فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٦٥٣

الفَتَّانَة

الفاكُورَة

الفاكُورَة - ج فَوَاكِير : گيره ى درب يا پنجره كه از باز شدن درب جلوگيرى كند ( سريانى است ) .

فالَ

فالَ - - فَيْلَةً و فُيُولَةً و فَيْلُولَةً الرجُلُ : اندامِ آن مرد مانند فيل درشت شد ، - رأيُه : اشتباه كرد .

الفال

الفال - [ فول ] : مُخفف ( الْفَأل ) است ؛ « فالُ الرأي » : سُست رأى .

فالَتَ

فالَتَ - فِلَاتاً و مُفَالَتَةً [ قلت ] ه : آن مرد ناگهان بر او وارد شد ، او را غافلگير كرد .

الفالِت

الفالِت - فا ، ستوران بىبند و افسار ، جوانى كه در هوا و هوس گام بردارد . اين تعبير در زبان متداول رايج است .

الفَالِتَة

الفَالِتَة - مؤنث ( الفالِت ) است و در زبان متداول به معناى زن بىبند و بار است ، ( النَّغْمَةُ الفالِتَةُ ) ترانه‌هاى محلى ( غير سنّتى ) اين تعبير در زبان متداول رايج است .

الفالَج

الفالَج - ج فَوَالِج : كيل و پيمانه .

الفالِج

الفالِج - ( طب ) : بيمارى فلج كه نيمى از بدن را بىحس و حركت كند .

الفالِق

الفالِق - فا ، شِكاف در كوه .

الفالِقَة

الفالِقَة - مؤنّث ( الفَالِق ) است ، زمين هموار كه ميان دو زمين مرتفع باشد .

الفالُوذ

الفالُوذ - ج فَوَالِيذ ( ط ) : پالوده كه از آرد و آب و عسل سازند اين واژه فارسى است .

الفالُوذَج

الفالُوذَج - ج فَواليذ ( ط ) : مترادف ( الفَالُوذ ) است - اين واژه فارسى است .

الفالُوذَق

الفالُوذَق - ج فَوَالِيذ ( ط ) : مترادف ( الفَالُوذ ) است - اين واژه فارسى است .

الفالِيَة

الفالِيَة - [ فلي ] ( ح ) : سوسك دو رنگ كه معمولا در سوراخ مار زندگى مىكند و بدين جهت آن را ( فَالِيَةُ الأَفَاعِى ) نيز گويند .

الفانُوس

الفانُوس - ج فَوَانِيس : فانوس ، چراغ دستى .

الفانِي

الفانِي - [ فني ] : فا ، پير فرتوت و سالمند ؛ « صَار شيخاً فانياً » : پير فرتوت و ناتوان شد .

فاه

فاه - - فَوْهاً [ فوه ] بكذا : دربارهء چيزى سخن گفت .

الفاه

الفاه - ج أَفْواه [ فوه ] : دهان .

فاهَى

فاهَى - مُفَاهَاةً [ فوه ] فلاناً : با او سخن گفت ، بر او فخر فروخت .

الفاوَانِيَا

الفاوَانِيَا - أو عُودُ الصليب ( ن ) : نام درخت گلى است كه معمولًا در باغچه‌ها كِشت مىشود و داراى گل سرخ يا ارغوانى است .

فاوَضَ

فاوَضَ - مُفَاوَضَةً [ فوض ] ه في الأمر : در آن امر بر او برابر شد ، در آن كار با او مشاركت نمود ، با او مُدارا و گفتگو كرد .

فاوَه

فاوَه - مُفَاوَهَةً [ فوه ] فلاناً : با او گفتگو كرد ، بر او فخر و مُباهات كرد .

الفُؤَاد

الفُؤَاد - ج أَفْئِدَة [ فأد ] : دل ، و گاهى بر خِرَد نيز اطلاق مىشود .

الفُؤاق

الفُؤاق - [ فأق ] : نفس كشيدن بلند ، بادى كه از معده خارج شود .

الفِئَال

الفِئَال - [ فأل ] : گونه اى بازى كودكان كه چيزى را در زمين پنهان كنند و سپس به دو دسته مىشوند و از آن چيز پنهان شده جستجو مىكنند .

الفِئَة

الفِئَة - ج فِئَات و فِئُون [ فأو ] : دسته و گروه .

فَأَدَ

فَأَدَ - - فَأَداً [ فأد ] ه : دل او را چركين كرد ، بر دل او زد .

فَئِدَ

فَئِدَ - - فَأَداً [ فأد ] : از درد دل ناليد .

فُئِدَ

فُئِدَ - فَأْداً [ فأد ] : مُرادف ( فَئِدَ ) است .

فَئرَ

فَئرَ - - فَأَراً [ فأر ] المكانُ : در آن مكان موش بود يا پر از موش شد .

الفَأْر

الفَأْر - ج فِئْرَان و فِئَرَة [ فأر ] ، للمذكَّر و المؤنّث ( ح ) : موش ، اين كلمه در مذكر و مؤنث كاربُرد يكسان دارد .

الفَئِر

الفَئِر - [ فأر ] : « مكانٌ فَئرٌ » : جائى كه در آن موشهاى بسيار باشد .

الفَأْرَة

الفَأْرَة - [ فأر ] ( ح ) : واحد ( الفَأْر ) است ، از ابزار نجّارى ، ظرف مِشك ( مشك دان ) .

الفَئِرَة

الفَئِرَة - [ فأر ] من الأَراضي : سرزمينى كه در آن موش بسيار باشد .

فَأَسَ

فَأَسَ - - فَأْساً [ فأس ] الخشبةَ : چوب را با تبر دو نيم كرد ، الرَّجُلَ : با تبر او را زد ، بر استخوان پُشت سر او زد .

الفَأْس

الفَأْس - [ فأس ] : مص ، - ج أَفْؤُس و فُؤُوس :

تيشه ، تبر و گاهى بدون همزه ( فاس ) تلفظ مىشود . اين كلمه مؤنث است ؛ « فَأسُ الرأْس » : استخوان پس سر ، « فَأْسُ الفَمْ » : آن قسمت از دهان كه در آن دندانها قرار دارند ؛ « فَأْسُ اللَّجامِ » : آهنى كه زير چانهء ستور بندند .

الفَأْفَاء

الفَأْفَاء - [ فأفأ ] : كسى كه در سخن خود پى در پى ( ف ) گويد .

فَأَفَأَ

فَأَفَأَ - فَأْفَأَةً [ فأفأ ] الرجُلُ : در گفتار خود پى در پى حرف ( فَ ) را تلفظ كرد .

الفَأْفَأ

الفَأْفَأ - [ فأفأ ] : مترادف ( الفَأفَاء ) است .

فَأَقَ

فَأَقَ - - فُؤَاقاً [ فأق ] : سكسكه زد .

فَألَ

فَألَ - تَفْئِيلًا [ فأل ] ه بالشيء : او را بر فالِ نيك نويد داد .

الفَأْل

الفَأْل - ج فُؤُول و أَفْؤُل [ فأل ] : فالِ نيك و خوب .

فَتَّ

فَتَّ - - فَتّاً [ فتّ ] الشيءَ : چيزى را با انگشتان ريز ريز كرد ؛ « فَتَّ الْخُبْزَ فِى المرَقِ وَنحوِه » : نان را ريزريز كرد و در غذا و مانند آن ريخت .

الفَتّ

الفَتّ - [ فتّ ] : مص ، شكاف در سنگ و صخره .

فَتَا

فَتَا - - فَتْواً [ فتو ] الرجُلَ : در جوانمردى و كرم بر او چيره شد و برترى يافت .

الفَتَى

الفَتَى - مُثنَّاه فَتَوانِ و فَتَيانِ ، ج فِتْيَان و فِتْيَة و فِتْوَة و فُتُوّ و فُتِيّ و فِتيّ [ فتو ] : جوانمرد ، بخشنده ، نوجوان ، خدمتكار .

الفَتَاء

الفَتَاء - [ فتو ] : دورهء جوانى .

الفُتَات

الفُتَات - [ فتّ ] : ريزه‌ها و خرده‌هاى چيزى .

الفَتَاة

الفَتَاة - ج فَتَيات و فَتَوات [ فتو ] : مؤنّث ( الْفَتى ) است ، كنيزك .

الفَتَّاح

الفَتَّاح - صيغهء مبالغه است ، از صفات بارى تعالى است كه درهاى روزى و رحمت را بر بندگان خود باز مىكند ، قاضى و داور كه مواضع حق را آشكار كرده و قضاوت كند ، حاكم .

الفِتَاق

الفِتَاق - چشمهء آفتاب كه در آغاز بامداد ظاهر شود ، مخلوطى است از گياه و دارو ، مايهء تُرش خمير كه با آن خمير بدست آيد ، ريشهء ليف سفيد رنگ درخت خُرما .

الفَتَّال

الفَتَّال - ريسمان تاب ، بسيار تابنده .

الفَتَّان

الفَتَّان - بسيار فتنه انگيز .

الفَتَّانَة

الفَتَّانَة - مؤنّث ( الفَتَّان ) است ، سنگ محك كه با آن سيم و زر را مىآزمايند .