فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٣١٢

الحَارِث

زيركى چيره شد ، بر او سخنان مختلفى طرح كرد .

الحَاجِب

الحَاجِب - ج حَوَاجِب و حَوَاجِيب : ابرو ؛ « حاجِبُ الهَواء » : آنچه كه عايقِ نفوذ هوا باشد ؛ « حاجِبُ الشَّمسِ » : كرانه‌اى از خورشيد ، آغاز پديد آمدن خورشيد . اين واژه از ابروى چشم مستعار است ، « حَواجِبُ الشّمسِ » : روشنائى خورشيد ؛ « حَواجِبُ الشيءِ » : كنارهء هر چيزى ، - ج حُجَّاب و حَجَبَة : دربان . اين واژه نيز بر دربان سلطان اطلاق مىشود .

الحَاجِبَة

الحَاجِبَة - « حاجِبةُ الشمسِ » ( ا ع ) : ابزارى است كه چشم را از نور خورشيد محافظت مىكند .

الحَاجِبيَّة

الحَاجِبيَّة - ( ن ) : گياهى است از رستهء ( سحلبيات ) كه داراى گلهاى خوشه‌اى بسانِ حشرات مانند زنبور و مگس مىباشد .

الحَاجَة

الحَاجَة - ج حَاج و حِوَج و حَاجَات و حَوَائج و هذا الأخير على تقدير حائِجة [ حوج ] : نيازمندى ؛ « الحوائج » : لوازم و ضروريات ، متاعها ؛ « كانَ في حاجَةٍ الى » : نيازمند به آن چيز بود ، - « لا حَاجَةَ الى » : نيازى به آن چيز نيست ، مُقتضى نيست ؛ « لا حَاجَةَ لي بِهِ » :

نيازى به آن ندارم ؛ « عِنْدَ الحَاجَةَ » : به هنگام لزوم و ضرورت . ؛ - « سَدّ حَاجَتَهُ » :

نيازمندى او را تأمين كرد ؛ « قَضَى حَاجَتَهُ » : نياز او را برآورد ؛ « قَضَى الحاجَة » : به مستراح رفت .

حاجَزَ

حاجَزَ - مُحاجَزَةً [ حجز ] هُ : جلوى او را گرفت ، وى را بازداشت .

الحَاجِز

الحَاجِز - ج حَجَزَة و حَواجِز : عايق ، آنچه كه ميان دو چيزى فاصله افكند ، برزخ ، لبه‌ى شمشير ، ستمكار ؛ « الحَاجِزُ النَّارِيّ » ( ا ع ) :

خط آتشين كه از پرتاب چندين بمب پياپى بر روى دشمن پديد آيد و مانند ديوارى از آتش در برابر دشمن باشد ؛ « الحاجز الحراريّ » ( ف ) : اصطلاحى است علمى كه بر گرماى پديد آمده از برخورد هواپيما به طبقات جوى و هوائى اطلاق مىشود ؛ « الحواجِزُ الجُمْرُكِيّة » : ماليات و عوارض گمركى كه جلوى آزادى تبادل كالاهاى تجارى را مىگيرد .

الحَاجِزَة

الحَاجِزَة - آنچه كه مانع و عايق باشد ؛ « حاجزةُ الصواعق » : عايق برق و صاعقه‌ى آسمانى .

الحَاجم

الحَاجم - ج حُجَّام و حَجَمة : حجامتگر ، حجامت كننده .

الحَاجِيَّات

الحَاجِيَّات - [ حوج ] : لوازم ضرورى و روزمره‌ى زندگى .

حادَ

حادَ - - حَوْداً [ حود ] عنه : از او برگشت و منحرف شد .

حادَ

حادَ - - حَيْداً و حَيَدَاناً و مَحِيداً و حَيْدَةً و حُيُوداً و حَيْدُودَةً [ حيد ] عن الطريق : از راه برگشت و عدول كرد .

حادَّ

حادَّ - مُحَادَّةً [ حدّ ] هُ : بر او خشم گرفت و دشمنى كرد ، - تُ ارْضُهُ ارضي : زمين او با زمين من هم مرز و مجاور شدند .

الحَادّ

الحَادّ - نافذ ، برنده ، تيز ؛ - « حادُّ النظَر » :

تيزبين ؛ - « حَادُّ المِزاج ، حادّ الطَّبع » : تندخوى ، عصبى ، - ج حَوَادّ : زنى كه در اثر مرگ شوهرش آرايش نكند .

حادَثَ

حادَثَ - مُحَادَثَةً [ حدث ] هُ : با او سخن گفت ، - السيفَ : شمشير را جلا داد ؛ - « كَنَصْلِ السَّيفِ حُودث بِالصّقَلِ » : بسان لبه‌ى شمشير كه جلا داده شده است .

الحَادِث

الحَادِث - ج حَوَادِث : پيشامدى كه وقوع يافته است ؛ « مكانُ الحَادِث » : جاى وقوع آن حادثه ، آغاز يا پديده‌ى هر چيزى ، نو اين واژه ضد ( القديم ) است ؛ - « حَوَادِثُ الدَّهْرِ » : پيشامدها و اندوههاى روزگار .

الحَادِثَة

الحَادِثَة - ج حَوَادِث و حَادِثَات : مؤنث ( الحَادِث ) است به معناى آغاز هر چيزى ، مؤنث ( الحَادِثَ ) به معناى تازه و نو و متضاد ( القديم ) است .

الحَادِر

الحَادِر - : فا ، زيبا و فربه ، درشت و ستبر ، - من الْجبَالِ : كوه بلند ؛ « حَبلٌ حَادِر » :

ريسمان محكم بافت ؛ « حَىُّ حادر » : مجتمع كوى .

الحَادُورَة

الحَادُورَة - [ حدر ] : ريزش اشك از چشم .

الحادِي

الحادِي - [ حدو ] و حادِي النجم ( فك ) : نام دو ستاره‌ى آسمانى است ، - فى الحَادِي عَشَر :

مقلوب عدد واحد است در اعداد ترتيبى ، - ج حُدَاة : ساربان شتران .

الحَاذ

الحَاذ - ج آحَاذ [ حوذ ] ( ن ) : نام درختى است كه در زبان متداول به آن ( الحَوْز ) گويند .

الحاذَة

الحاذَة - ( ن ) : واحد ( الحَاذ ) است .

حاذَر

حاذَر - مُحَاذَرَةً و حِذَاراً [ حذر ] هُ : هر يك از ديگرى بر حذر شد ، از او بر حذر شد و پرهيز كرد .

الحَاذِر

الحَاذِر - فا ، آنكه آماده‌ى كار يا پيشامدى باشد .

الحَاذِق

الحَاذِق - من الخلّ : سركه‌ى بسيار ترش ، - ج حُذَّاق و حِذَاق : ماهر ، كارشناس متخصص در كار .

الحَاذُورَة

الحَاذُورَة - [ حذر ] : مرد هشيار و بسيار پرهيز كار .

حارَ

حارَ - - حَوْراً و حُوراً و مَحَاراً و مَحَارَةً [ حور ] :

برگشت ، سرگردان شد ، - الشيءُ : آن چيز كساد و نارايج شد ، - الثوبَ : جامه را شست و تميز و سفيد كرد .

حارَ

حارَ - - حَيْراً و حَيَراً و حَيْرَةً و حَيَرَاناً [ حير ] : راه را گم كرد و هدايت نشد ، - الرّجُلُ : به آن چيز نگريست و چشم وى تيره شد ، - فى أمْره :

در كار خود به راه درست دست نيافت ، - الماءُ : آب در آن جاى رفت و برگشت مثل اينكه سرگردان شد و درهم انباشته گرديد .

الحَارّ

الحَارّ - [ حرّ ] : گرم اين واژه ضد ( البارِد ) است ، - منَ الأَعْمَال : كار سخت و شاق .

حارَبَ

حارَبَ - حِرَاباً و مُحَارَبَةً [ حرب ] هُ : با او جنگيد و قتال كرد .

الحَارَة

الحَارَة - [ حور ] : فضاى گرد و بزرگ .

الحَارَة

الحَارَة - [ حور و حير ] : كوى ، محله ؛ « نَزَلْنَا فى حَارَةِ بني فُلان » : به كوى خانواده‌ى فلان وارد شديم .

الحَارِث

الحَارِث - ج حُرَّاث : كشاورز .