فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٧٦

الأَسْوَل

كرد ، - الرّجلَ : به آن مرد روغن خورانيد .

الأَسْمِنْت

الأَسْمِنْت - ( ك ) : سيمان . سمنت . - اين واژه لاتينى است -

اسْمَهَرَّ

اسْمَهَرَّ - اسْمِهْرَاراً [ سمهر ] : آن چيز سفت و سخت شد ، آن چيز بسان نيزه راست و معتدل شد ، - الظَّلامُ : تاريكى سخت شد .

الاسْمِيّ

الاسْمِيّ - [ سمو ] : منسوب به اسم است ، آنچه كه غير حقيقى باشد ؛ « قيمةٌ اسْمِيّة » :

بهاى اسمي ، قيمت غير واقعى .

الاسْمِيَّة

الاسْمِيَّة - [ سمو ] : مذهب اسميگرى كه عقيدهء گروهى از فلاسفه است داير به عدم حقيقت يا وجود اجناس بذات خود ( نوميناليسم ) .

أَسَنَ

أَسَنَ - - أَسْناً و أُسُوناً الماءُ : رنگ و بوى آب بد و دگرگون .

أَسِنَ

أَسِنَ - - أَسَناً الماءُ : مترادف ( اسَنَ ) است ، - الرجلُ : آن مرد داخل چاه شد و در پى آن بوى گندى به مشامش رسيد كه در نتيجه بيهوش گرديد .

أَسَنَّ

أَسَنَّ - إسْنَاناً الرمحَ : براى نيزه پيكان ساخت ، - الصَّبيُّ : دندانهاى كودك در آمد ، - الرجّلُ : آن مرد پير شد ، - اللَّهُ سِنَّهُ :

خداوند به او دندان داد ، - الماءَ : آب را ريخت .

أَسْنَى

أَسْنَى - إسْنَاءً [ سني ] البرقُ : برق درخشيد و روشن شد ، - النارَ : آتش را بر افروخت ، - لهُ الجائزةَ : به او جايزه و پاداش نيكو داد ، - القومُ : آن قوم به مدت يكسال در جائي ماندند .

الإسْنَاد

الإسْنَاد - [ سند ] في علم العربيّة : إسناد در قواعد زبان عربى عبارتست از برقرار كردن نسبت ميان دو كلمه مانند نسبت دادن مبتدا به خبر ؛ « زيدٌ قائمٌ » : زيد ايستاده است ، - ج اسَانيد عِند اهْلِ المُنَاظَرَة : و در اصطلاح دانشمندان جدل و مناظره عبارت از سند است .

أَسْنَدَ

أَسْنَدَ - إسْنَاداً [ سند ] هُ الى الشيءِ : او را به آن چيز نسبت داد ، - الحديثَ الى فُلان : حديث را به او نسبت داد يا از او روايت كرد ، - هُ في الجَبَلِ : از كوه بالا رفت ، - هُ فى الجبل :

او را به بالاى كوه برد ، - في العَدْوِ : سخت دويد .

أَسْنَمَ

أَسْنَمَ - إسْنَاماً [ سنم ] الكلأُ البعيرَ : گياه كوهان شتر را بزرگ كرد ، - الدخّانُ : دود بالا رفت ، - تِ النّارُ : شعلهء آتش افزون شد .

الإسْهَاب

الإسْهَاب - [ سهب ] : مص دراز كردن و افزودن ؛ « بِإسْهَاب » : طولانى و بسيار .

الإسْهَال

الإسْهَال - [ سهل ] ( طب ) : اسهال ، بيمارى اسهال .

أَسْهَبَ

أَسْهَبَ - إسْهَاباً [ سهب ] : الكلامَ و في الكلام : به درازا سخن گفت ، - الرّجلُ : آن مرد بسيار بخشنده شد ، آزمند شد و طمع كرد ، - الفرسُ : اسب گامهاى خود را فراخ كرد و با هشيارى راه رفت .

أُسْهِبَ

أُسْهِبَ - [ سهب ] : عقل از سر او بدر شد يا رنگ چهرهء او از بيمارى يا عشق يا ترس دگرگون شد ، - تِ البِئرُ : به علت عميق بودن چاه ميزان آب آن شناخته نشد .

أَسْهَرَ

أَسْهَرَ - إسْهَاراً [ سهر ] هُ : او را بيدار داشت .

الأَسْهَرَانِ

الأَسْهَرَانِ - [ سهر ] ( ع ا ) : نام دو رگ در چشم ، نام دو رگ در بينى .

أَسْهَلَ

أَسْهَلَ - إسْهَالًا [ سهل ] : از بالاى كوه بسوى دشت پائين آمد ، - هُ الدواءُ : دار و شكم او را نرم كرد ، - الرّجُلُ : آن مرد اسهال گرفت ، با مردم به آسانى رفتار كرد ، - الأمرَ : آن كار را آسان يافت .

أَسْهَمَ

أَسْهَمَ - إسْهَاماً [ سهم ] بين القوم : ميان آن قوم قرعه كشى كرد ، - لهُ في كذا : براى او در آن چيز سهمى تعيين كرد ، - فى الكَلَام : سخن را به درازا گفت .

أَسْوَى

أَسْوَى - إسْوَاءً [ سوي ] : كار او هموار و استوار شد ، - الشيءَ : آن چيز را هموار ساخت ، - هُ بهِ : چيزى را با چيزى برابر كرد .

الأَسْوَى

الأَسْوَى - [ سوي ] : افعل التفضيل است ؛ « هَذا المكانُ أسوَى هَذِهِ الأَمْكِنَة » : اين مكان هموارتر از ساير جاها است .

اسْوَادَّ

اسْوَادَّ - اسْويدَاداً [ سود ] : سياه شد .

أَلأُسْوَار

أَلأُسْوَار - ج أَسَاوِر و أَسَاوِرَة [ سور ] : تير انداز ، آنكه بر روى اسب استوار نشيند ، دستبند زينتى كه زنان بر دست بندند ، - عند الفُرس :

و در نزد ايرانيان به معناى پيشتاز و پيشرو سواران است .

الإسْوَار

الإسْوَار - ج أَسَاوِر و أَسَاوِرة [ سور ] : آنكه بر روى اسب استوار نشيند ، تيرانداز ، - عند الفُرس : و در نزد ايرانيان به معناى پيشتاز و پيشرو سواران است .

الأَسْوَأ

الأَسْوَأ - م سَوْأَى [ سوأ ] : اسم تفضيل است ، ناپسنديده .

الأُسْوَة

الأُسْوَة - ج أُسىً [ أسو ] : پيشوا ، آنچه كه با آن تسلَّى كنند ؛ « اسْوةً به » : بسان او .

الإسْوَة

الإسْوَة - ج إسىً : مترادف ( الأُسْوة ) است .

أَسْوَدَ

أَسْوَدَ - إسْوَاداً [ سود ] تِ المرأَةُ : آن زن بچهء سياه زائيد .

اسْوَدَّ

اسْوَدَّ - اسْوِدَاداً [ سود ] : سياه شد .

الأَسْوَد

الأَسْوَد - م سَوْداء ، ج سُود و سُودان [ سود ] : آنچه كه به رنگ سياه باشد ، - ( ح ) : مار درشت و سياه كه آن را ( الحَنَش ) گويند ، - ج أَسَاوِد ، - من القوم : بزرگ قوم ؛ « هو اسْوَدُ مِنْ فُلان » : او از فلانى با شكوهتر است ؛ تصغير اين كلمه « اسَيْوِد » و « اسَيِّد » است ، - مِنَ الْعَين : سياهى چشم ؛ « السَّهْمُ الأَسْوَدْ » : تير قمار بازى كه دستهاى بسيار بر آن كشيده شده و به رنگ سياه در آمده باشد .

الأَسْوَدَانِ

الأَسْوَدَانِ - [ سود ] : آب و خرما ، - ( ح ) : مار و كژدم .

أَسْوَعَ

أَسْوَعَ - إسْوَاعاً [ سوع ] : ساعتى دير كرد ، از ساعتى به ساعتى در آمد .

أَسْوَغَ

أَسْوَغَ - إسْوَاغاً [ سوغ ] الصبيُّ أَخاه : آن كودك با برادرش يا پس از برادرش زائيده شد و ميان آن دو نوزاد ديگرى نبود .

الأَسْوَغ

الأَسْوَغ - [ سوغ ] : گوارا ، آنچه كه خوردن يا نوشيدنش گوارا باشد ؛ « شَرَابٌ اسْوَغ » :

نوشابه‌اى گوارا .

الأَسْوَق

الأَسْوَق - م سَوْقَاء ، ج سُوق [ سوق ] : مرد دراز پاى .

الأَسْوَل

الأَسْوَل - م سَوْلاء ، ج سُول [ سول ] : آنكه در زير ناف وى سستى باشد .