فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٥٥٥

صَفَقَ

الصِّفَاق

الصِّفَاق - ج صُفُق : پوست زير شكم انسان . پوست زير پوست ، چرمى كه با آن كلاه خود چوبى را مىپوشانند .

الصَّفَّاق

الصَّفَّاق - اسم مبالغه از ( الصّافِق ) است ، كسى كه بسيار مسافرت و تجارت كند .

صَفَتَ

صَفَتَ - - صَفْتاً حَقَّه : حق او را نداد . اين كلمه در زبان متداول رايج است .

الصِّفَة

الصِّفَة - [ وصف ] : مص ، صفت ، صفت براى موصوف مانند « العلْمُ وَالْجمال » ، نشانه اى كه موصوف را با آن مىشناسند .

الصُّفَّة

الصُّفَّة - ج صُفَف و صُفَّات و صِفَاف [ صفّ ] :

آنچه از دانه‌ها كه در كف دست قرار گيرد ، سكوى بلند و باريك ، خانهء تابستانى كه سقف آن با شاخه‌هاى نخل و مانند آن پوشانيده شده باشد ، « صُفَّةُ المَسْجِد » : سايه بان درب مسجد ؛ « صُفَّةُ السَّرْج او الَّرحْلِ » : آنچه كه بر روى مقدمه و مؤخر زين مىكشند « صُفَّةُ مِنَ الدَّهْر » :

مدتى از زمان .

صَفَحَ

صَفَحَ - - صَفْحاً الشيءَ : آن چيز را پهن ( عريض ) كرد ، - ورقَ المُصْحَفِ : صفحات كتاب را يكى پس از ديگرى نشان داد ، - فِى الأَمرِ : در آن كار تأمل و رسيدگى نمود ، - النّاسَ : چهره‌هاى مردم را ديد ، با مردم رو به رو شد و به امور آنها رسيدگى نمود ، - ه بالسَّيْفِ : با پهناى شمشير او را زد ، - عَنْه : از او روى گردانيد ، گناه او را بخشيد ، او را بخشيد و ترك كرد ، - السَّائِلَ عَنْ حاجَتِه : به تقاضاى او ترتيب اثر نداد .

صَفَّحَ

صَفَّحَ - تَصْفِيحاً [ صفح ] : روى آن روكش آهنى قرار داد ، - الشَّيءَ : آن را پهن و بلند كرد ، - المَكانَ : زمين را با سنگ فرش كرد ، - بيَدَيْه : با دستهاى خود كف زد .

الصُّفْح

الصُّفْح - صُفْحُ السيفِ : پهناى شمشير ؛ « صُفْحَا الكفّين » : روىِ دو كف دست .

الصَّفْح

الصَّفْح - مص ، و - ج صِفَاح : جهت و جانب ، - مِنَ الإنْسانِ : پهلوى انسان ، - مِنَ الوَجْه :

چهره ، - مِنَ السَّيف : پهناى شمشير ؛ « ضَرَبَ عَنْه صَفْحاً » : از او روى گردانيد .

الصَّفَح

الصَّفَح - مرادف ( الصِّفَاح ) است .

الصَّفْحَة

الصَّفْحَة - ج صَفَحَات من الشيءِ : يك سوى و يا طرف چيزى ، - مِنَ الْكِتَاب : يك صفحه از ورقِ كتاب ؛ « صَفْحَةُ الرَّجُل » : پهناى سينهء مرد .

صَفَدَ

صَفَدَ - - صَفْداً و صُفُوداً ه : او را به زنجير آهنى و جز آن بست .

صَفَّدَ

صَفَّدَ - تَصْفِيداً [ صفد ] ه : مرادف ( صَفَدَه ) است .

الصَّفَد

الصَّفَد - ج أَصْفَاد : بند و ريسمان ، كرم و عطا و بخشش .

صَفَرَ

صَفَرَ - - صَفِيراً : با دو لبان خود سوت زد و در زبان متداول مىگويند ( صَوْفَرَ ) ، - بِالْفَرَسِ عِنْدَ وُروُدِه : اسب را با سوت زدن براى آب خوردن فرا خواند .

صَفِرَ

صَفِرَ - - صَفَراً و صُفُوراً و صُفُورَةً الإناءُ : ظرف خالى شد « دَخَلْنَا الدّارَ فَوَجَدْنَاهَا تصفَر » :

داخل خانه شديم و كسى در آن نبود .

صُفِرَ

صُفِرَ - صَفْراً : به بيمارى زرد آب در شكم دچار شد .

صَفَّرَ

صَفَّرَ - تَصْفِيراً [ صفر ] لفلانٍ : با سوت او را صدا زد . با سوت مداوم اظهار عدم رضايت يا رضايت از كار فلانى نمود ، - لِلدَّابَّة :

براى حيوان با دو لب خود سوت كشيد .

، - بِالدَّابَةِ : حيوان را براى آب خوردن صدا زد ، - الشيءَ : آن را زرد نمود ، - الثَّوبَ :

پيراهن را به رنگ زرد درآورد ، - البَيْتَ :

خانه را تخليه نمود .

الصُّفْر

الصُّفْر - مس زرد ، زر ، دينار ، تهى ؛ « رَجُل صُفْرُ اليَد » : مرد تهى دست . مستمند .

الصَّفْر

الصَّفْر - خالى ، تُهى ؛ « هُوَ صَفْرُ الْيَد » :

يعنى چيزى در دست ندارد .

الصِّفْر

الصِّفْر - الصفْر ، - ( ع ح ) : نقطه كه علامت رقم پوچ است و در زبان متداول به آن ( سِفر ) گويند .

الصَّفَر

الصَّفَر - گرسنگى ، - ( طب ) : بيمارى يَرقان .

صَفَر

صَفَر - ماه دوّم از سال قمرى بين محرم و ربيع الأوّل كه معمولا 29 روز است . اين كلمه گاهى ممنوع از صرف است .

الصَّفِر

الصَّفِر - ج أَصْفَار : خالى ، تهى .

الصَّفْراء

الصَّفْراء - مؤنث ( الأصْفَر ) است ، طلا ، زرد آب ، - ( ح ) : ملخ بعد از تخمگذارى .

الصَّفَرَان

الصَّفَرَان - - دو ماه محرّم و صفر از سال قمرى است .

الصَّفْرَاويّ

الصَّفْرَاويّ - صفراوى ، آنكه دهانش تلخ است ، « الضِّحْكَةُ الصَّفْراوِيَّة » : خندهء تحقير و كوچك كردن ديگران .

الصُّفْرَة

الصُّفْرَة - رنگ زرد مانند زر ، سياهى .

الصَّفْرة

الصَّفْرة - اسم مرة از ( صَفَرَ ) است ، گرسنگى و خالى بودن شكم .

الصِّفْرِد

الصِّفْرِد - ( ح ) : نام پرنده ايست كه ضرب المثل ترس است .

الصَّفْصَاف

الصَّفْصَاف - ( ن ) : درخت بيد ؛ « صَفْصَافُ السَّلَّالين » : چوب بيد كه از آن سبد سازند .

و « الصَّفْصَافُ المُسْتَحِي » : شاخه‌هاى زينتى بيد .

صَفْصَفَ

صَفْصَفَ - صَفْصَفَةً الأَمتعةَ : متاعها را در صفوف منظم مرتب كرد . اين كلمه در زبان متداول رايج است .

الصَّفْصَف

الصَّفْصَف - زمين هموار ؛ « قاعٌ صَفصَفٌ » :

زمين هموار و استوار .

صَفَعَ

صَفَعَ - - صَفْعاً ه : پس گردنى به او زد ، با كف دست او را زد .

الصَّفْعَة

الصَّفْعَة - اسم مرّه از ( صَفَعَ ) است .

صَفَّفَ

صَفَّفَ - تَصْفْيِفاً [ صفف ] الشّيءَ :

آن چيز را مرتب كرد ، - القَوْمَ :

مردم را به صف براى جنگ و غيره درآورد .

، - اللَّحْمَ : گوشت را به قطعات كشيده درآورد ، - السَّرْجَ : براى زين لبه آويخت ، - تِ الإِبلُ قوائِمَها : شتران به صف درآمدند ، - الطَّائِرُ جناحَيْه : پرنده بالهاى خود را پهن كرد و آنها را بدون حركت قرار داد .

صَفَقَ

صَفَقَ - - صَفْقاً ه : او را طورى زد كه صداى زدن آن شنيده مىشد ، - ه بِالسَّيفِ : با شمشير او را زد ، - لَه بِالبَيْع وَصَفَقَ عَلَى يَدِه و صَفَقَ يَدَه بِالبَيْعَة : دو دست خود را به علامت فروش قطعى به يكديگر زد ، - الطَّائرُ بِجَناحَيْه : پرنده بالهاى خود را