فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣٥٧
خَدَعَ
الخَتَن
الخَتَن - ج أَخْتَان : پسر يا برادر همسر ، شوهر دختر .
الخَتَنَة
الخَتَنَة - مؤنث ( الختَن ) است ، مادر زن .
الخَتُور
الخَتُور - مترادف ( الخاتِر ) است .
الخَتِير
الخَتِير - مترادف ( الخاتِر ) است .
الخِتِّير
الخِتِّير - مترادف ( الخاتِر ) است .
الخَتِين
الخَتِين - پسر ختنه شده .
الخُثَارَة
الخُثَارَة - باقيمانده‌ى شير غليظ ؛ « ذهب صَفْوُهُ و بَقِيَتْ خُثَارتُه » : پاكيزگى و صفاى آن رفت و غليظ آن ماند ، باقيمانده هر چيزى .
خَثَرَ
خَثَرَ - - خَثْراً و خُثُوراً و خَثَرَاناً اللبنُ : شير سفت شد ، - - خَثْراً تْ نفسُ الرجُلِ : حال آن مرد گرفته و منقلب شد .
خَثِرَ
خَثِرَ - - خَثَراً اللبنُ : مترادف ( خَثَرَ ) است .
خَثُرَ
خَثُرَ - - خَثَارَةً و خُثُورَةً اللبنُ : مترادف ( خَثَرَ ) است .
خَثَّرَ
خَثَّرَ - تَخْثِيراً اللبنَ : شير را سفت و غليظ كرد .
خَثَمَ
خَثَمَ - - خَثْماً : بينى او پهن شد ، - انْفَهُ :
بينى او را باريك كرد .
خَثِمَ
خَثِمَ - - خَثَماً تْ أَخلافُ الناقةِ : پشت ماده شتر با ساير شتران بسته و پيوسته شد .
خَثَّمَ
خَثَّمَ - تَخْثِيماً الشيءَ : آن چيز را پهن كرد .
الخَثِم
الخَثِم - آنكه داراى بينى پهن يا كلفت است .
الخَثْمَة
الخَثْمَة - كلفتى يا پهناى بينى .
خَجِلَ
خَجِلَ - - خَجَلًا : شرم كرد ، حيا كرد ، - مِنْ كذا : از چيزى خسته شده ، - فِى طَلَبِ الرزْق : براى بدست آوردن روزى كوشيد ، - بِامْرِهِ : در كار خود دودل شد ، - البَعِيرُ بِالحِمل : بار بر روى شتر سنگينى كرد ، - الثوبُ : جامه شكافته و فراخ شد ، - النَّبَاتُ : گياه فراوان و پيچيده شد .
خَجَّلَ
خَجَّلَ - تَخْجِيلًا هُ : او را به خجالت در آورد ، او را شرمسار كرد .
الخَجَل
الخَجَل - مص ، شرم ، حيا ؛ « يا لَلْخَجَل ! » : چه شرمندگى بسيار .
الخَجِل
الخَجِل - شرمگين ، شرمنده .
الخَجْلَان
الخَجْلَان - شرمگين و شرمنده .
الخَجُول
الخَجُول - بسيار شرمنده .
خَدَّ
خَدَّ - - خَدّاً [ خدّ ] الأرضَ و في الأرضِ : راهرو زير زمينى ساخت ، - فيه الضربُ : ضربه در او اثر گذاشت .
الخَدّ
الخَدّ - ج خُدُود [ خدّ ] من الوجه ( ع ا ) : چهره ، رخساره ، گونه ؛ « الخُدُود » : الواح تخته‌اى و چوبى .
الخِدَاج
الخِدَاج - كمبودى در چيزى .
الخِدَار
الخِدَار - بيشه‌ى شير .
الخُدَارِيّ
الخُدَارِيّ - شب تاريك ابر سياه ، - ( ح ) :
اخدرى .
الخُدَارِيَّة
الخُدَارِيَّة - ( ح ) : عقاب .
الخِدَاع
الخِدَاع - [ خدع ] : حيله و فريب ، آنچه كه وسيله‌ى فريب دادن باشد .
الخَدَّاع
الخَدَّاع - حيله‌گر ، فريبكار .
الخَدَّاعَة
الخَدَّاعَة - مؤنث ( الخدَّاع ) است ، - من السّنين : سال بىخير و بركت .
الخَدَّام
الخَدَّام - مترادف ( الخادِم ) است به معناى خدمتگزار .
الخَدَّامَة
الخَدَّامَة - مترادف ( الخَادِمَة ) است ، ظرفى كه در آن بول و غائط كنند . اين واژه در زبان متداول رايج است و نام ديگر آن ( المُسْتَعْمَلَة ) است .
الخُدَّة
الخُدَّة - ج خُدَد [ خدّ ] : گودال دراز يا مستطيل .
خَدَجَ
خَدَجَ - - خِدَاجاً تِ الدابَّةُ : ستور بچه‌ى خود را ناقص به دنيا آورد يا قبل از زمان طبيعى زائيد .
خَدَّجَ
خَدَّجَ - تَخْدِيجاً تِ الناقةُ : به معناى ( خَدَجَت ) است ، - سُمْعَتَهُ : او را به نام كرد ، از وى نكوهش نمود .
خَدَّدَ
خَدَّدَ - تَخْدِيداً [ خدّ ] لحمُهُ : گوشت بدنش تحليل رفت و لاغر و سست شد ، - لَحْمَهُ : او را لاغر و ناتوان كرد .
خَدَرَ
خَدَرَ - - خَدْراً بالمكان : در آن مكان اقامت نمود ، - البِنْتَ : دختر را در خانه نشانيد ، - الأسَدُ فى عرينِهِ : شير در خوابگاه خود ماند ، - الرَّجُلُ : آن مرد سرگردان شد ، - الظبيُ : آهو از گلَّه عقب افتاد .
خَدِرَ
خَدِرَ - - خَدَراً العضوُ : عضو يا اندام سست شد ، - تِ العينُ : چشم سنگين شد ، - الحرُّ :
گرما سخت شد ، - النهارُ : گرماى روز سخت شد و باد نيامد ، - البردُ : سرما سخت شد .
خَدَّرَ
خَدَّرَ - تَحْدِيراً العضوَ : عضو را سست يا بيهوش كرد ، - البنتَ : دختر را وادار به نشستن در خانه كرد ، - هُ : آمپول بيهوشى به وى تزريق كرد .
الخِدْر
الخِدْر - ج خُدُور و أَخْدَار و جج أَخَادِير : هر وسيله‌اى كه با آن پنهان شوند ، چادرى كه براى كنيز در گوشه‌اى از منزل نصب كنند ، اطاق مجزّا براى خدمتگزاران ، تاريكى شب ، بيشه‌ى شير .
الخَدَر
الخَدَر - ( طب ) : تشنّج و بىحسّى در عضوى از بدن كه مانع از حركت باشد ، تنبلى و سستى ، تاريكى ، جاى تاريك .
الخَدِر
الخَدِر - آنكه به بيمارى تشنج اعضاء دچار باشد ، - من اللَّيَالي : شب تاريك ، - مِن الأَمكِنَة : جاى تاريك ؛ « نهارٌ خَدِرٌ » : روزى سرد و نمناك .
الخُدْرة
الخُدْرة - تاريكى سخت .
الخَدَرْنَق
الخَدَرْنَق - ج خَدَارِن ( ح ) : عنكبوت نر ، عنكبوت تنومند .
خَدَشَ
خَدَشَ - خَدْشاً هُ : از او عيبجوئى كرد ، آن چيز را پاره كرد ، خراشانيد .
خَدَّشَ
خَدَّشَ - تَخْدِيشاً هُ : به معناى ( خَدَشَهُ ) است .
الخَدْش
الخَدْش - ج خُدُوش و خِدَاش و أخْدَاش : اثر خدشه ، خراش .
خَدَعَ
خَدَعَ - - خِدْعاً و خَدْعاً هُ : به او خلاف باطن خود گفت و نيرنگ زد ، - الأمرَ : آن امر را پنهان كرد ، - الضَّبُّ فى جُحرِه : سوسمار داخل سوراخ و لانه‌ى خود شد ، - تِ الشمسُ : خورشيد غروب كرد ، - تِ الطريقُ :
بيراهه رفت و راه را نشناخت ، - الثوبَ :
جامه را تا زد ، - الرجُلُ : آن مرد چيزى نبخشيد و عطا نكرد يا مال او كم شد ، - المَطَرُ : باران كمى آمد ، - تِ السوق :