فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٤٦٢

الزِّنْجَفْر

در كار ، - ج أَزمَاع : لرزه ايست كه بهنگام قصد كارى بر اندام انسان افتد ، نگرانى و سرگردانى ، گره هايى كه بر روى شاخه‌هاى درخت انگور مىباشد كه از آن خوشه‌ها بيرون آيد ، انگشت اضافى ، مردم پست و فرومايه ؛ « هُو منَ الرَّعَاع و الزعَاعِ و الزمَعِ » :

او از مردم كوچه و بازار و فرومايه است ، آبراهه‌هاى تنگ و كوچك ، سيل كم .

الزُّمَّع

الزُّمَّع - آنكه در نياز شتاب نكند ، - ( ح ) :

زنبورى كه نيش ندارد .

الزُّمْعة

الزُّمْعة - پاره اى از چيزى .

الزَّمَعَة

الزَّمَعَة - ج زَمَع و زِمَاع : موى آويزان در پشت پائين پاى گوسفند يا آهو ، - ج أَزمَاع :

جوانه ى ريز .

الزِّمِكُّ

الزِّمِكُّ - مترادف ( الزِّمِكَّي ) است .

الزِّمِكَّى

الزِّمِكَّى - دُم پرنده يا بيخ دُم آن .

زَمَلَ

زَمَلَ - - زِمَالًا الأَعْرَجُ : مرد لنگ بر يكپاى خود لنگان راه رفت ، - - زَمْلًا الشيءَ : آن چيز را حمل كرد ، - الرفيقَ : دوست را پشت سر خود بر روى ستور سوار كرد ، - الرجُلَ : از آن مرد پيروى كرد ، - زُمُولًا تِ القوسُ : كمان صدا كرد .

زَمَّلَ

زَمَّلَ - تَزْمِيلًا الشيءَ بثوبه أو في ثوبه : آن چيز را با جامه يا در جامه ى خود پيچيد ، - الشيءَ :

آن چيز را پنهان كرد .

الزِّمْل

الزِّمْل - بار ، آنكه پشت سر ديگرى بر روى ستور سوار باشد .

الزُّمْلَة

الزُّمْلَة - دوستى ، رفاقت ، گروه .

زَمَّمَ

زَمَّمَ - تَزْمِيماً [ زمّ ] الجِمَالَ : شتران را مهار بست .

الزَّمَم

الزَّمَم - ؛ « داري مِنْ دَارِه زَمَمٌ » : خانه ى من به خانه ى او نزديك است ؛ « امْرُ القَومِ زَمَمٌ » :

امور و نظرات آن قوم نزديك بهم است ؛ « وَجْهِي زَمَم بَيْتِه » : روبروى من خانه ى او مىباشد .

زَمِنَ

زَمِنَ - - زَمَناً و زُمْنَةً : بيمارى او طول كشيد .

الزَّمَن

الزَّمَن - ج أَزْمَان و أَزْمُن : زمان ، وقت ، زمان چه دراز باشد و چه كوتاه .

الزَّمِن

الزَّمِن - ج زَمِنُون : آنكه به بيمارى مزمن دچار شده باشد .

الزَّمَنَة

الزَّمَنَة - مترادف ( الزَّمَان ) است .

الزَّمَنِيّ

الزَّمَنِيّ - آنچه كه ويژه ى زمان يا روزگار باشد ، عبور كننده و نابود شده .

زَمْهَرَ

زَمْهَرَ - زَمْهَرَةً [ زمهر ] تِ العينُ : بر اثر خشم چشم سرخ شد ، - تِ الجراحُ او البُثورُ : خون در زخم يا دانه‌هاى چركى فاسد شد .

الزَّمْهَرِير

الزَّمْهَرِير - [ زمهر ] : سختى سرما .

الزُّمُورَة

الزُّمُورَة - مترادف ( الزَّمَارَة ) است .

الزَّمُوع

الزَّمُوع - شتابان ، شتابنده .

الزَّمُّولَةُ

الزَّمُّولَةُ - « زَمُّولَةُ الإبْريقِ » : لوله ى آفتابه . اين واژه در زبان متداول رايج است .

الزَّمِيت

الزَّمِيت - ج زُمَتَاء : مرد بزرگوار و با وقار .

الزِّمَّيْت

الزِّمَّيْت - مترادف ( الزَّمِيت ) است .

الزَّمِير

الزَّمِير - كوتاه ، ج زِمَار ؛ « غناءٌ زَميرٌ » : آوازى خوش .

الزَّمِّير

الزَّمِّير - ( ح ) : گونه اى ماهى است كه بر پشت خار درشتى دارد و اغلب در آبهاى رودخانه وجود دارد .

الزِّمِّير

الزِّمِّير - ( ح ) : مترادف ( الزَّمِّير ) است .

الزَّمِيع

الزَّمِيع - ج زُمَعَاء : شتابان ، شتابنده ، دلير پر توان و قاطع ، خوب رأى .

الزَّمِيل

الزَّمِيل - ج زُمَلَاء : رديف ، رفيق سفر ، همكار ؛ « هو زَمِيلي فى التَّعْلِيم » : او همكلاسى يا همشاگردى من است .

الزَّمِين

الزَّمِين - ج زَمْنَى و زَمَنَة : مترادف ( الزَّمِن ) است .

زَنَى

زَنَى - - زِنًى و زِنَاءً [ زني ] : زنا كرد .

زَنَّي

زَنَّي - تَزْنِيَةً [ زني ] ه : به او نسبت زنا داد و گفت ( يا زَانِي ) : اى زناكار .

الزِّنَى

الزِّنَى - [ زني ] : زنا كردن ، خيانت به همسر .

الزِّناء

الزِّناء - [ زني ] : مترادف ( الزِّنَى ) است .

الزَّنَّاءَة

الزَّنَّاءَة - [ زني ] : زنى كه بسيار زنا كند .

الزِّنَاد

الزِّنَاد - جمع ( الزَّنْد ) است ؛ « حَجَرُ الزِّناد » :

سنگ چخماق ؛ « وَرَتْ بِكَ زِنَادِي » : اين تعبير را به كسى كه نياز ديگرى را برآورد گويند يعنى فندك من از تو روشن شد ، - ج أزْندَة :

چخماق تفنگ .

الزُّنَّار

الزُّنَّار - ج زَنَانِير : زُنّار كه برگردن آويزند . اين واژه يونانى است .

الزُّنَّارَة

الزُّنَّارَة - مترادف ( الزُّنَّار ) است . اين واژه يونانى است .

الزَّنْبَار

الزَّنْبَار - ( ح ) : مگس گزنده .

الزُّنْبُر

الزُّنْبُر - [ زنبر ] : مرد سبكبال و ظريف ، مرد حاضر جواب .

الزُّنْبُرُك

الزُّنْبُرُك - فنر يا زنبورك ساعت . نام ديگر آن ( النَّابِض ) است . اين واژه فارسى است .

الزَّنْبَق

الزَّنْبَق - ج زَنَابِق ( ن ) : گياهى است از تيره ى زنبقيها ، گل زيبا و خوشبوئى به رنگ سفيد دارد . اصل اين گياه از خاورميانه بويژه لبنان است ، روغن ياسمين ، ني يا قره ني ؛ « امُّ زَنْبَق » : شراب .

الزَّنْبَقَة

الزَّنْبَقَة - ( ن ) : واحد ( الزَّنْبَق ) است ، پاره ى كوچكى از زيورآلات كه بر خود بياويزند .

الزُّنْبُور

الزُّنْبُور - [ زنبر ] : مترادف ( الزنبُر ) است ، - ج زَنَابِير ( ح ) : حشره ى زنبور كه نيشى سخت و دردآور دارد .

الزُّنْبُورة

الزُّنْبُورة - ( ح ) : واحد ( الزنْبُور ) است .

الزَّنْبِير

الزَّنْبِير - ( ح ) : مگس گزنده .

الزَّنْبِيل

الزَّنْبِيل - ج زَنَابِيل [ زنبل ] : زنبيل ، سبد ، كيسه ، انبان .

الزَّنْبِيل

الزَّنْبِيل - ج زَنابيل : مترادف ( الزَّنْبِيل ) است .

الزَّنْج

الزَّنْج - ج زُنُوج : نژادى از مردم سودان .

الزِّنْج

الزِّنْج - ج زُنُوج : مترادف ( الزَّنج ) است .

الزَّنْجَار

الزَّنْجَار - ( ك ) : زنگ خوردگى مس ، زنگار . اين واژه فارسى است .

الزَّنْجَبِيل

الزَّنْجَبِيل - ( ن ) : زنجفيل ، گياهى است علفى كه اصل آن از هند است . ريشه‌هاى آن در زمين مىرويد و مزه ى آن تند و تيز است . اين واژه فارسى است ، مي .

زَنْجَرَ

زَنْجَرَ - زَنْجَرَةً [ زنجر ] : آن مرد ناخن شستش را به ناخن سبابه اش زد ، - ه : او را با زنجير بست .

الزُّنْجُفْر

الزُّنْجُفْر - ( ك ) : شنگرف . معدنى است نرم به رنگ سرخ كه با كشيدن آن بر روى آهن از زنگار و زنگ خوردگى آهن جلوگيرى كنند اين واژه فارسى است .

الزِّنْجَفْر

الزِّنْجَفْر - ( ك ) : مترادف ( الزُّنْجُفر ) است .