فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣٩٩
دَهَس
« دَمِيمُ الخِلْقة » : بدريخت و بدهيكل .
الدَّمِيمَة
الدَّمِيمَة - ج دَمَائِم : مؤنث ( الدَّميم ) است .
دَنَّ
دَنَّ - - دَنّاً [ دنّ ] الذبابُ : مگس صدا كرد ، - دَنيناً الرجُلُ : آن مرد نغمه و زمزمه كرد ، سخن گفت كه مفهوم نشد .
الدَّنّ
الدَّنّ - ج دِنَان : خمرهء بزرگ .
دَنَا
دَنَا - يَدْنُو دُنُوّاً و دَنَاوَةً [ دنو ] للشيء و منهُ و اليهِ : به آن چيز نزديك شد ، - بهِ مِن كَذا : او را به آن چيز نزديك كرد .
دَنَّى
دَنَّى - تَدْنِيَةً [ دنو ] هُ : او را نزديك كرد ، - في الأُمور : كارهاى كوچك و بزرگ را دنبال كرد .
الدَّنَاءَة
الدَّنَاءَة - [ دنأ ] : بيچارگى و خسيسى و مذلَّت .
الدَّنَاوَة
الدَّنَاوَة - [ دنو ] : مص ، نزديكى و خويشاوندى .
دَنَأَ
دَنَأَ - - دُنُوءَةً و دَنَاءَةً [ دنأ ] : ذليل و خسيس شد .
دَنَّأَ
دَنَّأَ - تَدْنِئَةً [ دنأ ] هُ : او را پست و خوار كرد .
دَنئَ
دَنئَ - - دَنَأَ [ دنأ ] الرجُلُ : آن مرد دست خود را بر سينه نهاد .
دَنُؤَ
دَنُؤَ - - دُنُوءَةً و دَنَاءَةً [ دنأ ] : مترادف ( دَنَأَ ) است .
الدَّنْأَى
الدَّنْأَى - مؤنث ( الأَدْنَأ ) است .
الدَّنْج
الدَّنْج - چركى موم يا شمع .
دَنْدَلَ
دَنْدَلَ - دَنْدَلَةً هُ : آن چيز را آويخت تا آويخته شد . اين تعبير در زبان روز متداول است .
دَنْدَنَ
دَنْدَنَ - دَنْدَنَةً [ دندن ] الذبابُ : مگس صدا كرد و طنين انداخت ، - الرجُلُ : آن مرد نغمه و زمزمه كرد ولى سخنى از او مفهوم نشد ، - حولَ الماءِ : در پيرامون آب گشت ، - الرجُلُ : آن مرد بسيار گِله كرد .
اين تعبير در زبان روز متداول است .
دَنَّرَ
دَنَّرَ - تَدْنِيراً [ دنر ] : الدينارَ : دينار ضرب كرد ، - الوَجهُ : چهره نورانى شد و مانند دينار درخشيد .
دُنِّرَ
دُنِّرَ - دينارهاى او بسيار شد .
دَنِسَ
دَنِسَ - - دَنَساً و دَنَاسَةً عِرْضُهُ أو ثوبُه أو خُلْقُهُ : آبرو يا جامه يا اخلاق او آلوده به بدى يا عيب و نقص شد .
دَنَّسَ
دَنَّسَ - تَدْنِيساً هُ : او را بد و ناپسند كرد ، آن را چرك كرد .
الدَّنَس
الدَّنَس - مص ، - ج أَدناس : چركى ؛ « الحَبَل بِلا دَنَس » : اشاره به مريم عذراء مادر حضرت مسيح است .
الدَّنِس
الدَّنِس - ج أَدْنَاس و مَدَانِيس : آنكه آبروى او لكه‌دار يا جامه‌ى او چرك يا اخلاق او ناپسنديده باشد .
دَنِفَ
دَنِفَ - - دَنَفاً المريضُ : بيمارى مريض سخت و نزديك به مرگ شد ، - تِ الشمسُ :
خورشيد بسوى غروب رفت و زرد رنگ شد ، - الأمرُ : آن كار نزديك شد .
الدَّنَف
الدَّنَف - مص ، بيمارى سنگين و هميشگى .
الدَّنِف
الدَّنِف - ج أَدْنَاف : آنكه بيمارى وى را رها نكند .
الدَّنِفَة
الدَّنِفَة - ج دَنِفَات : مؤنث ( الدَّنِف ) است .
دَنِقَ
دَنِقَ - - دَنَقاً و دَنِيقاً : از سختى سرما مرد ، - عندَ فُلانة : آن زن دل او را ربود و دلباخته‌ى او شد .
دَنَّقَ
دَنَّقَ - تَدْنِيقاً : از سرما مرد .
دَنْكَزَ
دَنْكَزَ - دَنْكَزَةً الرجُلُ : سر خود را تكان داد و از فرط شرم و جز آن بسوى زمين فروافكند .
اين واژه در زبان روز متداول است .
الدُّنُوّ
الدُّنُوّ - [ دنو ] : نزديكى .
دَنيَ
دَنيَ - يَدْنَى دَنًا و دَنَايَةً [ دنو ] : ناتوان و فرسوده شد .
الدَّنِيُّ
الدَّنِيُّ - ج أَدْنِيَاء [ دنو ] : ناتوان و فرسوده .
الدُّنْيا
الدُّنْيا - [ دنو ] : مؤنث ( الأَدْنَى ) است ، - ج دُنًى : زندگى كنونى ، اين واژه متناقض ( الآخرة ) است ؛ « أقام الدُّنْيا وَاقْعَدَها » : زمين و زمان و همه چيز را جنبانيد .
الدُّنْيَاويّ
الدُّنْيَاويّ - نسبت به ( الدنْيا ) است .
الدَّنيء
الدَّنيء - ج أَدْنَاء و دُنَئَاء [ دنأ ] : خوار و ذليل و خسيس .
الدَّنِيئَة
الدَّنِيئَة - [ دنأ ] : مؤنث ( الدَّنِيء ) است ، نقيصه و كمبود .
الدَّنِّيَّة
الدَّنِّيَّة - [ دنّ ] : كلاه دراز ، قلنسوة كه بسان ( دَنّ ) مىباشد .
الدَّنِيق
الدَّنِيق - مص ، - ج دُنُق : مرد بخيل كه در كارها بخل ورزد .
الدُّنْيَوِيّ
الدُّنْيَوِيّ - [ دنو ] : نسبت به ( الدنيا ) است .
الدُّنْيِيّ
الدُّنْيِيّ - نسبت به ( الدنيا ) است .
دَهَى
دَهَى - - دَهْياً [ دهي ] فلاناً : فلانى را به زيركى توصيف كرد ، از او عيبجوئى و انتقاد كرد ، بلائى به او رسانيد ، - - دَهْياً هُ :
با نيريك به او حيله زد .
دَهَّى
دَهَّى - تَدْهِيَةً [ دهي ] فلاناً : مترادف ( دَهَاه ) است .
الدَّهَاء
الدَّهَاء - [ دهي ] : زيركى و هوشيارى ، نيرنگ و فريب .
الدِّهَاق
الدِّهَاق - من الكؤُوس : جامهاى پُر .
الدِّهَان
الدِّهَان - رنگ آميزى ، روغنكارى ، پوست سرخ ، جاى ليز .
الدَّهَّان
الدَّهَّان - روغنگير ، روغن فروش .
الدِّهَانة
الدِّهَانة - فن رنگ آميزى با رنگهاى روغنى .
الدَّهْجَة
الدَّهْجَة - كار بزرگى كه شايسته‌ى ديدن باشد . اين تعبير در زبان روز متداول است .
دَهَرَ
دَهَرَ - - دَهْراً القومَ و بالقوم أمرُ مكروه : بر آن قوم پيشامد سختى وارد شد .
الدَّهْر
الدَّهْر - ج أَدْهُر و دُهُور : مدت محدود ، روزگار دراز ، بلا ، چيره‌گى ، عادت ، پايان ؛ « الى آخر الدهْر » : تا پايان روزگار ؛ « الى دَهْرِ الداهِرين » : براى ابد و هميشه ؛ « دَهْرُ الإنسان » : زمانى كه انسان در آن زندگى مىكند و آن را ( العَصْر ) نيز گويند ؛ « بناتُ الدهْرِ » : سختيها ، آزمايشها ؛ « صروفُ الدهْرِ او تصاريف الدهْرِ » : گردش روزگار و حوادث آن .
الدُّهْريّ
الدُّهْريّ - آنكه بسيار سالمند و پير شده باشد .
الدَّهْرِيّ
الدَّهْرِيّ - مُلحِد كه مُنكِر وجود خدا و آفريدگار جهان باشد .
الدَّهْرِيَّة
الدَّهْرِيَّة - فرقه‌اى از كافران دهرى .
دَهَس
دَهَس - - دَهْساً : با شدت لگد ماليد ؛ « دَهَسَتْهُ السيَّارةُ » : اتومبيل او را به سختى زير