فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٧٩٥

المَخْطَة

روى دو بال آن نقش و نگار مانند مهره باشد ، و در زبان متداول بر آفتابهء سفالين كه بدون دسته و لوله باشد اطلاق مىشود .

المِخْرَش

المِخْرَش - [ خرش ] : عصا و چوب دستى كه سر كج باشد و در زبان متداول به آن ( الْبَعْكُورَة ) گويند .

المِخْرَص

المِخْرَص - ج مَخَارِص [ خرص ] : نيزه .

المِخْرَطَة

المِخْرَطَة - ج مَخَارِط [ خرط ] ( حي ) : دستگاه تراش .

مَخْرَقَ

مَخْرَقَ - مَخْرَقَةً [ مخرق ] : دروغ گفت .

المَخْرَق

المَخْرَق - ج مَخَارِق [ خرق ] : دشت و بيابان .

المَخْرَقَة

المَخْرَقَة - [ خرق و مخرق ] : دروغ و نيرنگ ، و در زبان متداول به معناى دو بهمزني مىباشد .

المَخْرِم

المَخْرِم - ج مَخَارِم [ خرم ] : دهانهء راه كوه و يا پيچ سركوه .

المَخْرُوت

المَخْرُوت - [ خرت ] : مفع ، كسى كه گوش يا بينى و يا لب او بريده شده باشد .

المَخْرُوط

المَخْرُوط - [ خرط ] : مفع ، مرد كم ريش ، چهره و صورت دراز ، و در علم هندسه بر شكلى كه قاعدهء آن دايره مانند و ارتفاع آن به يك نقطه مىرسد اطلاق مىشود .

المَخْرُوطَة

المَخْرُوطَة - [ خرط ] من الآبار : چاه دهانهء تنگ .

المَخْرُوفَة

المَخْرُوفَة - [ خرف ] : « أَرضٌ مَخْرُوفَةٌ » :

زمينى كه باران پائيز بر آن باريده است .

المَخْزَاة

المَخْزَاة - [ خزي ] : آنچه كه باعث ننگ و سرشكستگى باشد .

المَخْزَم

المَخْزَم - ج مَخَازِم [ خزم ] : راه در كوهستان .

المَخْزَن

المَخْزَن - ج مَخَازِن [ خزن ] : جاى انباشتن ( انبار ) ؛ « مَخْزَنُ الْبَضَاعَة » : انبار كالاى تجارى .

المَخْزُول

المَخْزُول - [ خزل ] : آنكه پشت او شكسته شده باشد ، - مِن الأشياء : آنچه كه بريده شده باشد .

المَخْزُوم

المَخْزُوم - [ خزم ] من الشرُك : بند پارهء كفش .

المَخْزُون

المَخْزُون - [ خزن ] : آنچه كه در انبار قرار دهند اعم از كالا يا مواد اوليه .

المَخْسُوس

المَخْسُوس - [ خسّ ] من الأشياء : ناچيز و بىارزش .

المَخْسُوف

المَخْسُوف - [ خسف ] : ناقص ، كم . اين واژه در زبان متداول رايج است .

المِخَشّ

المِخَشّ - [ خشّ ] : مرد قاطع و بيباك ، اسب گستاخ .

المِخْشَاب

المِخْشَاب - [ خشب ] : مرد كوتاه و چهار شانه ( خپل و ستبر ) .

المَخْشُوب

المَخْشُوب - [ خشب ] : كسى كه در نژاد و نسب خالص نباشد ، آنكه آموزش و تربيت خوب و صحيح نداشته باشد ، آنكه كار او محكم و استوار نباشد .

المِخْصال

المِخْصال - [ خصل ] : داس بزرگ .

المُخَصَّر

المُخَصَّر - [ خصر ] : آنكه كمر باريك است .

المِخْصَرَة

المِخْصَرَة - ج مَخَاصِر [ خصر ] : عصاى كوتاه يا چوبدستى كه پادشاه هنگام سخن در دست گيرد ، چوب دستى رهبر اركستر موسيقى ، چيزى بسان تازيانه .

المُخَصَّص

المُخَصَّص - [ خصّ ] : آماده شده ، تعيين شده ؛ « المُخَصَّصَات » : اعانه ، كمكها ، اعتبارات ؛ « مُخَصَّصَات المَلِكِ او رئيس الدّولةِ » : حقوق ويژهء پادشاه يا رهبر كشور در يكسال .

المِخْصَف

المِخْصَف - ج مَخَاصِف [ خصف ] : درفش كفاش .

المَخْصُور

المَخْصُور - [ خصر ] : « رجلٌ مَخْصُورٌ » : آنكه ناراحتى درد كمر داشته باشد .

المَخْصُوص

المَخْصُوص - [ خصّ ] : مفع .

مَخَضَ

مَخَضَ - - مَخْضاً اللَبَن : كره از شير بدست آورد ، - الشّيءَ : چيزى را بسيار جنبانيد ، - البِئرَ بِالدّلوِ : با دلو از چاه زياد آب كشيد و آن را به حركت در آورد ، - بالدّلو : دلو را در ميان آب چاه جنبانيد تا پر از آب شود ، - الرّأي : مغز فكرى خود را به كار انداخت تا حقيقت بر او روشن شود .

مَخِضَ

مَخِضَ - - مِخَاضاً و مُخَاضاً تِ الحاملُ : زايمان زن نزديك شد .

مُخِضَ

مُخِضَ - تِ الحاملُ : مرادف ( مَخِضَتْ ) مىباشد .

مَخَّضَ

مَخَّضَ - تَمْخِيضاً [ مخض ] تِ الحاملُ : مرادف ( مَخِضَتْ ) مىباشد .

المُخَضَّب

المُخَضَّب - [ خضب ] : رنگين شده با خضاب .

المَخْضَرة

المَخْضَرة - [ خضر ] : جاى سبز و خرم .

المُخَضْرَم

المُخَضْرَم - [ خضرم ] : آنكه ختنه نشده باشد ، آنكه پدرش سفيد پوست و خود سياه پوست باشد ، آنكه نسب درستى نداشته باشد ، آنكه زمانى از عمر خود را در جاهليت و بقيه را در اسلام گذرانيده باشد ؛ « شاعرٌ مُخَضْرَمٌ » شاعرى كه جاهليت و اسلام را درك كرده باشد ؛ « ماء مخضرم » :

آبى كه نه شيرين و نه شور باشد .

المُخَضْرَمَة

المُخَضْرَمَة - [ خضرم ] : « ناقةٌ مُخَضْرَمَةٌ » :

ماده شترى كه سر گوش آن بريده باشد .

المُخْضَل

المُخْضَل - [ خضل ] : مرد خوشگذران .

المُخْضَل

المُخْضَل - [ خضل ] : مرادف ( الْمُخضَل ) است .

المَخْضُوب

المَخْضُوب - [ خضب ] : مرادف ( المخَضَّب ) است .

المَخْضُود

المَخْضُود - [ خضد ] : ضعيف و ناتوان ، كسى كه اندام بدنش درد كند ؛ « رَجُلٌ مَخْضُودٌ » مرد رنجور و شكسته بال .

مَخَطَ

مَخَطَ - - مَخْطاً الشيءَ : آن را كشيد و دراز كرد ، - السّيفَ : شمشير را كشيد ، - المُخاطَ :

آب بينى را بيرون ريخت ، - الصبيَّ :

آب بينى آن كودك را در آورد ، - ه بيدِه :

او را زد ، - الرَّجُلُ في الأرضِ : بسرعت راه رفت ، - الجَمَلُ به : شتر بسوى او شتاب كرد ، - مَخْطاً و مُخُوطاً السَّهْمُ : تير بهدف اصابت كرد .

مَخَّطَ

مَخَّطَ - تَمْخِيطاً [ مخط ] الولدَ : آب بينى آن كودك را خارج و پاك كرد .

المَخْط

المَخْط - مص ، خاكستر ، جامهء كوتاه .

المِخَطَّ

المِخَطَّ - [ خطَّ ] : چوبى كه بافنده با آن بر روى بافته كشد .

المُخْطِئ

المُخْطِئ - [ خطأ ] : اشتباه كننده .

المَخْطَة

المَخْطَة - اسم مره از ( مَخَطَ ) است ، آنچه از آب بينى كه مرد يكباره بيرون اندازد .