فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣٩

ارْتَجَعَ

زمان بخواهند به آب وارد شوند .

الأَرْبع

الأَرْبع - [ ربع ] : مؤنث ( الأربعة ) است ؛ « ارْبَعُ نِسَاءٍ » : چهار زن ؛ « الرياحُ الأَرْبَع » : بادهاى چهارگانه ( صبا ، دبور ، جنوب و شمال ) ؛ « ذَواتُ الأَرْبَع » : حيوانات چهارپا ، چارپايان ؛ « امّ ارْبع و ارْبَعِين » : به واژهء ( امّ ) رجوع شود .

الأُرْبُعاء [ ربع ] ( ب ) : ستونى از ستونهاى خانه .

الأَرْبُعاء

الأَرْبُعاء - مثناها أَرْبُعَاوان و جمعها أَرْبُعَاءَات و أَرْبُعَاوَات [ ربع ] : روز چهارشنبه .

الأَرْبَعَاء

الأَرْبَعَاء - [ ربع ] : مرادف ( الأربُعاء ) است .

الأَرْبِعَاء

الأَرْبِعَاء - [ ربع ] : مرادف ( الأربُعاء ) است .

الأَرْبَعَة

الأَرْبَعَة - [ ربع ] ( ع ح ) : چهار ، عدد چهار .

الأَرْبَعُون

الأَرْبَعُون - [ ربع ] : چهل .

الإرْبِيَان

الإرْبِيَان - [ أرب ] ( ح ) : گونه‌اى خرچنگ دريائى كه به نام ( القُرَيْدِس ) معروف است .

الأُرْبِيَّة

الأُرْبِيَّة - [ ربو ] : خانوادهء مرد و پسر عموهايش ، - ( ع ا ) : قسمت بالاى ران كه به شكم وصل مىشود .

ارْتَابَ

ارْتَابَ - ارْتِيَاباً [ ريب ] من الشيء : در آن چيز شك كرد ، - بفلان : از فلانى چيزى ديد كه باعث شك او گرديد ، به او تهمت زد .

ارْتَاحَ

ارْتَاحَ - ارْتِيَاحاً [ روح ] : خوشحال و شادمان شد ؛ « ارتاحَ لِلمعرُوفِ » : از كار نيك شادمان شد ، آرامش به خود گرفت . اين تعبير در زبان متداول رايج است ، - اللَّهُ لهُ برحمتهِ : خداوند او را از بلا دور كرد .

ارْتَادَ

ارْتَادَ - ارْتِيَاداً [ رود ] الشيءَ : آن چيز را خواست ، - المكانَ : بسوى آن مكان رفت .

ارْتَاشَ

ارْتَاشَ - ارْتِيَاشاً [ ريش ] : حال او خوب شد ، - السّهمَ : بر نوك پيكان پر چسبانيد .

ارْتَاضَ

ارْتَاضَ - ارْتِيَاضاً [ روض ] المهرُ : كرهء اسب رام شد ؛ « ارتاضتِ ألقَوافي الصّعبة لِلشّاعِر » :

قافيه‌هاى سخت براى آن شاعر آسان شد .

ارْتَاع

ارْتَاع - ارْتِيَاعاً [ روع ] منهُ و لهُ : از او ترسيد ، - لِلخَبَر : از آن خبر خوشحال شد .

ارْتَاغَ

ارْتَاغَ - ارْتِيَاغاً [ روغ ] هُ : با حيله و مكر خواستار آن شد .

ارْتَأَى

ارْتَأَى - ارْتِئاءً [ رأي ] الأمرَ : در آن كار تأمل كرد ، به آن امر مشكوك شد ، به چاره‌جوئى آن امر پرداخت ، - رأيَه : رأى و نظر وى بسان نظر او بود .

ارْتَأَسَ

ارْتَأَسَ - ارْتِئَاساً [ رأس ] : رئيس شد ، - هُ :

گردن او را گرفت و بسوى زمين سرازير كرد ، - الشيءَ : بر سر آن چيز سوار شد .

أَرْتَبَ

أَرْتَبَ - ارْتَاباً [ رتب ] : به پا خاست و راست ايستاد ، - الغلامُ الكعبَ : آن جوان طاس بازى را راست نشاند .

ارْتَبَّ

ارْتَبَّ - ارْتِبَاباً [ ربّ ] الولدَ : آن پسر را تربيت و بزرگ كرد تا بالغ شد .

أُرْتُبَّ

أُرْتُبَّ - [ ربّ ] العنبُ : انگور پخته شد تا رب شود .

ارْتَبَى

ارْتَبَى - ارْتِبَاءً [ ربو ] هُ في كذا : به او علاوه بر آنچه كه داشت چيزى افزود .

الارْتِبَاط

الارْتِبَاط - [ ربط ] : مص ، رابطه و پيوستگى ؛ « ضابِطُ الارْتِبَاطِ فى الجيش » : افسر رابط ميان فرماندهان و ساير افسران .

ارْتَبَطَ

ارْتَبَطَ - ارْتِبَاطاً [ ربط ] في الحبل : به ريسمان خود را پيوست و به آن آويخت ، - فَرَساً :

اسب را براى بستن گرفت ، - بِكَذَا : به چيزى خود را بست ، با او پيوستگى داشت .

ارْتَبَعَ

ارْتَبَعَ - ارْتِبَاعاً [ ربع ] الجملُ : آن شتر از گياهان بهارى چريد و فربه شد ، - بِالمكانِ :

در فصل بهار در آن مكان اقامت گزيد .

ارْتَبَقَ

ارْتَبَقَ - ارْتِبَاقاً [ ربق ] في الحبالة : در دام افتاد ، - فى الأمرِ : در آن كار افتاد .

ارْتَبَكَ

ارْتَبَكَ - ارْتِبَاكاً [ ربك ] الأمرُ : آن امر درهم برهم شد ، - الصيدُ فى الحِبَالة : آن شكار در دام سرگردان شد ، - فى الأمْرِ : در آن كار گرفتار شد و از آن رهائى نيافت ، - فى الوَحْل : در گل و لاى فرو افتاد ، - فى كلامِه : در سخن خود درمانده شد .

ارْتَبَلَ

ارْتَبَلَ - ارْتِبَالًا [ ربل ] مالُهُ : ثروت و دارائى او بسيار شد .

ارْتُتِجَ

ارْتُتِجَ - ارْتِتَاجاً [ رتج ] : به معناى ( ارتِجَ ) : سخن بر او پوشيده شد مىباشد .

ارْتَتَقَ

ارْتَتَقَ - ارْتِتَاقاً [ رتق ] الشيءُ : آن چيز التيام پيدا كرد .

ارْتَتَمَ

ارْتَتَمَ - ارْتِتَاماً [ رتم ] : مرادف ( ارْتَمَ ) و به معناى نخ بستن به سرانگشت براى يادآورى مطلبى مىباشد .

ارْتَثَأَ

ارْتَثَأَ - ارْتِثَاءً [ رثأ ] اللبنُ : شير بسته و سفت شد ، - الرّثيثَةَ : شير ترش نوشيد ، - عليهم الأمرُ :

كار بر آنها آشفته شد ، - في رأيه : در رأى خود دچار آشفتگى شد .

أَرْتَجَ

أَرْتَجَ - ارْتَاجاً [ رتج ] البابَ : درب را محكم بست ، - الثَّلْجُ : برف پيوسته آمد و انباشته شد ، - الخصبُ : زمين پر بار و بركت شد ، - تِ الدجَاجَةُ : شكم مرغ پر از تخم شد ، - البحرُ : دريا طوفانى شد .

أُرْتِجَ

أُرْتِجَ - [ رتج ] على الخطيب : سخنران هنگام سخن زبانش بسته شد .

ارْتَجَّ

ارْتَجَّ - ارتِجَاجاً [ رجّ ] البحرُ : دريا طوفانى و پر موج شد ، - الشيءُ : آن چيز تكان خورد و يا لرزيد ، - الكلامُ : سخن نامفهوم و پوشيده شد .

ارْتَجَى

ارْتَجَى - ارتِجَاءً [ رجو ] فلاناً : به او اميدوار شد ، - الشيءَ : به آن چيز اميد داشت .

الارْتِجَال

الارْتِجَال - [ رجل ] : مص ، گفتار يا انجام كار بدون آمادگى قبلى .

الارْتِجَاليّ

الارْتِجَاليّ - [ رجل ] : آنچه كه گفته شود يا انجام شود بدون آمادگى قبلى ؛ « كلامٌ ارتجاليّ و سِيَاسَةٌ ارتجاليَّة » : سخن را به بديهه گفتن و سياستى را بدون اطلاع قبلى ارائه دادن .

ارْتَجَحَ

ارْتَجَحَ - ارْتِجَاحاً [ رجح ] في الأُرْجوحة : هنگام نشستن بر تاب كج شد .

ارْتَجَزَ

ارْتَجَزَ - ارْتِجَازاً [ رجز ] : ارجوزه خواند ، رجزخوانى كرد .

ارْتَجَسَ

ارْتَجَسَ - ارْتجَاساً [ رجس ] تِ السماءُ : آسمان غريد ، - البناءُ : ساختمان تكان خورد و لرزيد و از آن صدا برخاست .

ارْتَجَعَ

ارْتَجَعَ - ارْتِجَاعاً [ رجع ] اليَّ الشيءَ : آن چيز را به من برگردانيد ، - هُ : آن چيز را بازگردانيد ، - على الغَريم : وام را از بدهكار مطالبه كرد ، - تِ المرأة جلبابَهَا : آن زن چادر