فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٥٩٧

عَبُدَ

رسيد .

عاه

عاه - - عَيْهاً [ عيه ] : آفت بر او وارد شد .

العاه

العاه - [ عوه ] : مرادف ( العَائِه ) است .

العاهَة

العاهَة - ج عاهَات [ عوه و عيه ] : آفت كه در كشتزار و يا دام و جز آن افتد ؛ « اهْلُ العاهاتِ » : آنان كه آفت زده شده‌اند ، مردم آفت زده .

عاهَدَ

عاهَدَ - مُعَاهَدَةً [ عهد ] ه : با او پيمان بست .

العاهِر

العاهِر - ج عُهَّار : بد كاره و زناكار ، - ج عَوَاهِر : مؤنث العاهر است .

العاهِرَة

العاهِرَة - ج عَوَاهِر : مؤنث ( العَاهِر ) است .

العاهِل

العاهِل - ج عَوَاهِل : پادشاه بزرگ ، زنيكه شوهر ندارد .

العاهِي

العاهِي - [ عوه ] : مرادف ( العَائِه ) است .

عاوَى

عاوَى - مُعَاوَاةً [ عوي ] الكلابَ : سگها را به صدا درآورد .

عاوَدَ

عاوَدَ - مُعَاوَدَةً و عِوَاداً [ عود ] الرجُلُ : به كار نخستين بازگشت ، - ه بالْمَسْأَلةِ : پى در پى از او سؤال كرد ، - ته الحمى : تب به او بازگشت ، - الشَّيءَ : آن چيز را عادت خود قرار داد .

عاوَرَ

عاوَرَ - مُعَاوَرَةً [ عور ] الشمسَ : خورشيد را مراقبت كرد ، - المَكَايِيلَ : پيمانه‌ها را سنجيد ، - ه الشَّيْءَ : آن چيز را موقتاً به او عاريه داد .

عاوَضَ

عاوَضَ - مُعَاوَضَةً [ عوض ] فلاناً من كذا : به او عوض داد ، آن چيز را با چيز ديگرى عوض كرد .

عاوَمَ

عاوَمَ - مُعَاوَمَةً [ عوم ] فلانٌ فلاناً : به مدت يكسال با او معامله كرد ، - تِ النَّخْلَةُ :

درخت يكسال ميوه داد و يكسال ميوه نداد ، درخت يكسال در ميان ميوه داد .

عاوَنَ

عاوَنَ - مُعَاوَنَةً و عِوَاناً [ عون ] ه على الشيءِ : او را يارى و مساعدت كرد .

عايَا

عايَا - مُعَاياةً [ عي ] الرجُلُ : سخن پوچ و بىمعنى گفت ، - صاحِبَه : با دوست خود سخن پوچ و نامفهوم گفت .

عايَدَ

عايَدَ - مُعَايَدَةً [ عود ] ه : با فرا رسيدن عيد به او تبريك گفت .

عايَرَ

عايَرَ - مُعَايَرَةً و عِيَاراً [ عور ] المكايِيلَ : پيمانه‌ها را با هم مقايسه كرد .

عايَرَ

عايَرَ - مُعَايَرَةً و عِيَاراً [ عير ] المكيالَ أو الميزانَ :

پيمانه يا ترازو را با ترازوى ديگر مقايسه كرد تا صحت آن معلوم شود .

عايَشَ

عايَشَ - مُعَايَشَةً و عِيَاشاً [ عيش ] ه : با او زندگى كرد .

عايَنَ

عايَنَ - عِيَاناً و مُعَايَنَةً [ عين ] ه : با چشم خود او را ديد ، - الطَّبِيبُ الْمَرِيضَ : پزشك بيمار را با گرفتن نبض و چشم مُعاينه كرد ، - الشَّيْءَ : آن چيز را تحقيق كرد .

عَبَّ

عَبَّ - - عَبّاً [ عبّ ] الماءَ : آب را با يك نفس نوشيد ، - تِ الدَّلْوُ : دَلو هنگام كشيدن آب از چاه صدا كرد .

العُبّ

العُبّ - ج عِبَاب [ عبّ ] : چين آستين پيراهن از زير بغل ؛ « وَضَعَه فِى عُبِّه » : آن را زير بغل پنهان كرد .

العَبّ

العَبّ - [ عبّ ] : اسم است براى برف و تگرگ « عَبُّ الشَّمسِ » : آفتاب ، روشنايى خورشيد .

عَبَّى

عَبَّى - تَعْبِيَةً [ عبي ] الجيشَ : ارتش را آماده و مُجهّز كرد .

العَبَاء

العَبَاء - ج أَعْبِئَة [ عبأ ] : عبا و يا چادر .

العَبَاءَة

العَبَاءَة - [ عبأ ] : عبا و چادر كه بر روى لباس پوشند .

العُبَاب

العُبَاب - [ عبّ ] : موج سيل ، برآمدگى سيل ؛ « عُبَابُ الْبحر » : موج دريا ؛ « شَقَّ عُبَابَ الْبَحْر » : موج دريا را شكست .

العَبَاب

العَبَاب - [ عبّ ] : نوشيدن آب .

العَبَابِيد

العَبَابِيد - [ عبد ] : مرادف ( العَبَاديد ) است .

العِبَاد

العِبَاد - جمع عبد ( بندگان ) ، گروهى از اعراب مسيحى كه در حيره مىزيستند .

العِبَادِيّ

العِبَادِيّ - منسوب به ( العباد ) از قبايل عرب است .

العَبَادِيد

العَبَادِيد - اين كلمه جمع است و مفرد ندارد به معناى گروههاى مختلف از مردم يا اسبان است و نيز به معناى راههاى دور آمده است .

العَبَّار

العَبَّار - اسم مبالغه ( العَابِر ) است يعنى بسيار عبور كننده ، تعبير خواب كننده .

العِبَارَة

العِبَارَة - مص ، الفاظ و كلماتى است كه دلالت بر معنايى كند ، « هَذَا عِبارَةٌ عَنْ كذا » : اين به معناى آن است و در دلالت با آن مساوى است ؛ « بِعبارَةٍ اخُرَى » : به عبارت ديگر ، اين كلمه نيز به معناى مقدار و تركيب و يا مفهوم معادلهء جبرى است ( ع ج ) مجموع اعداد و حروفى است كه ميان آنها عمليات جبر انجام مىپذيرد ، مانند : س 2 + 3 س ، س - س + 1 .

العَبَّاس

العَبَّاس - آنكه بسيار ترشروى و گرفته باشد .

العَبَايَة

العَبَايَة - ج عَبَايَات و عَبِيّ [ عبي ] : عبا ، چادر ، مرادف ( العَبَاءَة ) است .

عَبَأَ

عَبَأَ - - عَبْأَ [ عبأ ] الجيشَ للحربِ : لشكر را براى جنگ آماده نمود ، - المتَاعَ : متاع را آماده كرد ، - الَى فُلَانٍ وَلَه : به سوى او رفت ؛ « لا اعْبَأ بِه » : به او اهميت نمىدهم او چيزى نيست .

عَبَّأَ

عَبَّأَ - تَعْبِئَةً و تَعْبِيئاً [ عبأ ] الجيشَ للحربِ :

لشكر را آمادهء جنگ نمود ، - المتَاعَ : متاع را آماده كرد .

العَبْء

العَبْء - ج أَعْبَاء [ عبأ ] : مانند و همسان .

العِبْء

العِبْء - ج أَعْبَاء [ عبأ ] : بار و سنگينى ؛ « نَهَضَ أوقَامَ بِالأَعْبَاءِ كُلِّها » : تحمّل همهء سنگينيها و سختيها را نمود ، مثل و مانند ، برابر و مساوى .

عَبَثَ

عَبَثَ - - عَبْثاً الشيءَ بالشيءِ : چيزى را با چيزى ديگر درآميخت .

عَبِثَ

عَبِثَ - - عَبَثاً : آن مَرد بازى و شوخى كرد ، - بِالدِّين و غَيْره : دين را سَبُك شمرد و كوچك دانست .

العَبَث

العَبَث - مص ، انجام كارى بىفايده و بدون هدف ؛ « فَعَلَ ذَلِكَ عَبَثاً » : كارى كرد كه بدون هدف بود ؛ « مِنَ العَبَثِ أَن » : فايده ندارد كه . . .

عَبَدَ

عَبَدَ - - عبَادَةً و عُبُودةً و عُبُودِيَّةً و مَعْبَداً و مَعْبَدَةً اللَّه : عبادت خداى يگانه را نمود و از او اطاعت كرد .

عَبُدَ

عَبُدَ - - عُبُودَةً و عُبُودِيَّةً : او و پدرانش از زمان گذشته رعيت و بَرده بودند .