه تازه بر آمده و نازك .

النَّابِتَة

النَّابِتَة - مؤنث ( النّابِت ) است ، آنچه از كودكان و يا ستوران كه در حال رشد و پرورش باشند .

النَّابِجَة

النَّابِجَة - بلاى ناگهانى .

نابَحَ

نابَحَ - مُنَابَحَةً [ نبح ] ه الكلبُ - سگ بر او عوعو كرد .

النَّابِح

النَّابِح - « الكَلْبُ النَّابِح » ج نَوَابِح و نُبَّح و نُبُوح - سگ پرصدا و عوعو كن .

النَّابِخَة

النَّابِخَة - ج نَوَابِخ - مرد سخنگو و متكبر سرزمين دور .

نابَذَ

نابَذَ - مُنَابَذَةً وَنِبَاذاً [ نبذ ] ه - با او مخالفت كرد و از روى دشمنى وى را ترك كرد ، - ه الحربَ : با او ستيز كرد ، - فى البيع : با او بمنابذة معامله كرد و اين گونه معامله را ( بيع المُنَابَذَة ) و ( بيع القاءِ الحجر ) و ( بيع الحَصَاة ) نامند و بدينصورت بوده كه در زمان جاهليت فروشنده گله اى گوسفند حاضر مىآورده و خريدار سنگريزه اى پرتاب مىكرده است و به صاحب گوسفندان مىگفته كه اين سنگريزه به هر گوسفندى كه خورد در برابر فلان مبلغ از آن من است .

النَّابِض

النَّابِض - فا ، تيرانداز ، عصب .

النَّابِع

النَّابِع - فا ، قلم خودنويس ، روان نويس .

النَّابِعَة

النَّابِعَة - ج نَوَابِع - مؤنث ( النَّابِع ) است .

النَّابِغَة

النَّابِغَة - كلمهء فصيح ، - ج نَوَابغ : مرد فصيح و بليغ ، مرد نامى و بزرگوار ، آنكه داراى هوش و استعداد خدادادى است ؛ « النَّوابِغ » : هشت نفر از شعراى طراز اول عرب مىباشند .

النَّابِغيّ

النَّابِغيّ - منسوب به هشت نفر شاعر نابغه است .

نابَلَ

نابَلَ - مُنابَلَةً [ نبل ] ه - در تير اندازى بر او چيره شد .

النَّابِل

النَّابِل - ج نُبَّل و نَبَل - سازندهء تير ، دارندهء تير و پرتاب كنندهء آن ، آنكه در تير اندازى ماهر باشد ؛ « اختلطَ الحَابِلُ بالنَّابل » اين تعبير بر آشفتگى و درهم آميختگى كارى اطلاق مىشود .

النَّابِه

النَّابِه - فا ، ج - نُبَهاء : زيرك و باهوش ، مرد بزرگوار ؛ « امْرٌ نابِه » : كارى بزرگ .

النَّابِي

النَّابِي - [ نبو ] : فا ، شمشير يا تير كه بهدف اصابت نكند ، آنكه از جنگ گريزد ، مرد فربه و چاق .

النَّابِيَة

النَّابِيَة - [ نبو ] - مؤنث ( النَّابي ) است ، كمان كه از زه خود فاصله داشته باشد .

النَّاتِئ

النَّاتِئ - [ نتأ ] : فا ، هر چيز بلند و آشكار مانند خانه و جز آن ، اين كلمه را گاهى بطور مخفف النَّاتِي ، تلفظ مىكنند مانند القارئ و القاري .

النَّاتِج

النَّاتِج - فا ، - للبهائِم : براى ستوران همانند قابله براى زنان است .

النَّاتِرَة

النَّاتِرَة - مفرد ( النّواتر ) است و عبارت از كمانى است كه زه آن قطع شده باشد .

النَّاتِع

النَّاتِع - « دَمٌ ناتِعٌ من الجرح » - خون كه از زخم اندك اندك بيرون آيد .

النَّاتِق

النَّاتِق - فا ، زن يا شتر ماده كه داراى فرزند بسيار باشد ، اسبى كه سوارهء خود را مىافكند ، فندك روشن .

النَّاتي

النَّاتي - [ نتو ] : « عضوٌ ناتٍ » - عضوى از بدن كه ورم كرده است .

النَّاثَ

النَّاثَ - ج نُثَّاث [ نثّ ] - غيبت كننده .

النَّاثِر

النَّاثِر - فا ، نثرگوى و نثر نويس ؛ « نَخْلَةٌ ناثِر » نخلى كه خرماى نارس آن بريزد .

النَّاثِي

النَّاثِي - [ نثو ] : فا ، غيبت كننده .

ناجَى

ناجَى - مُنَاجَاةً و نِجَاءً [ نجو ] الرجُلَ - با او راز و نياز كرد .

النَّاجح

النَّاجح - فا ، ؛ « سَيْرٌ ناجِحٌ » : راه رفتن سخت و با شتاب .

ناجَدَ

ناجَدَ - مُنَاجَدَةً [ نجد ] ه - او را كمك و يارى كرد ، براى جنگ با او مقابله كرد ، از او روى گردانيد و معارض وى شد .

النَّاجِد

النَّاجِد - « أَمْرٌ ناجِدٌ » - روشن و آشكار .

النَّاجِذ

النَّاجِذ - فا ، مفرد ( النَّوَاجِذ ) دندانهاى آسيابى چهارگانه است .

النَّاجِر

النَّاجِر - بر هر يك از ماه‌هاى تابستان اطلاق مىشود زيرا شتر در آن تشنه مىشود .

ناجَزَ

ناجَزَ - مُنَاجَزَةً [ نجز ] ه - با او جنگ و پيكار نمود .

النَّاجِز

النَّاجِز - فا ، حاضر ؛ « وَعْدٌ ناجِزٌ » : وعده اى كه به آن وفا شده باشد .

النَّاجِس

النَّاجِس - « داءٌ ناجِسٌ » - بيمارى خوب نشدنى .

النَّاجِش

النَّاجِش - فا ، شكارچى ، آنكه شكار را به طرف شكارچى كشاند .

النَّاجِع

النَّاجِع - آنكه بدنبال بدست آوردن جاهاى پرگياه باشد ، - ج ناجعَة و نَوَاجِع ، شفا دهنده و فعال ؛ « دواءٌ ناجِعٌ » : داروى شفابخش ؛ « ماءٌ ناجِعٌ » : آب گوارا .

النَّاجِل

النَّاجِل - فا ، آنكه داراى نسل و فرزندان خوب چه انسان و چه حيوان باشد .

النَّاجِلَة

النَّاجِلَة - ج ناجِلَات و نَوَاجِل - مؤنث ( الناجِل ) است .

النَّاجُود

النَّاجُود - ج نَوَاجِيد - جام مي ، مي ، زعفران .

الناجِي

الناجِي [ نجو ] : فا -

النَّاجِيَة

النَّاجِيَة - ج نَوَاجٍ و ناجِيَات [ نجو ] : - مؤنث ( الناجِي ) است ، ماده شتر تندرو .

ناحَ

ناحَ - - نَوْحاً و نُوَاحاً و نِيَاحاً و نِيَاحَةً و مَنَاحاً [ نوح ] تِ المرأةُ الميتَ و على الميت - زن بر مرده با صداى بلند گريه و شيون كرد ، - تِ الحَمَامةُ : كبوتر نغمه سر داد .

ناحَ

ناحَ - - نَيْحاً [ نيح ] العَظْمُ : استخوان سخت و سفت شد ، - نَيْحاً و نَيحَاناً الغصنُ : شاخهء درخت خميده شد و لنگر انداخت .