فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣٩٠

الدَّرِين

بر اثر پيرى و سالخوردگى شكست .

الدَّرْص

الدَّرْص - ج أَدْرَاص و دِرَصَة و دِرْصَان و دُرُوص و أَدْرُص ( ح ) : بچه‌ى موش و گربه و خرگوش و مانند آنها .

الدِّرْص

الدِّرْص - ج أَدْرَاص و دِرَصَة و دِرْصَان و دُرُوص و أَدْرُص ( ح ) : مترادف ( الدَّرْص ) است .

الدَّرْصَاء

الدَّرْصَاء - « ناقةٌ دَرْصاء » : ماده شترى كه دندانهايش بر اثر پيرى شكسته باشد .

دَرَّعَ

دَرَّعَ - تَدْرِيعاً [ درع ] هُ : او را زره آهنين پوشانيد ، - المَرأةَ : بر تن آن زن پيراهن پوشانيد .

الدِّرْع

الدِّرْع - ج دُرُوع و أَدْرُع : زره كه از حلقه‌هاى ريز فولادى بافته مىشود و در قديم بهنگام جنگ آن را روى لباسها بر تن مىكردند .

اين واژه مؤنث است و گاهى مذكر به كار مىرود ؛ « دِرْعُ المَرْأَةِ » . ج أدراع : پيراهن زن كه در خانه بر تن كند . اين واژه مذكر است .

الدَّرِع

الدَّرِع - من العشب : گياه تر و تازه .

الدُّرْعَة

الدُّرْعَة - ج دُرَع : ليفى كه با آن روى نخل خرما را پوشانند .

الدِّرْعِيَّة

الدِّرْعِيَّة - ج دَرَاعيّ : پيكانهائى كه در زره‌ها نفوذ كنند .

دَرَّفَ

دَرَّفَ - تَدْرِيفاً هُ : او را برگردانيد . اين واژه در زبان متداول رايج است .

الدَّرْفَة

الدَّرْفَة - ج دِرَف عند العامَّة : يكى از پاشنه‌هاى درب . اين واژه در زبان متداول رايج است و فصيح آن ( الصِّفق ) است .

الدَّرَقَة

الدَّرَقَة - ج دَرَق : سپرى كه از پوست بدون چوب ساخته شده باشد .

دَرَّكَ

دَرَّكَ - تَدْرِيكاً [ درك ] المَطَرُ : ريزش باران ادامه يافت ، - فُلاناً بِالشَيءِ : فلانى را زير نظر و وابسته به چيزى قرار داد .

الدَّرْك

الدَّرْك - مترادف ( الدرَك ) است .

الدَّرَك

الدَّرَك - ملحق شدن ، پيوست ، تبعيت ، انتهاى گودى چيزى ؛ « بَلَغَ الغوَّاصُ دَرَكَ البحرِ » : غواص به تهِ دريا رسيد ؛ « رجالُ الدَّرَك » : نيروى نظامى موسوم به ژاندارمرى ، ژاندارمها .

دَرْكَبَ

دَرْكَبَ - دَرْكَبَةً [ دركب ] هُ : آن چيز را غلطانيد . اين واژه در زبان متداول رايج است .

الدَّرَكَة

الدَّرَكَة - ج دَرَكَات : درجه‌ى عقب گرديدن است نه بالا رفتن ، در مقابل اين كلمه درجه‌ى صعود يا بالا رفتن است ؛ « الجَنَّة دَرَجَاتٌ و النارُ دَرَكَات » : بهشت درجات است و دوزخ دركات ؛ « دَرَجَاتُ الحياةِ و دَرَكاتُ الموت » : درجات زندگى و دركات مردن .

دَرْكَلَ

دَرْكَلَ - دَرَكَلَةً [ دركل ] هُ : آن را غلطانيد . اين واژه در زبان متداول رايج است .

الدَّرْكِيّ

الدَّرْكِيّ - مترادف ( الدَّرَكِيّ ) است .

الدَّرْكِيّ

الدَّرْكِيّ - ژاندارم .

دَرَمَ

دَرَمَ - - دَرْماً و دَرَماً و دَرَمَاناً و دَرَامَةً القنفذُ أو الأرنبُ و نحوهما : خار پشت يا خرگوش و مانند آنها فاصله ميان گامها را با شتاب كوتاه كردند .

دَرِمَ

دَرِمَ - - دَرَماً تِ الأَسنانُ : افتادن دندانها نزديك شد ، - البعيرُ : دندانهاى شتر ريخته شد ، - العُضوُ : گوشت استخوان آن عضو را پوشانيد ، - تِ الساقُ : پاى استوار و متناسب شد .

دَرَّمَ

دَرَّمَ - تَدْرِيماً أظفارَهُ : ناخنهاى خود را پس از چيدن صاف كرد .

الدَّرِم

الدَّرِم - ( عُضْوٌ دَرمٌ ) : عضوى كه گوشت استخوانش را پوشانده باشد .

الدَّرْمَاء

الدَّرْمَاء - مؤنث ( الأَدْرَم ) است ، - ( ن ) :

گياهى است كه برگ آن سرخ مىباشد .

الدَّرِمَة

الدَّرِمَة - « دِرْعٌ دَرِمةٌ » : زره صاف يا نرم .

دَرِنَ

دَرِنَ - - دَرَناً الثوبُ : جامه چركين شد .

الدَّرَن

الدَّرَن - ج أَدْرَان : چركى ، - عند الأَطِبَّاءِ :

كورك يا دانه‌هاى سفت كه در بدن پديد آيد همانگونه كه در بيمارى جذام و مانند آن مىباشد ، سِلّ ؛ « الدَّرَنُ الرئَوِي » : سلّ سينه و ريه .

الدَّرِن

الدَّرِن - « ثَوْبُ دَرِنٌ » : جامه‌ى چرك .

الدَّرِنَة

الدَّرِنَة - « ثِيابٌ دَرِنَةٌ » : جامه‌هاى چرك .

الدِّرْهام

الدِّرْهام - ج دَرَاهِيم [ درهم ] مترادف ( الدِّرْهَم ) است . اين كلمه يونانى است .

الدِّرهَم

الدِّرهَم - ج دَرَاهِم : پول نقدينه كه از نقره ضرب شود . اين واژه يونانى است ؛ « الدَّرَاهِم » : مطلق پول .

الدِّرْهِم

الدِّرْهِم - ج دَرَاهِم : مترادف ( الدرْهَم ) است .

الدَّرُوج

الدَّرُوج - من الرياح : بادى كه سخت و تند وزد .

الدَّرُور

الدَّرُور - [ درّ ] : ماده شتر بسيار شيرده ، « حَرْبٌ دَرُور » : جنگى كه بسيار خون ريزد .

الدُّرُوز

الدُّرُوز - افراد منتسب به طايفه‌ى ( الدرْزيَّة ) .

الدَّرْوِيش

الدَّرْوِيش - درويش ، راهب يا عابد و زاهد . اين واژه فارسى است به معناى بينوا .

الدُّرِّيّ

الدُّرِّيّ - [ درّ ] : « دُرِّيُّ السيف » : برق و درخشندگى شمشير ؛ « الكواكبُ الدُّرِّيّ :

ستاره درخشان ؛ « فرسٌ دُرِّيٌّ » : اسب تندرو .

الدرِّيّ

الدرِّيّ - [ درّ ] من الكواكب : ستاره‌ى درخشان ، - مِنَ الخَيلِ : اسب بسيار تندرو .

الدرِّيّ

الدرِّيّ - [ درّ ] من الكواكب : مترادف ( الدرِّيّ ) است ، - مِنَ الخَيلِ : اسب بسيار تندرو .

الدُّرِّيء

الدُّرِّيء - [ دَرَأ ] ( فك ) : ستاره‌ى درخشنده .

الدِّرِّيء

الدِّرِّيء - ( فك ) : مترادف ( الدُّرِّيء ) است .

الدَّرِيئَة

الدَّرِيئَة - [ درأ ] : حلقه‌ايست كه با آن چگونگى فرا گرفتن نيزه زدن را مىآموزند ، كمينگاه شكارگر كه با آن شكار را فريب دهد .

الدَّرِير

الدَّرِير - [ درّ ] : مص ، ستور تندرو ، چراغ روشن و نور دهنده .

الدَّرِيس

الدَّرِيس - جامه‌ى كهنه ، خطهائى است كه بر روى سنگ مىكشند و با ريگ دانه‌هاى ريز كه بر روى گوشه‌هاى آن خطوط نهند سرگرم بازى مىشوند .

الدُّرَيْع

الدُّرَيْع - اسم مصغر ( الدِّرع ) است به معناى زره كوچك .

الدَّرِيكَة

الدَّرِيكَة - [ درك ] : شكار .

الدرِيم

الدرِيم - [ درم ] : « عُضْوٌ دَرِيمٌ » : مترادف ( دَرِمٌ ) است .

الدَّرِين

الدَّرِين - : جامه‌ى كهنه ، گياه آفت زده يا گنديده كه دام و ستور آن را نخورند ؛ « أُمُّ دَرِين » : زمين خشك و بيحاصل .