فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٧٨٠

مَثَّ

هموار باشد .

المُتَنَاظِر

المُتَنَاظِر - [ نظر ] : « شكلان مُتَنَاظِرَان بِالنّسبةِ الى مَركز و » در علم هندسه به معناى دو شكلى است كه تقاطع آنها دو تا دو تا به نسبت ( و ) متناظرند و صفت اين دو شكل را ( تناظر ) مىنامند ؛ « شكلانِ مُتَنَاظِرانِ » : بِالنّسبه الى مستقيم س ( او مستوو « ( ه ) : اين دو شكل با هم دو تا دو تا به نسبت س يا واو متناظرند و صفت آن دو را ( التّناظر ) نامند . همچنان كه در مركز دايره و كره و متوازى الاضلاع مىباشد .

المُتَنَاعِم

المُتَنَاعِم - [ نعم ] : مرادف ( المُتَنَعِّم ) است ، - مِنَ النّبَات : گياه نرم .

المُتَنَاوَل

المُتَنَاوَل - [ نول ] : مفع ، آنچه ممكن است بدست آيد ؛ « فى مُتَنَاوَلِ يدِه » : در دسترس او است ؛ « فى مُتَنَاوَلِ الْجَمِيع » : در دسترس همگان است .

المَتْنَة

المَتْنَة - ج مِتَان و مُتُون : زمين سفت و بلند ؛ « مَتْنَةُ الظَّهرِ » : طرف پشت .

المُتَنَجِّم

المُتَنَجِّم - [ نجم ] : منجم و ستاره شناس .

المُتَنَزَّه

المُتَنَزَّه - [ نزه ] : گردشگاه ، پارك .

المُتَنَصَّح

المُتَنَصَّح - [ نصح ] : مفع ، ؛ « ثوبٌ مُتَنَصَّحٌ » :

لباس وصله خورده .

المُتَنَعِّم

المُتَنَعِّم - [ نعم ] : كسى كه در رفاه و نعت باشد ، دارندهء مال بسيار .

المُتَنَفَّس

المُتَنَفَّس - [ نفس ] : جاى تنفس .

المُتَنَفِّش

المُتَنَفِّش - [ نفش ] : آماسيده و نرم درون ؛ « انْفٌ مُتَنَقِّش » بينى پهن و فراخ سوراخ .

المُتَنَوِّع

المُتَنَوِّع - [ نوع ] : فا ، گوناگون .

المُتَهَارِت

المُتَهَارِت - [ هرت ] : پر گو و ياوه گو .

المُتَهَتِّك

المُتَهَتِّك - [ هتك ] : يقال « رجُلٌ مُتَهَتِّكٌ » :

مردى كه از رسوائى باكى ندارد .

المُتَهَجِّد

المُتَهَجِّد - [ هجد ] : فا ، كسى كه با نماز شب عبادت مىكند .

المُتَهَدِّمَة

المُتَهَدِّمَة - [ هدم ] : « عجوزٌ مُتَهَدِّمَةٌ » :

پيره زن از كار افتاده و سالخورده .

المُتَهَزِّم

المُتَهَزِّم - [ هزم ] : فا ، رعد ؛ « قصبٌ مُتَهَزِّمٌ » :

نى شكسته و ترك خورده ، آذرخش ، ؛ « سقاءٌ مُتَهَزِّمٌ » : مشك خشك شده و تا خورده .

المُتَهَضِّم

المُتَهَضِّم - [ هضم ] : « رَأَيْتُه مُتَهَضِّماً » او را با چهره اى كه از اندوه شكسته شده بود ديدم .

المُتَهَفِّك

المُتَهَفِّك - [ هفك ] : فا ، كسى كه لرزان و با اضطراب راه رود ، شخصى كه بسيار اشتباه كند .

المُتَهَيِّع

المُتَهَيِّع - [ هيع ] : سرگردان و آشفته ، كسى كه شر به پا كند .

المُتَوَائِم

المُتَوَائِم - [ و أم ] : فا ؛ « غناءٌ مُتَوَائِمٌ » :

ثروتى متناسب .

المُتَوَازِي

المُتَوَازِي - [ وزي ] : متقابل « مُتَوَازي السّطوح » : جسمى است كه شش ضلع متوازى دارد و منشور است و دو قاعدهء آن متوازى الأضلاع است ؛ « متوازي السّطوح القائم » ( ه ) :

ضلعهاى آن عمودى بر مستواى دو قاعده و آن دو قاعده مستطيل نيستند ؛ « متوازى المستطيلات » ( ه ) : منشورى است قائم كه دو قاعدهء آن مستطيل مىباشند .

المُتَوَاطِد

المُتَوَاطِد - [ وطد ] : ثابت و دائم ، شديد ، چيزى كه قسمتى از آن در اثر قسمتى ديگر است .

المُتَوَافِرُون

المُتَوَافِرُون - [ وفر ] : « قومٌ مُتَوَافِرون » : بسيار .

المُتَوَالِي

المُتَوَالِي - [ ولي ] : فا ، پيروان على ( ع ) و خاندان او واحد ( المَتاوِلة ) است .

المُتَوَالِيَة

المُتَوَالِيَة - [ ولي ] : مؤنث ( المُتَوَالي ) است ؛ « المُتَوَالِية الحِسَابيَّة » : تصاعد عددى در علم جبر عبارت است از مجموعهء اعدادى كه تفاوت ميان هر يك از آنها با ديگر يكسان است و آن را اساس مىنامند . مثلا : 1 ، 4 ، 7 ، 10 ، 13 ، . . . ؛ « المتوالية الهَنْدَسيَّة » :

تصاعد هندسى عبارت از مجموعهء اعدادى است كه هر يك از آنها مساوى است با عدد ما قبل آن ضرب در عدد ثابتى كه اساس ناميده مىشوند ، مانند 1 ، 3 ، 9 ، 27 ، 81 .

المُتَوَيِّد

المُتَوَيِّد - [ و بد ] : سخت چشم زخم .

المَتُوح

المَتُوح - دور و بعيد ؛ « بِئرٌ مَتُوحٌ » : چاهى كه از آن آب كشيدن آسان باشد .

المُتَوَحِّد

المُتَوَحِّد - ج مُتَوَحِّدون [ وحد ] : تنها و يكتا ؛ « المُتَوَحِّدُون مِنَ الرُّهبان » : راهباني كه براى عبادت خدا از مردم مىبرند .

المُتَوَسِّط

المُتَوَسِّط - [ وسط ] : فا ، معتدل و ميانه ؛ « متوسّطُ القامة » ؛ « متوسِّط الحجم » : كسى كه اندام متناسب و ميانه داشته باشد ، و در علم هندسه عبارت است از خط مستقيم ميان رأس و منتصف ضلع مقابل در مثلث ، « » مُتَوَسِّط عِدَّة اعْداد « : در علم حساب عبارت است از حاصل قسمت همان اعداد به عدد خود مانند :

3 / 8 + 12 + 16 - 12 ، « الْبَحْر الأَبْيَض المُتَوسّط » : درياى مديترانه كه ميان اروپا و افريقا و آسيا قرار گرفته است .

المُتَوَضَّأ

المُتَوَضَّأ - [ وضأ ] : جاى وضو گرفتن ، توالت .

المُتَوَضِّح

المُتَوَضِّح - [ وضح ] : فا ، كسى كه ديده و ظاهر مىشود ، كسى كه در ميانه خيابان راه مىرود ، - مِنَ الإبِل : شتر تقريبا سفيد .

المُتَوَفَّى

المُتَوَفَّى - [ وفي ] : مرده .

المُتَوَقِّد

المُتَوَقِّد - [ و قد ] : فا ، مرد ظريف ، درخشنده و روشن ؛ « مُتَوَقِّدُ الذِّهْن » : با هوش و زيرك .

المُتَوَكِّد

المُتَوَكِّد - [ وكد ] : كسى كه براى كارى آماده است .

المَتِين

المَتِين - ج مِتَان : سفت و سخت ، محكم و نيرومند ؛ « حَبْلٌ متينٌ » ريسمان محكم ؛ « رَأْىُ متينٌ » رأى قاطع و پر محتوى .

المِتِيُورُوكْراف

المِتِيُورُوكْراف - دستگاه هواشناسى و هواسنجى .

مَثَّ

مَثَّ - - مَثّاً [ مثّ ] الزقُّ أو السقاءُ : مشك يا ظرف آب تراوش كرد ؛ - العَظْمُ : آنچه از مواد كه در ميان استخوان بود روان شد ؛ - الرَّجُلُ : از فرط چاقى بدن او عرق كرد ، - الحديثَ : سخن را پخش و منتشر كرد ، - شاربَه : سبيل چرب شدهء خود را با دست پاك كرد ، - يَدَه : دست خود را با حوله پاك كرد ، - الجرحَ : چرك زخم را زدود و آن را پاك كرد .