فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣٤
أَدْغَلَ
ادَّثَرَ
ادَّثَرَ - ادثَاراً [ دثر ] : دارائى بسيار بدست آورد ، - الثَوْب : جامه را پوشيد يا بدور خود پيچيد .
أَدْجَى
أَدْجَى - إِدْجَاءً [ دجو ] الليلُ : شب تاريك شد ، - البيتَ : پردهء خانه را آويخت و فروهشته كرد .
أَدْجَنَ
أَدْجَنَ - إِدْجَاناً [ دجن ] الليلُ : شب سياه و تاريك شد ، - تِ السماءُ : آسمان پيوسته باريد ، - المطرُ و الحُمّى : باران و تب همواره وجود داشت ، - القومُ : آن قوم در تاريكى قرار گرفتند يا به جاى تاريك رسيدند .
الأَدْجَن
الأَدْجَن - م دَجْنَاء ، ج دُجْن [ دجن ] : تيره و سياه رنگ ؛ « ليلٌ ادْجَن » : شبى تاريك .
ادْجُوْجَى
ادْجُوْجَى - ادْجِيجَاءً [ دجو ] : به معناى ( ادْجَى ) تاريك شد است .
ادْجَوْجَنَ
ادْجَوْجَنَ - ادْجِيجَاناً [ دجن ] اليومُ : آن روز تيره رنگ شد .
أَدْحَضَ
أَدْحَضَ - إِدْحَاضاً [ دحض ] الحُجَّةَ : حجت را باطل كرد ، - الرِّجلَ : پاى را لغزانيد .
الأُدْحُوَّة
الأُدْحُوَّة - [ دحي ] : تخم شترمرغ در ريگستان .
الأُدْحِيّ
الأُدْحِيّ - [ دحي ] : مرادف ( الأُدْحُوة ) است .
الإدْحِيّ
الإدْحِيّ - [ دحي ] : مرادف ( الأُدْحِيّ ) است .
الأُدْحِيَّة
الأُدْحِيَّة - [ دحي ] : مرادف ( الأدْحِيّ ) است .
ادَّخَرَ
ادَّخَرَ - ادِّخَاراً [ دخر ] الشيءَ : آن چيز را ذخيره كرد ، پسانداز كرد .
أَدْخَلَ
أَدْخَلَ - إِدْخَالًا و مُدْخَلًا [ دخل ] هُ : آن چيز را داخل كرد ، - تَغْييراً على كذا : در آن تغييراتى ايجاد كرد ؛ « ادْخَلَ تعديلاتٍ على القَانُون » :
برخى از مواد قانونى را اصلاح كرد .
ادَّخَلَ
ادَّخَلَ - ادِّخَالًا [ دخل ] : به معناى ( دَخَلَ ) است .
أَدْخَنَ
أَدْخَنَ - إِدْخَاناً [ دخن ] تِ النارُ : دود از آتش بالا رفت .
ادَّخَنَ
ادَّخَنَ - ادِّخَاناً [ دخن ] تِ النارُ : آتش دود كرد .
الأَدْخَن
الأَدْخَن - [ دخن ] : آنكه به رنگ كدر و سياه مانند دود در آمده باشد .
أَدَرَّ
أَدَرَّ - إِدْرَاراً [ درّ ] تِ الناقةُ : شير آن ماده شتر بسيار و روان شد ؛ « ادَرَّ اللَّهُ لك اخلافَ الرزق » : خداوند روزى بسيار به تو دهد ، - تِ الريّحُ السّحابَ : بادها ابر آوردند ، - الشيءَ : آن چيز را تكان داد ، - المغزلَ : آن دوك را بسيار چرخانيد ، - عليهِ الضربَ : پياپي او را زد .
أدْرَى
أدْرَى - إِدْرَاءً [ دري ] الرجلَ بكذا : آن مرد را به چيزى آگاه كرد ؛ « و ما ادْراكَ ما يحدُثْ » :
كسى چه مىداند كه چه پديد مىآيد ؛ « ما ادْراكَ بِذلِك ؟ » : آيا تو آن را مىدانى .
ادَّرَى
ادَّرَى - ادِّرَاءً [ دري ] الصيدَ : خود را پنهان كرد و شكار را فريفت .
الأَدْرَاج
الأَدْرَاج - [ درج ] : جمع ( الدَّرَج ) است ؛ « ذَهَبَ دَمُهُ ادراج الرّياح » : خون او به هدر رفت ، انتقام او گرفته نشد .
ادَّرَأَ
ادَّرَأَ - ادِّرَاءً [ درأ ] الصّيدَ و للصيدِ : شكارچى براى شكار كردن خود را در پشت چيزى پنهان كرد .
أَدْرَجَ
أَدْرَجَ - إِدْرَاجاً [ درج ] الثوبَ أو الكتابَ : جامه يا كتاب را بست يا پيچيد ، - الشيءَ فى الشيءِ : چيزى را داخل چيزى قرار داد .
أَدْرَدَ
أَدْرَدَ - إِدْرَاداً [ درد ] هُ : دندانهايش را ريخت ، - اسْنَانَهُ : دندانهايش را ريخت .
الأَدْرَد
الأَدْرَد - م دَرْداء ، ج دُرْد [ درد ] : آنكه بىدندان باشد .
أَدْرَسَ
أَدْرَسَ - إِدْرَاساً [ درس ] هُ الكتابَ : كتاب را به او درس داد .
أَدْرَعَ
أَدْرَعَ - إِدْرَاعاً [ درع ] : زره پوشيد ، - الليلَ :
داخل تاريكى شب شد ، - الشهرُ : ماه از نيمه گذشت .
ادَّرَعَ
ادَّرَعَ - ادرَاعاً [ درع ] : مرادف ( ادْرع ) است .
الأَدْرَع
الأَدْرَع - م دَرْعَاء ، ج دُرْع [ درع ] : دام يا ستور كه سر آن سياه و بقيهء اندام آن سفيد باشد .
أَدْرَكَ
أَدْرَكَ - إِدْرَاكاً [ درك ] الشيءُ : هنگام آن چيز رسيد ، - الولدُ : آن پسر بالغ شد ، - الثمرُ : ميوه رسيده شد ، - الشيءَ : به آن چيز پيوست ، - المسألةَ : آن مسأله را دانست و به آن پى برد ، - الشيءَ ببصره : آن چيز را با چشم خود ديد ، - بثأرِه : خونبهاى او را گرفت .
ادَّرَكَ
ادَّرَكَ - ادِّرَاكاً [ درك ] هُ : به او پيوست و ملحق شد .
الإدْرَاك
الإدْرَاك - مص ، نيروى درك كردن ، فهميدن و تشخيص دادن ؛ « سِنُّ الإدراكِ » :
سن بلوغ .
أَدْرَمَ
أَدْرَمَ - إِدْرَاماً [ درم ] الصبيُّ : دندانهاى شيرى آن كودك افتاد تا بجاى آن دندانهاى ديگرى درآيد .
الأَدْرَم
الأَدْرَم - م دَرْماء ، ج دُرْم [ درم ] : آنكه دندان نداشته باشد ، آنچه كه گوشت و پوست روى آن را بپوشاند .
أَدْرَنَ
أَدْرَنَ - إِدْرَاناً [ درن ] الثوبُ : آن جامه چرك شد ، - الثوبَ : جامه را چرك كرد .
الأَدْسَم
الأَدْسَم - م دَسْماء ، ج دُسْم و دُسُم [ دسم ] : آنچه كه بسيار چرب يا پر پيه باشد .
ادَّعَى
ادَّعَى - ادعَاءً [ دعو ] الشيءَ : آن چيز را تمنّا و ادعا كرد ، آن چيز را حق خود پنداشت ، - بهِ : آن را به خود نسبت داد و حق خود پنداشت ، - الى غير ابيه : خود را به غير پدرش نسبت داد : - عليه : بر عليه او دادخواهى كرد ، - فى الحرب : شعار در جنگ داد و گفت من فلان پسر فلانى مىباشم .
الادِّعَاء
الادِّعَاء - ج ادِّعَاءَات [ دعو ] : ادّعا ، دادخواهى نزد قاضى ، محاكمه .
الأَدْعَج
الأَدْعَج - م دَعْجَاء ، ج دُعْج [ دعج ] : آنكه داراى چشمان درشت و سياه باشد ؛ « ليلٌ ادعج » : شبى سياه .
الأَدْعَر
الأَدْعَر - [ دعر ] من الزناد : آتش زنه كه آتش ندهد .
ادَّعَمَ
ادَّعَمَ - ادِّعَاماً [ دعم ] : بر ستون تكيه داد .
الأَدْعَم
الأَدْعَم - م دَعْمَاء ، ج دُعْم [ دعم ] من الجيل :
اسب سينه سفيد .
الأُدْعُوَّة
الأُدْعُوَّة - [ دعو ] : معما و چيستان .
الأُدْعِيَّة
الأُدْعِيَّة - [ دعو ] : مرادف ( الأدعُوَّة ) است .
ادْغَامَّ
ادْغَامَّ - ادْغِيمَاماً [ دغم ] الفرسُ : صورت اسب بيش از ساير اندامش سياه شد .
أَدْغَشَ
أَدْغَشَ - إِدْغاشاً [ دغش ] : به تاريكى درآمد - تِ الدنْيا : شب آمد .
أَدْغَلَ
أَدْغَلَ - إِدْغَالًا
الرجلُ : به جاى