فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٧٧٦

المُتَحَدِّر

المُبَلَّق

المُبَلَّق - [ بلق ] : ابلق ( لك و پيس ) .

المَبْلُود

المَبْلُود - [ بلد ] : گيج و كم عقل ، شگفت زده .

المُبَلِّيَات

المُبَلِّيَات - [ بلي ] : زنانى كه اطراف مرده بايستند و بر او شيون و زارى كنند .

المَبْنَى

المَبْنَى - ج مَبَانٍ [ بني ] : ساختمان ، كاخ ، اساس ، تعبير و روش ؛ « الْمَعْنَى و الْمَبْنَى » :

معنى و مفهوم ؛ « المَبَانِي » : ساختمانها ؛ « حُرُوفُ الْمَبَانِي » حروف هجائي و يا الفبائى .

المِبْهَاج

المِبْهَاج - [ بهج ] : زن زيبا ؛ مذكر آن ( بهيج ) است .

المُبْهِج

المُبْهِج - [ بهج ] : خوشحال كننده .

المُبْهَم

المُبْهَم - [ بهم ] : بسته و گنگ ، نامشخص ؛ « امْرٌ مُبْهَمٌ » : موضوعى بى اساس ؛ « طريقٌ مُبْهَمٌ » راه نامعيّن ؛ « حائطٌ مبهَم » : ديوار بدون درب ؛ « العَددُ المُبْهَم » : عدد فرضى .

المَبْهُور

المَبْهُور - [ بهر ] : مرد خسته از كار و كوشش بسيار .

المَبْهُوظ

المَبْهُوظ - كسى كه به او كارى محول شود و او نتواند ؛ « القِرنُ المَبْهُوظُ » شكست خورده .

المُبَوَّب

المُبَوَّب - [ بوب ] : آنچه كه به بابها يا انواع و يا فصلها تقسيم شده باشد .

المُبوَّق

المُبوَّق - [ بوق ] : گفتار باطل .

المَبْوَلَة

المَبْوَلَة - [ بول ] : آنچه كه باعث ادرار شود .

المِبْوَلة

المِبْوَلة - [ بول ] : ظرف يا جائى كه در آن ادرار مىكنند .

المَبِيت

المَبِيت - [ بيت ] : محلّ سكونت .

المُبِيدَات

المُبِيدَات - [ بيد ] : وسايل نابود كننده .

المَبِيض

المَبِيض - [ بيض ] : تخم دان حيوانات ، قسمت زيرين گل كه داراى تخم گل است .

المُبيِّض

المُبيِّض - [ بيض ] : لباسشو ، سفيدگر ، نويسنده و نسخه بردار از كتاب .

المُبَيَّضة

المُبَيَّضة - [ بيض ] : نوشتهء پاكنويس شده .

المُبِين

المُبِين - [ بين ] : واضح و روشن .

مَتَّ

مَتَّ - - مَتّاً [ متّ ] ه : آن را كشيد ، - الْحَبْلَ :

طناب را بدون قرقره كشيد ، - الى فلانٍ بقرابةٍ : نزد فلانى رفت و تقاضاى پناهندگى كرد ، - ه : از او پيوند خويشاوندى طلب كرد .

مَتَا

مَتَا - - مَتْواً [ متو ] الشيءَ : آن را كشيد و دراز كرد ، - ه بِالْعَصَا : با چوبدستى او را زد .

مَتَى

مَتَى - اسم استفهام است به معناى كي ، اسم شرط است كه دو فعل را مجزوم مىكند مانند « متى اضَعُ الْعمامةَ تعرفوني » :

هرگاه كه عمامه‌ام را بردارم مرا خواهيد شناخت .

المَتَات

المَتَات - [ متّ ] : مرادف ( الْمَاتَّة ) است .

المُتَاح

المُتَاح - [ تيح ] : كار ارزيابى شده .

المَتَّاح

المَتَّاح - بلند و كشيده .

المُتاخِم

المُتاخِم - [ تخم ] : مجاور و همسايه .

المَتار

المَتار - [ تير ] ( ف ) : مولَّد برق .

المَتاع

المَتاع - ج أَمْتِعَة و جج أَمَاتِع و أَمَاتِيع : بر هر چيز مورد استفاده در زندگى بجز سيم و زر اطلاق مىشود ، استفادهء موقت از هر چيزى ، آنچه كه انسان بپوشد يا بگستراند ؛ « سَقَطُ المَتاع » : چيزهاى اسقاط و به درد نخور .

المُتالي

المُتالي - [ تلو ] : پيرو و دنباله رو ، كسى كه با خواننده با صداى بلند دم گيرد .

المِتَان

المِتَان - ج مُتُن : فاصلهء ميان دو ستون .

المَتانَة

المَتانَة - [ متن ] : نيرو و زورمندى .

المَتانَة

المَتانَة

[ تين ] : زمينى كه در آن درختهاى بسيارى از انجير كاشته شود و به آن « أَرْضٌ مَتَانةٌ » نيز گويند .

المَتاهَة

المَتاهَة - [ تيه ] : جاى بيراهه كه در آن گم شوند .

المَتاوِلة

المَتاوِلة - [ ولي ] : شيعه و پيروان .

المِتْآم

المِتْآم - [ تأم ] : پارچهء دوبل بافته شده ، - ج مَتَائِيم : زنيكه معمولا دو قلو مىزايد .

المُتَآمِر

المُتَآمِر - [ أمر ] : توطئه گر با ديگران .

المُتَأَخِّر

المُتَأَخِّر - [ أخر ] : عقب افتاده و كسى كه با زمان خود نبوده و دور از عقربهء زمان خود باشد « الْمُتَأَخِّرون » محافظه كاران و مرتجعين ، متضاد اين كلمه المُعَاصِر يا العَصْري يا المُتَقَدِّم است ( امروزى و پيشرفته ) ، متخلَّف ، اقتصاد و آبادى ناقص و نامنظم و از اين تعبير است ( البُلْدَانُ الْمُتَأَخّرة « : كشورهاى عقب افتاده .

المُتَأَسِّف

المُتَأَسِّف - [ أسف ] : اسم فاعل است ، افسوس خور ؛ « مُتَأَسِّف » كلمهء معذرت خواهى است .

المُتَأَلِّق

المُتَأَلِّق - [ ألق ] : درخشنده و روشن .

المُتْئِيم

المُتْئِيم - [ تأم ] : زنيكه دو قلو زائيده است .

المُتأَمْرك

المُتأَمْرك - كسى كه با اخلاق و روش امريكائيان خو گرفته باشد .

المُتَأَهِّب

المُتَأَهِّب - [ أهب ] : آماده .

المُتَأَهِّل

المُتَأَهِّل - [ أهل ] : كسى كه ازدواج كرده است .

المُتَبَادَل

المُتَبَادَل - [ بدل ] : متقابل ، داد و ستد .

المُتَبَرِّم

المُتَبَرِّم - [ برم ] : خسته و ناراحت ، غمگين .

المُتَبَقّى

المُتَبَقّى - [ بقي ] : باقيمانده .

المَتْبَن

المَتْبَن - [ تبن ] : انبار كاه .

المُتَجَانِس

المُتَجَانِس - [ جنس ] : چيزى كه اجزاى آن از يك جنس واحد باشند ، كسى كه با ديگرى احساسات مشترك و همسان داشته باشد .

المَتْجَر

المَتْجَر - [ تجر ] : بازرگانى ، آنچه كه با آن تجارت كنند .

المَتْجِرَة

المَتْجِرَة - ج مَتَاجِر [ تجر ] : تجارتخانه ؛ « ارْضٌ مَتْجِرَة » سرزمين تجارت و بازرگانى .

المُتَجَلِّي

المُتَجَلِّي - [ جلو و جلي ] : واضح و روشن .

المُتَجَمِّد

المُتَجَمِّد - [ جمد ] : يخ زده ، يخ بسته ، جامد شده ( خون ) ؛ « المُحيطُ المُتَجَمِّد » :

اقيانوس منجمد شمالى .

المُتَجَوِّل - [ جول ] : فا ، ؛ « بائِعٌ مُتَجَوِّل » :

دست فروش .

مَتَحَ

مَتَحَ - - مَتْحاً الماءَ : آب را با وسيله اى در آورد ، - با دلو از چاه آب كشيد ، - الشَّيءَ : آن را كند ، - الشّجرةَ : درخت را كند ، - الخمسينَ : به پنجاه سالگى نزديك شد ، - فلاناً : او را زد ، او را بر زمين افكند .

المُتَحَارِبُون

المُتَحَارِبُون - [ حرب ] : كسانى كه در جنگ شركت كرده‌اند .

المُتَحدَّث

المُتَحدَّث - [ حدث ] : « مُتَحَدَّثُ القوم » : جاى سخن گفتن .

المُتَحَدِّر

المُتَحَدِّر - [ حدر ] : فا ؛ « الْمُتَحَدِّر منْ » :